Abu Ayyuub Al-Answaariy (Radhiya Allaahu 'Anhu)

 

 

Muhammad Faraj Saalim As-Sa'y

 

 

Masjid Qubaa

 

Jina lake ni Khaalid bin Zayd bin Kulayb, na umaarufu wake ni Abu Ayyuub Al-Answaariy (Radhiya Allaahu ‘anhu) aliyeanza kuwa maarufu siku ile Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alipohajir kutoka Makkah kwenda Madiynah na kufikia katika nyumba yake.

 

Kabla ya kuingia Madiynah Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) aliwasili Qubaa mji uliopo nje kidogo ya Madiynah na kukaa hapo muda wa siku nne, na katika siku hizo aliujenga Msikiti wa mwanzo 'uliojengwa kwa ucha Mungu'.

 

Allaah Anasema:

"Msikiti uliojengwa juu ya msingi wa kumcha Mungu tangu siku ya kwanza (ya kufikia Mtume Madiynah) unastahiki zaidi wewe  usimame humo." At-Tawbah: 108

 

Msikiti uliokusudiwa katika aya hii ni Masjid Qubaa ambao zimepokelewa hadithi nyingi sahihi katika Al-Bukhaariy na Muslim na wengine kuwa Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alikuwa akiuendea msikiti huo kila Jumamosi akiwa amepanda mnyama na mara nyingine kwa miguu na kuswali rakaa mbili. Na imepokelewa pia kuwa thawabu za kuswali rakaa mbili katika msikiti wa Qubaa ni sawa na thawabu za ‘Umrah.

 

Baada ya kukamilisha ujenzi wa Msikiti Qubaa Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) aliondoka akiwa amepanda ngamia wake na kuingia mjini Madiynah huku watu wa mji huo wakimfungulia milango ya nyumba zao na kumkaribisha, kila mmoja akitaka afikie kwake.

 

Watu mbali mbali wakiwemo viongozi wa makabila makubwa ya hapo walikuwa wakimfuata na kujaribu kumsimamisha ngamia wa Bwana Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) huku wakimuambia: “Fikia kwetu ewe Mtume wa Allaah, sisi tunao uwezo na nguvu za kukulinda.”   Lakini Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alikuwa akiwaambia: “Muacheni, (ngamia) huyu anaongozwa."

 

 

Mbele Ya Nyumba Ya Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘Anhu)

 

Ngamia akaendelea kwenda, na Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akiwa juu yake na macho ya watu yakimfuata huku nyoyo zao zikidunda. Kila ngamia anapopita karibu na nyumba, mwenye nyumba hiyo hufurahi akidhani kuwa bahati itamuangukia yeye na ngamia atasimama nyumbani kwake na Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) atafikia kwake. Lakini ngamia alikuwa akiendelea na safari yake, na kila anapoipita nyumba mwenye nyumba ile huhuzuika huku furaha ikiingia nyoyoni mwa wenye nyumba za mbele, kila mmoja akiwa na tamaa kuwa ngamia atasimama mbele ya nyumba yake.

 

Akaendelea katika hali hiyo huku watu wakimfuata mpaka alipofika penye uwanja mbele ya nyumba ya Abu Ayyuub Al-Answaariy (Radhiya Allaahu ‘anhu) na hapo ndipo ngamia alipopiga magoti. Furaha isiyoweza kuelezeka iliinga moyoni mwa Swahaba huyu mtukufu kwa kufikiwa na bahati hiyo. Lakini furaha haikudumu, maana baada ya muda mfupi ngamia yule akainuka na kuanza kutembea tena, lakini safari hii alikwenda masafa madogo huku Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akiiregeza kamba yake, na baada ya kutembea hatua chache ngamia akarudi tena na kupiga magoti pale pale alipopiga mwanzo mbele ya nyumba ya Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu).

 

 

Na Kwa Nini Asifurahi?

 

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alimkimbilia Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) na kumkaribisha nyumbani kwake huku akimbebea mizigo yake kwa tahadhari na unyenyekevu na furaha kubwa kama kwamba amebeba hazina za ulimwengu mzima.

Na kwa nini asifurahi wakati nyumba yake ndiyo iliyobahatika kufikiwa na Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam). Ataishi hapo na kuifanya kazi kubwa ya kuufikisha ujumbe, kuieneza elimu, imani na kuingiza roho katika mwili wa ulimwengu usiokuwa na uhai. Atakuwa hapo mpaka pale atakapoweza kujenga nyumba yake mwenyewe.

Kwa nini asifurahi wakati juu ya ardhi hiyo utajengwa Msikiti ambao ndani yake watu watafundishwa Dini yao na ndani yake Msikiti huo zitatoka sauti za AAllaahu Akbar na kuenea ulimwengu mzima. Zitaendelea hivyo mpaka siku ambayo Allaah Atairithi ardhi na kila kilichokuwemo juu yake – siku ya Qiyaamah.

 

Haikuwa Mara Ya Mwanzo

 

Haikuwa mara ya mwanzo kwake kuonana na Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam), kwani katika mwaka wa 13 Hijriyah, Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alikuwa miongoni mwa Waislamu 75 waliokuja Makkah kutoka Madiynah kwa siri kwa ajili ya kufungamana na Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) katika fungamano lililokuja kujulikana kwa jina la Fungamano la ‘Aqabah la pili.

Siku hiyo Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) pamoja na wenzake kila mmoja aliingiza mkono wake wa kulia ndani ya mkono wa kulia wa Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) huku wakitoa ahadi ya kumlinda atakapokwenda Madiynah, na Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akiwaahidi Pepo.

 

 

Nyumba Yake

 

Nyumba yake ilikuwa ya juu na chini, na Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akaanza kuviteremsha vitu vyake chini ili mgeni wake mtukufu afikie juu, lakini Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alikataa na kumtaka mwenyewe akae juu.

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alifanya kama alivyoambiwa, lakini usiku ulipoingia na Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alipokwenda kulala, na yeye kupanda juu na kufunga mlango wake akamwambia mkewe: “Ole wetu! Tumefanya nini sisi? Inawezekana kweli Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) awe chini yetu na sisi tuwe juu yake? Haiwezekani sisi tuwe tunatembea juu ya Mtume wa Allaah tukiwa baina yake na baina ya Wahyi unaomteremkia?. Hakika sisi tutaangamia.”

 

Hawakuweza kulala usiku ule wala hawakuwa na raha, na wakati huo huo hawakujua la kufanya mpaka walipoamua kutandika sehemu ya pembeni isiyokuwa juu ya Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam). Wakawa wanatembea sehemu za pembeni tu ya nyumba yao wakihofia wasije wakatembea sehemu iliyo juu yake (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam).

 

Asubuhi ilipoingia Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alikwenda moja kwa moja kwa Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) na kumuambia:

"Wallahi hatukuweza kulala usiku wa leo, mimi wala mke wangu."

Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akamuuliza: "Kwa nini?"

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akasema: "Kila nikikumbuka kuwa mimi nipo juu ya nyumba ambayo chini yake upo wewe, na kwamba kila ninapotembea ninakupukutishia vumbi, kisha mimi nipo katikati baina yako na baina ya Wahyi unaoteremshiwa."

Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akamuambia: "Usiishughulishe nafsi yako kiasi hicho ewe Abu Ayyuub. Kwetu sisi bora tuwe chini kwa sababu ya wageni wengi wanaokuja kututembelea."

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alikubali, lakini siku moja katika usiku wa baridi kali gudulia la maji lilimuanguka na kumwagika. Anasema Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu):

"Tukaanza mimi na Ummu Ayyuub (mkewe) kupangusa kwa kitambaa, na hicho ndicho kilichokuwa kitambaa chetu tulichokuwa tukijifunikia kwa ajili ya kujikinga na baridi kali, na hatukuwa na kitambaa kingine isipokuwa hicho. Tukawa tunapangusa maji tukihofia yasije yakafika chini alipo Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam). Asubuhi ilipoingia nikamuendea Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) na kumuambia: "Kusema kweli mimi sipendi wewe uwe chini yangu na mimi niwe juu yako." Kisha nikamuhadithia yaliyotokea usiku, akanikubalia na kuhamia juu, na mimi na mke wangu tukakaa chini."

 

 

Yuwapi Abu Ayyuub?

 

Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alikaa katika nyumba ya Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) muda wa miezi saba, na wakati wote huo Msikiti ulikuwa ukijengwa mbele ya nyumba ya Abu Ayyuub mahali alipopiga magoti ngamia. Msikiti uipomalizika, Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akahamia katika mojawapo ya vyumba vilivyojengwa ndani ya Msikiti huo.

Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) alikuwa akimpenda na kumuheshimu sana Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu), na kila anapoiangalia nyumba aliyofikia alikuwa akihisi kama kwamba anaiangalia nyumba yake.

Imesimuliwa na Ibn ‘Abbaas (Radhiya Allaahu ‘anhu) kuwa Abu Bakr (Radhiya Allaahu ‘anhu) alitoka siku moja akielekea Msikitini wakati wa mchana, na jua siku hiyo lilikuwa kali sana. ‘Umar (Radhiya Allaahu ‘anhu) alipomuona akamuuliza:

“Ewe Abu Bakr jambo gani lililokutoa wakati huu?" Akasema: "Hapana kilichonitoa isipokuwa njaa kali." ‘Umar akasema: "Na mimi waLlaahi nimetoka kwa sababu hiyo hiyo."

Walipokuwa katika hali ile akatokea Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) na kuwauliza: "Jambo gani lililokutoeni wakati huu?" Wakasema: "WaLlaahi hapana kilichotutoa isipokuwa njaa inayoumiza matumbo yetu." Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akasema: "Na mimi naapa kwa yule ambaye nafsi yangu imo mikononi mwake hapana kilichonitoa isipokuwa hichoNifuateni.” Wakaondoka pamoja kuelekea nyumba ya Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu), ambaye kila siku alikuwa akitenga chakula kwa ajili ya Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam), na asipokuja alikuwa akiwapa watu wa nyumba yake.

Walipowasili mlangoni walifunguliwa na mke wa Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) aliyewakaribisha kwa kusema: "Karibu ewe Mtume wa Allaah pamoja na waliofuatana naye."

Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akasema:

"Yuwapi Abu Ayyuub?"

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) aliyekuwa wakati ule akiishughulikia mtende yake iliyo karibu na mahali hapo aliisikia sauti ya Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akaharakisha kumuendea huku akisema: "Karibu ewe Mtume wa Allaah pamoja na waliofuatana naye. Ewe Mtume wa Allaah si kawaida yako kuja wakati huu."

Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akasema:

"Umesema kweli."

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akarudi penye mitende yake na kuchuma tawi lililojaa tende za kila aina. Tende mbichi, zilizoiva nusu nusu na nyengine zilizoiva vizuri.

Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akamuambia:

"Sikutaka ulikate tawi hili. Si bora ungetuletea katika tende zilizokwisha chumwa tokea zamani?"

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akasema:

"Ewe Mtume wa Allaah, nilipenda ule katika tende hizi mpya Zimo ndani yake kila aina, zilizoiva kidogo na zilizoiva vizuri na nitachinja pia kwa ajili yako.

Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akasema:

"Kama utachinja usichinje aliye na maziwa."

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akachagua mbuzi aliyenona na kumchinja kisha akamuambia mkewe:

"Kanda unga utufanyie mikate na wewe ni mjuzi zaidi wa mikate. Kisha akachukua nusu ya mbuzi akaipika na nusu ya pili akaichoma. Chakula kilipoiva akakiweka mbele ya Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) pamoja na Swahaba zake (Radhiya Allaahu ‘anhum), na Mtume (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akakata kipande cha nyama akakitia ndani ya mkate kisha akakiingiza mikononi mwa Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) na kumuambia:

"Ewe Abu Ayyuub mpelekee haraka Faatwimah maana siku nyingi hajapata kuonja chakula kama hiki."

 

Baada ya kumaliza kula Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) akasema:

"Mkate na nyama na tende zilizoiva kidogo na zilizoiva vizuri." Baada ya kusema maneno hayo akatokwa na machozi. Kisha akasema: "Naapa kwa yule ambaye nafsi yangu imo mikononi mwake kuwa hii ndiyo neema mtakayoulizwa juu yake siku ya Qiyaamah. Mtakapopata mfano wa hiki kabla ya kula pigeni BismiLlaah, na mkishashiba semeni:

 

الحمد لله الذي هو أشبعنا فأنعم علينا فأفضل

Namshukuru Allaah Aliyetushibisha Akatuneemesha na Akatuongeza katika fadhila Zake.

 

 

Jihadi Yake (Radhiya Allaahu ‘Anhu)

 

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) aliishi akiwa mpiganaji jihadi katika njia ya Allaah, na alishiriki karibu vita vyote walivyopigana Waislamu tokea wakati wa Mtume wa Allaah (Swalla Allaahu ‘alayhi wa sallam) mpaka wakati wa ukhalifa wa Mu’aawiyah bin Abi Sufyaan (Radhiya Allaahu ‘anhuma).

Vita vya mwisho alivyoshiriki vilikuwa vya Costantinople (Uturuki) wakati Mu’aawiyah (Radhiya Allaahu ‘anhu) alipotayarisha jeshi kubwa chini ya uongozi wa mwanawe Yaziyd kwa ajili ya kuifungua nchi hiyo iliyokuwa ikitawaliwa na Warumi. Wakati huo Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alikuwa mzee mwenye umri wa miaka themanini.

Umri huo haukumzuwia kushiriki katika vita hivyo na kuivuka bahari yenye mawimbi makali kwa ajili ya kupigana jihadi katika njia ya Allaah. Lakini haukupita muda mrefu tokea vita hivyo kuanza Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) alipata maradhi yaliyomzuwia asiweze kuendelea kupigana, na alipokuja Yaziyd kumtembelea alimuuliza:

Una utumwa gani ewe Abu Ayyuub?”

Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akasema:

“Nitolee salamu kwa askari jeshi wa Kiislamu na waambie kuwa Abu Ayyuub anawausieni musonge mbele na kuingia ndani kabisa katika ardhi ya adui kiasi mnavyoweza na waambie kuwa wanichukuwe na kunizika penye kuta za Contantinople (Uturuki),”

 

Usia wake ulitekelezwa na askari wa Kiislamu waliomchukua Abu Ayyuub (Radhiya Allaahu ‘anhu) akiwa juu ya farasi wake, wakapigana vita vikali dhidi ya adui mpaka wakaweza kuiteka nchi ya Costantinople. Na walipowasili penye kuta zake mahali panapoitwa hivi sasa 'Istanbul' wakachimba kaburi na kumzika hapo.

 

Share