Al-Haafidhw: Mwenye Kuhifadhi, Mbora wa wenye kuhifadhi.
Al-Haafidhw Ni Yule Anayehifadhi viumbe Vyake, Anayewahifadhi Waja Wake na shari, maovu na balaa, Anayewahifadhi Awliyaa Wake wasipotee wala kupinda, na Anayehifadhi amali za waja bila ya kupotea chochote. Na hifadhi (al-hifdh) kilugha ni kukilinda kitu kisiharibike wala kisipotee. Na hakipotei kitu Alichokihifadhi Yeye (سبحانه وتعالى), kwani Yeye Ni Mbora wa wenye kuhifadhi.
Jina hili tukufu limetajwa katika Qur-aan kwa tamko la umoja (حَافِظًا) mara moja tu, katika kauli ya Nabiy Ya’quwb (عليه السلام) alipolazimika kumkabidhi mwanawe Binyaamiyn kwa kaka zake. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
قَالَ هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنتُكُمْ عَلَىٰ أَخِيهِ مِن قَبْلُ ۖ فَاللَّـهُ خَيْرٌ حَافِظًا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿٦٤﴾
Akasema: Vipi nimwaminishe kwenu kama nilivyokuaminini kwa kaka yake kabla? Basi Allaah Ni Mbora wa wenye kuhifadhi. Naye Ni Mbora zaidi wa Kurehemu kuliko wengine wote wenye kurehemu. [Yuwsuf (12:64)]
Na limekuja pia kwa tamko la wingi (حَافِظُونَ na حَافِظِينَ) mara mbili, Allaah (سبحانه وتعالى) Akijisifu kwa wingi wa Utukufu na Adhama (Sisi), si wingi wa idadi; kwani Yeye Ni Mmoja Pekee. Kwa hiyo jumla ya mara ambazo tamko hili limemhusu Allaah (سبحانه وتعالى) katika Qur-aan ni mara tatu: mara moja kwa umoja na mara mbili kwa wingi. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ ﴿٩﴾
Hakika Sisi Tumeteremsha Adh-Dhikra (Qur-aan) na hakika Sisi bila shaka Ndio Wenye Kuihifadhi. [Al-Hijr (15:9)]
Na Anasema Allaah (سبحانه وتعالى) kuhusu kumtiishia Nabiy Sulaymaan (عليه السلام) mashaytwaan:
وَمِنَ الشَّيَاطِينِ مَن يَغُوصُونَ لَهُ وَيَعْمَلُونَ عَمَلًا دُونَ ذَٰلِكَ ۖ وَكُنَّا لَهُمْ حَافِظِينَ ﴿٨٢﴾
Na (Tukamtiishia) miongoni mwa mashaytwaan wakimpigia mbizi na wakimfanyia kazi nyinginezo zisizokuwa hizo. Nasi Tulikuwa Ni Wenye Kuwalinda. [Al-Anbiyaa (21:82)]
Ama sehemu nyinginezo ambazo tamko hili limekuja katika Qur-aan, linawahusu watu au Malaika na si Allaah (سبحانه وتعالى); kama kauli ya kaka zake Yuwsuf: وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ (Yuwsuf (12:12) na (12:63)), na kauli yao: وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ (Yuwsuf (12:81)), na Malaika wanaoandika amali: وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ (Al-Infitwaar (82:10)), na إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ (Atw-Twaariq (86:4)), na sifa za Waumini wanaohifadhi tupu zao na Mipaka ya Allaah. Na ‘Ulamaa waliolihesabu Jina Hili wamelithibitisha kutokana na Kauli Yake (تعالى): فَاللَّـهُ خَيْرٌ حَافِظًا.
Tofauti Baina Ya Al-Haafidhw Na Al-Hafiydhw: Majina haya mawili yanatoka katika mzizi mmoja (ح ف ظ), lakini kila Jina lina ladha yake. Al-Haafidhw ni ism faa’il (jina la mtendaji): Yeye Ndiye Mtendaji wa hifadhi, na limekuja katika Qur-aan kwa sura ya kufadhilisha: خَيْرٌ حَافِظًا, yaani hakuna mwenye kuhifadhi anayekaribia Hifadhi Yake; na limekuja katika muktadha wa kumkabidhi Allaah kipenzi na amana unayoikhofia. Ama Al-Hafiydhw ni sura ya mubaalaghah (msisitizo wa wingi na kudumu), inayoonyesha kwamba Hifadhi Yake ni nyingi mno, imeenea kila kitu na haikatiki kamwe; nalo limekuja waziwazi mara tatu: عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ. Dkt. Baasim ‘Aamir amesema:1
الحافظ من الحِفظ: وهو صون الشيء من التلف والضياع، والحفيظ صيغة مبالغة من حافظ
“Al-Haafidhw linatokana na hifdh: nako ni kukilinda kitu kisiharibike wala kisipotee; na Al-Hafiydhw ni sura ya msisitizo (mubaalaghah) ya Haafidhw.” Kwa hiyo maana za jumla za Hifadhi ya Allaah juu ya mbingu na ardhi, amali za waja na aina mbili za hifadhi (ya jumla na maalumu) zimeelezwa kwa kirefu katika makala ya Al-Hafiydhw (rejea 047-Al-Hafiydhw); na hapa tutazingatia yale yanayolihusu Jina Al-Haafidhw khaswa.
Maana Ya Al-Haafidhw:
1-Al-Haafidhw Ni Mbora wa wenye kuhifadhi; hifadhi ya viumbe ina mipaka na inaweza kushindwa au kufanyiwa khiyana, lakini Hifadhi Yake haina kasoro wala haishindwi. Kaka zake Yuwsuf waliahidi kumhifadhi wakashindwa, ndipo baba yao akasema: فَاللَّـهُ خَيْرٌ حَافِظًا. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
أَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴿١٢﴾
Mwache atoke pamoja nasi kesho, ale atakacho na acheze, na hakika sisi tutamhifadhi. [Yuwsuf (12:12)]
2-Hifadhi ya Al-Haafidhw imeambatana na Rehma Yake. Ndio maana Nabiy Ya’quwb (عليه السلام) aliunganisha baina ya mambo mawili: خَيْرٌ حَافِظًا na أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ; kwani Anayehifadhi kwa Rehma Hamwachi aliyekabidhiwa Kwake apotee (Rejea juu: Yuwsuf (12:64)).
3-Al-Haafidhw Amekihifadhi Kitabu Chake, Qur-aan, wakati wa kuteremshwa kwake na baada yake (Rejea juu: Al-Hijr (15:9)). Imaam ‘Abdur-Rahmaan As-Sa’diy amesema katika Tafsiyr yake:2
وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ أي: في حالِ إنزالِه وبعد إنزالِه، ففي حالِ إنزالِه حافِظونَ له مِن استراقِ كُلِّ شيطانٍ رجيمٍ، وبعد إنزالِه أودَعَه اللهُ في قَلْبِ رَسولِه، واستودَعَه فيها ثمَّ في قُلوبِ أمَّتِه، وحَفِظَ اللهُ ألفاظَه من التغييرِ فيها والزِّيادةِ والنَّقصِ، ومعانيَه من التَّبديلِ، فلا يُحرِّفُ محرِّفٌ معنًى مِن معانيه إلَّا وقيَّضَ اللهُ له من يُبَيِّنُ الحقَّ المُبِينَ، وهذا من أعظَمِ آياتِ اللهِ ونِعَمِه على عبادِه المؤمنينَ، ومِن حِفْظِه أنَّ اللهَ يحفَظُ أهلَه من أعدائِهم، ولا يُسَلِّطُ عليهم عَدُوًّا يَجتاحُهم
“(Na hakika Sisi bila shaka Ndio Wenye Kuihifadhi) yaani: wakati wa kuteremshwa kwake na baada ya kuteremshwa kwake. Wakati wa kuteremshwa kwake, Anaihifadhi kutokana na kusikilizwa kwa wizi na kila shaytwaan aliyelaaniwa; na baada ya kuteremshwa kwake, Allaah Ameiweka katika moyo wa Rasuli Wake, Akaihifadhisha humo, kisha katika nyoyo za Ummah wake. Na Allaah Amehifadhi matamshi yake yasibadilishwe, wala yasizidishwe wala yasipunguzwe, na maana zake zisibadilishwe; basi hapotoshi mpotoshaji maana yoyote katika maana zake isipokuwa Allaah Humleta atakayebainisha haki iliyo wazi. Na hili ni katika Ishara kubwa kabisa za Allaah na Neema Zake kwa Waja Wake Waumini. Na katika Hifadhi Yake ni kwamba Allaah Anawahifadhi watu wake (wanaoishikilia) na maadui zao, wala Hamsalitishi juu yao adui wa kuwaangamiza.”
4-Al-Haafidhw Anawadhibiti hata viumbe wenye nguvu na shari, kama mashaytwaan; Aliwatiisha kwa Nabiy Sulaymaan (عليه السلام), na Akawa Ni Mwenye kuwalinda na kuwadhibiti wasiweze kumdhuru wala kuasi amri yake wala kuharibu kazi zao (Rejea juu: Al-Anbiyaa (21:82)). Na Ameihifadhi mbingu kutokana na kila shaytwaan asi. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَانٍ مَّارِدٍ ﴿٧﴾
Na hifadhi kutokana na kila shaytwaan asi. [Asw-Swaaffaat (37:7)]
5-Na katika Hifadhi ya Al-Haafidhw kwa binaadam ni kwamba Amemwekea Malaika wanaofuatana kwa zamu, wanaomhifadhi kwa Amri Yake. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّـهِ ۗ إِنَّ اللَّـهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ ۗ وَإِذَا أَرَادَ اللَّـهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ ۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ﴿١١﴾
Ana Malaika wanaofuatana kwa zamu mbele yake na nyuma yake wanamhifadhi kwa Amri ya Allaah. Hakika Allaah Habadilishi yale yaliyoko kwa watu mpaka wao wenyewe wabadilishe yale yaliyomo katika nafsi zao. Na Allaah Akiwakusudia watu adhabu, basi hakuna wa kuirudisha. Nao hawana mlinzi yeyote ghairi Yake. [Ar-Ra’d (13:11)]
Taathira Ya Imaan, Faida, Mafunzo Tuyapatayo Na Jinsi Ya Kufanyia Kazi Jina Hili La Allaah, Al-Haafidhw:
1-Tambua Kwamba Hakuna Anayehifadhi Kama Al-Haafidhw:
Tambua kwamba Al-Haafidhw Pekee Ndiye Mwenye hifadhi kamilifu. Hifadhi ya mwanaadam, hata akiwa mkweli na mwenye nia njema, inaishia pale ujuzi wake na uwezo wake unapoishia; hajui yaliyo ghaibu wala hawezi kuzuia Qadar ya Allaah. Ndio maana kaka zake Yuwsuf walikiri kwamba hawakuweza kuyahifadhi yasiyoonekana. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
ارْجِعُوا إِلَىٰ أَبِيكُمْ فَقُولُوا يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ ﴿٨١﴾
Rejeeni kwa baba yenu, na semeni: Ee baba yetu! Hakika mwanao ameiba, nasi hatukutoa ushahidi (dhidi yake) isipokuwa kwa yale tuliyoyajua, na hatukuwa wenye kujua yatakayotokea mbeleni. [Yuwsuf (12:81)]
2-Mkabidhi Al-Haafidhw Wapendwa Wako:
Kumbuka, ee Mja wa Al-Haafidhw, kwamba Nabiy Ya’quwb (عليه السلام) alipolazimika kumwachia mwanawe aende safari, hakuwategemea watoto wake bali alimkabidhi kwa Al-Haafidhw. Basi unapomwacha mtoto wako shuleni, mzazi wako mgonjwa, au mke wako na familia yako unaposafiri, sema moyoni kwa yakini: Allaah Ni Mbora wa wenye kuhifadhi. Naye alipochukua ahadi kutoka kwao, alimfanya Allaah kuwa Mdhamini wa ahadi hiyo. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِّنَ اللَّـهِ لَتَأْتُنَّنِي بِهِ إِلَّا أَن يُحَاطَ بِكُمْ ۖ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّـهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ ﴿٦٦﴾
Akasema: Sitompeleka pamoja nanyi mpaka mnipe Ahadi ya Allaah kwamba lazima nyinyi mtamrudisha kwangu isipokuwa ikiwa mmezungukwa. Basi walipompa ahadi yao, akasema: Allaah kwa tuyasemayo Ni Mdhamini Anayetegemewa kwa yote. [Yuwsuf (12:66)]
3-Chukua Sababu Kisha Mtegemee Al-Haafidhw:
Tambua kwamba kumtegemea Al-Haafidhw hakupingani na kuchukua tahadhari. Nabiy Ya’quwb (عليه السلام) aliwausia wanawe wasiingie kupitia mlango mmoja, kisha akabainisha kwamba tahadhari hiyo haiwezi kuzuia Alilolipanga Allaah, na kwamba tawakkul yake ni kwa Allaah Peke Yake. Basi funga mlango wako, mfundishe mtoto wako, linda mali yako, kisha uyakabidhi yote kwa Al-Haafidhw. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِن بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ ۖ وَمَا أُغْنِي عَنكُم مِّنَ اللَّـهِ مِن شَيْءٍ ۖ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّـهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖوَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ﴿٦٧﴾
Na akasema: Enyi wanangu! Msiingie kupitia mlango mmoja, bali ingieni kupitia milango tofauti. Na mimi siwezi kukufaeni chochote kwa Alilolipanga Allaah. Hapana hukumu isipokuwa ya Allaah tu. Kwake natawakali. Na Kwake watawakali wanaotawakali. [Yuwsuf (12:67)]
4-Usikate Tamaa Na Faraja Ya Al-Haafidhw:
Kumbuka, ee Mja wa Al-Haafidhw, kwamba Nabiy Ya’quwb (عليه السلام) aliwapoteza wanawe wawili, lakini hakukata tamaa; bali aliendelea kutumaini kwamba Al-Haafidhw Atawarudisha wote, na Akawaamrisha wanawe kuwatafuta. Basi unapopoteza kitu au mpendwa, au ukikumbwa na mtihani mzito, usikate tamaa na Faraja ya Allaah. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
يَا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَيْأَسُوا مِن رَّوْحِ اللَّـهِ ۖ إِنَّهُ لَا يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّـهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ ﴿٨٧﴾
Ee wanangu! Nendeni mkawatafute Yuwsuf na ndugu yake, na wala msikate tamaa na Faraja ya Allaah. Hakika hawakati tamaa na Faraja ya Allaah isipokuwa watu makafiri. [Yuwsuf (12:87)]
5-Tafakari Jinsi Al-Haafidhw Alivyomhifadhi Nabiy Yuwsuf:
Tafakari jinsi Al-Haafidhw Alivyomhifadhi Nabiy Yuwsuf (عليه السلام) katika kisima, katika utumwa, katika jela na katika kasri la mfalme, mpaka Akamkutanisha na wazazi wake na kaka zake baada ya miaka mingi. Basi jua kwamba aliyekabidhiwa kwa Al-Haafidhw hapotei, hata kama njia ya hifadhi hiyo haionekani kwako leo. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَرَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوا لَهُ سُجَّدًا ۖ وَقَالَ يَا أَبَتِ هَـٰذَا تَأْوِيلُ رُؤْيَايَ مِن قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّي حَقًّا ۖ وَقَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ وَجَاءَ بِكُم مِّنَ الْبَدْوِ مِن بَعْدِ أَن نَّزَغَ الشَّيْطَانُ بَيْنِي وَبَيْنَ إِخْوَتِي ۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٌ لِّمَا يَشَاءُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ ﴿١٠٠﴾
Akawapandisha wazazi wake wawili juu ya kiti cha ufalme, wakaporomoka wote kumsujudia. Na akasema: Ee baba yangu kipenzi! Hii ni tafsiri ya njozi yangu hapo kabla, Rabb wangu Ameijaalia kweli. Na hakika Amenifanyia ihsaan Aliponitoa kutoka jela, na Akakuleteni kutoka jangwani baada ya shaytwaan kuchochea baina yangu na baina ya kaka zangu. Hakika Rabb wangu Ni Latifu kwa Atakayo. Hakika Yeye Ndiye Mjuzi wa yote, Mwenye Hikmah wa yote. [Yuwsuf (12:100)]
6-Ihifadhi Ikhlaasw Yako, Al-Haafidhw Atakuhifadhi Na Maasi:
Tambua kwamba katika Hifadhi kubwa kabisa ya Al-Haafidhw ni kumhifadhi mja na maasi na machafu. Nabiy Yuwsuf (عليه السلام) alihifadhiwa katika fitnah kubwa kwa sababu ya ikhlaasw yake. Basi kuwa mkweli na Allaah katika siri yako na dhahiri yako, Naye Atakuepusha na uovu na machafu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ ۖ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَن رَّأَىٰ بُرْهَانَ رَبِّهِ ۚ كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ ۚ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ﴿٢٤﴾
Na kwa yakini alimtamani (Yuwsuf) (kwa ari na azima) na (Yuwsuf) angelimtamani (kwa maumbile ya kibinaadam) lau kwamba asingeliona buruhani (ishara) kutoka kwa Rabb wake. Tumefanya hayo ili Tumwepushe na uovu na machafu. Hakika yeye ni miongoni mwa Waja Wetu waliokhitariwa kwa ikhlaasw zao. [Yuwsuf (12:24)]
7-Shikamana Na Qur-aan Ambayo Al-Haafidhw Ameihifadhi:
Tambua kwamba Al-Haafidhw Amekihifadhi Kitabu Chake kisiguswe na baatwil; basi kitegemee kwa yakini bila ya shaka, kirejee katika kila jambo la Dini yako, na usisikilize wanaotia shaka juu ya usahihi wake. Na kwa kukishikilia, nawe utakuwa miongoni mwa wanaohifadhiwa, kama alivyoeleza Imaam As-Sa’diy hapo juu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
لَّا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ ۖ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ﴿٤٢﴾
Hakitokifikia baatwil mbele yake wala nyuma yake. Ni Uteremsho kutoka kwa Mwenye Hikmah wa yote, Mwenye Kustahiki Kuhimidiwa kwa yote. [Fusw-Swilat (41:42)]
8-Tahadhari Na Kutafuta Hifadhi Kwa Asiyekuwa Al-Haafidhw:
Tahadhari, ee Mja wa Al-Haafidhw, na kutafuta hifadhi kwa hirizi, makafara, wachawi au viumbe wasioweza kujihifadhi wenyewe; kwani hakuna anayeweza kuzuia dhara Aliyoikadiria Allaah wala kuzuia Rehma Yake. Basi hifadhi yako itafute kwa Allaah Peke Yake kwa Tawhiyd, adhkaar na du’aa. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّـهُ ۚ قُلْ أَفَرَأَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّـهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّـهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ۚ قُلْ حَسْبِيَ اللَّـهُ ۖ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ﴿٣٨﴾
Na ukiwauliza: Ni nani aliyeumba mbingu na ardhi? Bila shaka watasema: Allaah. Sema: Je, mnaonaje wale mnaowaomba badala ya Allaah, ikiwa Allaah Atanikusudia dhara, je, wao wataweza kuondosha Dhara Yake? Au Akinikusudia Rehma, je, wao wataweza kuizuia Rehma Yake? Sema: Ananitosheleza Allaah, Kwake watawakali wenye kutawakali. [Az-Zumar (39:38)]
9-Kuwa Mhifadhi Wa Amana Na Ahadi:
Kumbuka, ee Mja wa Al-Haafidhw, kwamba mja anayempenda Al-Haafidhw hujipamba kwa kuhifadhi amana anazokabidhiwa: mali, siri, kazi na ahadi; wala hasemi: “sisi tutamhifadhi” kisha akafanya khiyana kama kaka zake Yuwsuf. Na Allaah Amewasifu Waumini waliofaulu kwa sifa hii. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ ﴿٨﴾
Na ambao amana zao na ahadi zao wanazichunga. [Al-Muuminuwn (23:8)]
10-Hifadhi Wale Ulio Mchungaji Wao:
Tambua kwamba Al-Haafidhw Amekufanya mchungaji juu ya familia yako, wanafunzi wako, wafanyakazi wako au jamii yako, na Atakuuliza kuhusu walivyohifadhiwa: Dini yao, malezi yao na haki zao. Basi wahifadhi kwa ikhlaasw huku ukimwomba Al-Haafidhw Akusaidie. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ (رضي الله عنهما) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) قَالَ: ((كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ...))
Amesimulia ‘Abdullaah bin ‘Umar (رضي الله عنهما) kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Kila mmoja wenu ni mchungaji, na kila mmoja wenu ataulizwa kuhusu wale anaowachunga …” [Al-Bukhaariy] [Muslim]
11-Mkabidhi Al-Haafidhw Msafiri Unapomuaga:
Omba du’aa, ee Mja wa Al-Haafidhw, unapomuaga msafiri, kwa kumkabidhi kwa Allaah Ambaye amana Zake hazipotei; kwani aliyekabidhiwa Kwake amehifadhika. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alimuaga Abuu Hurayrah (رضي الله عنه) kwa du’aa hii:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رضي الله عنه) قَالَ: وَدَّعَنِي رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) فَقَالَ: ((أَسْتَوْدِعُكَ اللَّهَ الَّذِي لاَ تَضِيعُ وَدَائِعُهُ))
Amesimulia Abuu Hurayrah (رضي الله عنه): Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) aliniaga akasema: “Ninakukabidhi kwa Allaah Ambaye amana (zilizokabidhiwa) Kwake hazipotei.” [Ibn Maajah (2825), na Imaam Al-Albaaniy ameisahihisha katika Swahiyh Al-Jaami’ (958)]
أَسْتَوْدِعُكَ اللَّهَ الَّذِي لاَ تَضِيعُ وَدَائِعُهُ
Ninakukabidhi kwa Allaah Ambaye amana (zilizokabidhiwa) Kwake hazipotei.
12-Mkabidhi Al-Haafidhw Dini Na Mwisho Mwema Wa Wapendwa Wako:
Omba du’aa kwa Al-Haafidhw Awahifadhie wapendwa wako na wasafiri Dini yao, amana zao na mwisho wa amali zao; kwani hiyo ndiyo hifadhi muhimu kuliko hifadhi ya miili na mali. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alikuwa akiliaga jeshi kwa du’aa hii:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْخَطْمِيِّ (رضي الله عنه) قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ (صلى الله عليه وسلم) إِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْتَوْدِعَ الْجَيْشَ قَالَ: ((أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكُمْ وَأَمَانَتَكُمْ وَخَوَاتِيمَ أَعْمَالِكُمْ))
Amesimulia ‘Abdullaah bin Yaziyd Al-Khatwmiyy (رضي الله عنه): Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) alikuwa anapotaka kuliaga jeshi akisema: “Ninamkabidhi Allaah Dini yenu, amana zenu na mwisho wa amali zenu.” [Abuu Daawuwd (2601), na Imaam Al-Albaaniy ameisahihisha katika Swahiyh Abiy Daawuwd (2601)]
أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكُمْ وَأَمَانَتَكُمْ وَخَوَاتِيمَ أَعْمَالِكُمْ
Ninamkabidhi Allaah Dini yenu, amana zenu na mwisho wa amali zenu.
13-Muombe Al-Haafidhw Akuhifadhi Na Akurehemu Unapolala:
Omba du’aa kwa Al-Haafidhw kila unapokwenda kulala, ukimwomba Hifadhi Yake na Rehma Yake kwa pamoja, kama Alivyovikusanya Ya’quwb (عليه السلام) katika kauli yake: خَيْرٌ حَافِظًا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ (رضي الله عنه) قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ (صلى الله عليه وسلم): ((إِذَا أَوَى أَحَدُكُمْ إِلَى فِرَاشِهِ ... ثُمَّ يَقُولُ: بِاسْمِكَ رَبِّ وَضَعْتُ جَنْبِي، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ))
Amesimulia Abuu Hurayrah (رضي الله عنه) kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Anapokwenda mmoja wenu kitandani kwake … kisha aseme:
بِاسْمِكَ رَبِّ وَضَعْتُ جَنْبِي، وَبِكَ أَرْفَعُهُ، إِنْ أَمْسَكْتَ نَفْسِي فَارْحَمْهَا، وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ
Kwa Jina Lako Rabb wangu nimeuweka ubavu wangu, na Kwako nitauinua. Ukiizuia roho yangu (nikafa), basi Irehemu; na Ukiiachilia, basi Ihifadhi kwa kile Unachowahifadhi kwacho Waja Wako wema.” [Al-Bukhaariy] [Muslim]
14-Muombe Al-Haafidhw Akuhifadhi Kwa Uislamu Katika Kila Hali:
Omba du’aa kwa Al-Haafidhw Akuhifadhi kwa Uislamu ukiwa umesimama, umekaa na umelala, na Asiwafurahishe maadui kwa msiba wako. Imepokewa kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alikuwa akiomba:
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ (رضي الله عنه) قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) يَدْعُو: ((اللَّهُمَّ احْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ قَائِمًا، وَاحْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ قَاعِدًا، وَاحْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ رَاقِدًا، وَلاَ تُشْمِتْ بِي عَدُوًّا حَاسِدًا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ كُلِّ خَيْرٍ خَزَائِنُهُ بِيَدِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ كُلِّ شَرٍّ خَزَائِنُهُ بِيَدِكَ))
Amesimulia ‘Abdullaah bin Mas’uwd (رضي الله عنه): Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alikuwa akiomba:
اللَّهُمَّ احْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ قَائِمًا، وَاحْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ قَاعِدًا، وَاحْفَظْنِي بِالإِسْلاَمِ رَاقِدًا، وَلاَ تُشْمِتْ بِي عَدُوًّا حَاسِدًا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ كُلِّ خَيْرٍ خَزَائِنُهُ بِيَدِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ كُلِّ شَرٍّ خَزَائِنُهُ بِيَدِكَ
“Yaa Allaah! Nihifadhi kwa Uislamu nikiwa nimesimama, na Nihifadhi kwa Uislamu nikiwa nimekaa, na Nihifadhi kwa Uislamu nikiwa nimelala, wala Usimfurahishe kwa msiba wangu adui mwenye hasadi. Yaa Allaah! Hakika mimi nakuomba kila kheri ambayo hazina zake zimo Mkononi Mwako, na najikinga Kwako na kila shari ambayo hazina zake zimo Mkononi Mwako.” [Imaam Al-Albaaniy ameipa daraja ya Hasan kwa shawaahid zake katika As-Silsilah As-Swahiyhah (1540)]
Na Allaah Mjuzi zaidi