075 - Dhul-Jalaali-Wal-Ikraam

Dhul-Jalaali Wal-Ikraam: Mwenye Ujalali na Ukarimu; Mwenye Utukufu na Uadhama Anaostahiki kwa Dhati Yake, na Mwenye kuwakirimu vipenzi Vyake kwa neema na heshima.

Jina hili tukufu limetajwa katika Qur-aan mara mbili (2), zote katika Suwrah Ar-Rahmaan. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ ﴿٢٦﴾ وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ ﴿٢٧﴾

Kila aliyekuwa juu yake (ardhi) ni mwenye kutoweka. Na utabakia Wajihi wa Rabb wako Mwenye Ujalali na Ukarimu. [Ar-Rahmaan (55:26-27)]

Na Anasema pia mwishoni mwa Suwrah hiyo:

تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ ﴿٧٨﴾

Limebarikika Jina la Rabb wako Mwenye Ujalali na Ukarimu. [Ar-Rahmaan (55:78)]

Maana Ya Dhul-Jalaali Wal-Ikraam:

Imaam Al-Munaawiy (رحمه الله) amesema katika maelezo ya Jina hili:

وَمَعْنَى (ذَا الْجَلَالِ): اسْتِحْقَاقُهُ وَصْفَ الْعَظَمَةِ، وَنَعْتَ الرِّفْعَةِ، عِزًّا وَتَكَبُّرًا عَنْ نَعْتِ الْمَوْجُودَاتِ؛ فَجَلَالُهُ صِفَةٌ اسْتَحَقَّهَا لِذَاتِهِ، وَالْإِكْرَامُ أَخَصُّ مِنَ الْإِنْعَامِ؛ إِذِ الْإِنْعَامُ قَدْ يَكُونُ عَلَى غَيْرِ الْمُكْرَمِ كَالْعَاصِي، وَالْإِكْرَامُ لِمَنْ يُحِبُّهُ وَيُعِزُّهُ

“Na maana ya ‘Dhul-Jalaal’ ni: kustahiki Kwake sifa ya Uadhama na Utukufu wa juu, kwa ‘izzah na kutukuka juu ya sifa za viumbe; basi Ujalali Wake ni Sifa Anayoistahiki kwa Dhati Yake. Na Al-Ikraam ni makhsusi zaidi kuliko kuneemesha; kwani kuneemesha kunaweza kumfikia asiyekirimiwa kama mwenye maasi, lakini ukarimu ni kwa yule Anayempenda na Kumtukuza.”1

1-Ujalali wa Allaah (سبحانه وتعالى) unakusanya Sifa za Utukufu, Uadhama na Nguvu; na athari yake katika moyo wa Muumini ni khofu, heshima na unyenyekevu.

2-Na Ukarimu Wake unakusanya Sifa za uzuri, utoaji na kukirimu; na athari yake katika moyo ni mapenzi, matumaini na utulivu.

3-Ujalali Wake na Ukarimu Wake umebakia baada ya kila kitu kutoweka (rejea Ar-Rahmaan (55:26-27) juu).

Taathira Ya Imaan, Faida, Mafunzo Tuyapatayo Na Jinsi Ya Kufanyia Kazi Jina Hili La Allaah, Dhul-Jalaali Wal-Ikraam:

1-Muadhimishe Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Kwa Khofu Na Mapenzi Pamoja:

Kumbuka, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kwamba Jina hili linakusanya mambo mawili: Ujalali unaozaa khofu na heshima, na Ukarimu unaozaa mapenzi na matumaini; basi mwabudu kwa yote mawili.

2-Kithirisha Kumwomba Allaah Kwa “Yaa Dhal-Jalaali Wal-Ikraam”:

Tambua kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) ameamrisha kulazimiana na kumwomba Dhul-Jalaali Wal-Ikraam kwa Jina hili:

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ (رضي الله عنه) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم): ((أَلِظُّوا بِيَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ))

Amesimulia Anas bin Maalik (رضي الله عنه): Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Lazimianeni (na kithirisheni kuomba kwa kusema): Yaa Dhal-Jalaali Wal-Ikraam (Yaa Mwenye Ujalali na Ukarimu).” [At-Tirmidhiy (3524), na Imaam Al-Albaaniy ameisahihisha katika Swahiyh At-Tirmidhiy]

3-Mtaje Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Baada Ya Kila Swalaah:

Kumbuka, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kumtaja kwa Jina hili baada ya kila Swalaah ya faradhi, kama alivyokuwa akifanya Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم): “…Umebarikika, yaa Mwenye Ujalali na Ukarimu.” Rejea du’aa ya Thawbaan (رضي الله عنه) katika 019-As-Salaam [Muslim].

4-Mwombe Allaah Kwa Jina Hili Pamoja Na Majina Yake Mengine:

Tambua kwamba Jina hili limo katika du’aa ambayo Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) alisema kuwa mwenye kuiomba ameomba kwa Jina Tukufu kabisa la Dhul-Jalaali Wal-Ikraam (rejea Hadiyth ya Anas (رضي الله عنه) katika 007-Al-Qayyuwm).

5-Kumbuka Kwamba Kila Kitu Kitatoweka Na Atabakia Dhul-Jalaali Wal-Ikraam:

Kumbuka, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kwamba dunia na vyote vilivyomo vitatoweka (rejea Ar-Rahmaan (55:26-27) juu); basi usiufungamanishe moyo wako na kinachotoweka.

6-Litukuze Jina La Allaah Na Ulibariki:

Tambua, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kwamba Suwrah Ar-Rahmaan inahitimishwa kwa kulitukuza Jina Lake lenye baraka (rejea Ar-Rahmaan (55:78) juu); basi anza mambo yako kwa Jina Lake na ulitaje kwa heshima.

7-Wakirimu Wanaostahiki Kukirimiwa Kwa Ajili Ya Allaah:

Kumbuka, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kwamba Allaah Anawakirimu vipenzi Vyake; basi nawe wakirimu wazazi, wazee, wageni na majirani kwa ajili Yake (rejea 054-Al-Akram).

8-Tafakari Neema Za Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Katika Suwrah Ar-Rahmaan:

Tafakari, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, neema zilizotajwa katika Suwrah Ar-Rahmaan, na swali linalorudiwa humo mara kwa mara. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿١٣﴾

Basi ni zipi katika Neema za Rabb wenu mnazikadhibisha? [Ar-Rahmaan (55:13)]

9-Tamani Ukarimu Wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Katika Jannah:

Tambua, ee Mja wa Dhul-Jalaali Wal-Ikraam, kwamba ukarimu mkubwa kabisa ni ule Atakaowapa Waumini katika Jannah, na ya juu kabisa ni kumwona Rabb wao. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ ﴿٤٦﴾

Na kwa mwenye kukhofu kisimamo mbele ya Rabb wake atapata bustani mbili. [Ar-Rahmaan (55:46)]

10-Mwombe Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Kwa Unyenyekevu Katika Kila Haja:

Omba du’aa ukianza kwa kumtaja kwa Jina hili, ukikiri Ujalali Wake na ukitaraji Ukarimu Wake, kwani Dhul-Jalaali Wal-Ikraam Ameamrisha Aombwe kwa Majina Yake Mazuri. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَلِلَّـهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا ۖ وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ ۚ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿١٨٠﴾

Na Allaah Ana Majina Mazuri kabisa, basi muombeni kwayo. Na waacheni wale wanaopotoa na kuharibu Majina Yake, watalipwa yale waliyokuwa wakiyatenda. [Al-A’raaf (7:180)]

Na Allaah Mjuzi zaidi