Al-Mubiyn: Aliye wazi, Asiye na shaka katika Uungu Wake; na Mwenye kubainisha waziwazi njia ya uongofu na njia ya upotofu kwa Waja Wake.
Jina hili tukufu limetajwa katika Qur-aan mara moja (1), likiwa pamoja na Jina Al-Haqq. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّـهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّـهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ ﴿٢٥﴾
Siku hiyo Allaah Atawalipa kikamilifu malipo yao ya haki, na watajua kwamba Allaah Ndiye wa Haki, Mwenye Kubainisha. [An-Nuwr (24:25)]
Maana Ya Al-Mubiyn:
1-Allaah (سبحانه وتعالى) Ni wazi katika Uungu Wake na Upweke Wake; dalili Zake zimeenea katika kila kitu, na hakuna shaka juu Yake kwa mwenye akili iliyosalimika.
2-Ndiye Aliyebainisha Dini Yake waziwazi kwa Waja Wake, ili wasipotee. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّـهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ ۚ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَا إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِن كَانُوا إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ اللَّـهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا ۗ وَاللَّـهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿١٧٦﴾
Wanakuuliza hukmu ya kisharia. Sema: Allaah Anakubainishieni kuhusu Al-Kalaalah (asiye na wazazi wala watoto). Ikiwa mtu amefariki hana mtoto lakini ana dada, basi atastahiki nusu ya yale aliyoyaacha. Na yeye (huyo mtu) atamrithi huyo dada kama hana mtoto. Na ikiwa madada ni wawili, basi watastahiki thuluthi mbili ya yale aliyoyaacha (maiti). Na wakiwa ni ndugu wanaume na wanawake, basi mwanamme atastahiki sehemu iliyo sawa na sehemu ya wanawake wawili. Allaah Anakubainishieni ili msipotee, na Allaah kwa kila kitu Ni Mjuzi. [An-Nisaa (4:176)]
3-Aliwatuma Rusuli wabashiri na waonyaji, ili watu wasiwe na hoja dhidi ya Allaah. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
رُّسُلًا مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّـهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ ۚ وَكَانَ اللَّـهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿١٦٥﴾
Rusuli ni wabashiriaji na waonyaji ili pasikuweko kutoka kwa watu hoja yoyote juu ya Allaah baada ya (kuletwa) Rusuli. Na Allaah daima Ni Mwenye Enzi ya Nguvu Asiyeshindika, Mwenye Hikmah wa yote. [An-Nisaa (4:165)]
4-Na Ameteremsha Kitabu kinachobainisha kila kitu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
الر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ ﴿١﴾
Alif Laam Raa. Hizi ni Aayaat za Kitabu kinachobainisha. [Yuwsuf (12:1)]
Taathira Ya Imaan, Faida, Mafunzo Tuyapatayo Na Jinsi Ya Kufanyia Kazi Jina Hili La Allaah, Al-Mubiyn:
1-Tambua Kwamba Al-Mubiyn Amekubainishia Njia, Wala Hakuna Udhuru:
Tambua, ee Mja wa Al-Mubiyn, kwamba Allaah Amebainisha haki na batili, halaal na haraam, kwa Kitabu Chake na Rasuli Wake (rejea An-Nisaa (4:165) juu); basi usitafute udhuru wa kuacha Amri Zake.
2-Jifunze Aliyobainisha Rasuli Wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم):
Kumbuka, ee Mja wa Al-Mubiyn, kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) ametumwa kuwabainishia watu yaliyoteremshwa kwao; basi Sunnah yake ndiyo ubainisho wa Qur-aan. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ ۗ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ﴿٤٤﴾
(Tumewatuma) Kwa hoja bayana na Vitabu vya Hukumu. Na Tumekuteremshia Ukumbusho (Qur-aan) ili uwabainishie watu yaliyoteremshwa kwao huenda wakapata kutafakari. [An-Nahl (16:44)]
3-Tahadhari Na Kuficha Ilimu Aliyoibainisha Al-Mubiyn:
Tahadhari, ee Mja wa Al-Mubiyn, na kuficha ilimu ya Dini ambayo watu wanaihitaji. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَىٰ مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ ۙ أُولَـٰئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّـهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ﴿١٥٩﴾
Hakika wale wanaoficha yale Tuliyoyateremsha katika hoja bayana na mwongozo baada ya kuwa Tumeyabainisha kwa watu katika Kitabu, hao ndio Allaah Anawalaani na wanalaaniwa na kila mwenye kulaani. [Al-Baqarah (2:159)]
4-Wabainishie Watu Haki Kwa Uwazi:
Tambua kwamba Al-Mubiyn Aliwachukulia ahadi waliopewa Kitabu wawabainishie watu wala wasikifiche. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
وَإِذْ أَخَذَ اللَّـهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴿١٨٧﴾
Na pale Alipochukua Allaah ahadi ya nguvu ya wale waliopewa Kitabu (Allaah Akawaambia): Bila shaka mtakibainisha kwa watu na wala hamtokificha. Lakini walikitupa nyuma ya migongo yao na wakakibadilisha kwa thamani ndogo. Basi ubaya ulioje kwa yale wanayoyanunua! [Aal-‘Imraan (3:187)]
5-Soma Kitabu Cha Al-Mubiyn Kwa Kuzingatia:
Kumbuka, ee Mja wa Al-Mubiyn, kwamba Qur-aan ni Kitabu kinachobainisha (rejea Yuwsuf (12:1) juu); basi isome kwa kuzingatia maana zake.
6-Tambua Adui Yako Aliye Wazi:
Tambua kwamba Al-Mubiyn Amekubainishia kwamba shaytwaan ni adui wako aliye wazi; basi usifuate nyayo zake. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):
(see build53.js)
Enyi watu! Kuleni katika vilivyomo ardhini vya halali, vizuri na wala msifuate hatua za shaytwaan. Hakika yeye kwenu ni adui wa wazi. [Al-Baqarah (2:168)]
7-Jiepushe Na Mambo Yenye Shaka:
Kumbuka, ee Mja wa Al-Mubiyn, kwamba halaal iko wazi na haraam iko wazi, na baina ya hayo kuna mambo yenye shaka; basi jiepushe nayo uisalimishe Dini yako (rejea Hadiyth ya An-Nu’maan bin Bashiyr (رضي الله عنهما) katika 021-Al-Muhaymin) [Al-Bukhaariy] [Muslim].
8-Tafakari Dalili Zilizo Wazi Katika Nafsi Yako Na Ulimwengu:
Tafakari jinsi Al-Mubiyn Anavyowaonyesha Waja Wake dalili Zake katika pande za ulimwengu na katika nafsi zao (rejea Fusw-Swilat (41:53) katika 011-Adhw-Dhwaahir).
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ۗ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ﴿٥٣﴾
Tutawaonyesha Aayaat (Ishara na Dalili) Zetu katika peo za mbali na katika nafsi zao, mpaka iwabainikie kwamba hii (Qur-aan) ni haki! Je, haitoshelezi Rabb wako kuwa Yeye Ni Shahidi juu ya kila kitu? [Fusw-Swilat (41:53)]
9-Kumbuka Siku Ambayo Haki Ya Allaah Itakuwa Wazi Kwa Wote:
Kumbuka kwamba Siku ya Qiyaamah hata waliokanusha watajua kwamba Al-Mubiyn Ndiye Haki iliyo wazi (rejea An-Nuwr (24:25) juu); basi ijue leo kabla ya Siku ambayo kujua hakutafaa.
10-Mwombe Al-Mubiyn Akuthibitishe Katika Uongofu Aliokubainishia:
Omba du’aa, ee Mja wa Al-Mubiyn, kwa du’aa ya wenye ilimu imara:
رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً ۚ إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴿٨﴾
(Husema): Rabb wetu! Usizipotoe nyoyo zetu baada ya kuwa Umetuhidi na Tutunukie kutoka Kwako Rehma. Hakika Wewe Ni Mwingi wa Kutunuku na Kuneemesha. [Aal-‘Imraan (3:8)]
Na Allaah Mjuzi zaidi