Skip to main content
Majina Mazuri Ya Allaah Jina 088 kati ya 103
Ar-Rafiyq — Majina Mazuri ya Allaah

Ar-Rafiyq: Mpole; Mwenye upole katika matendo Yake na Sharia Zake, Anayependa upole na Anayetoa kwa upole yale Asiyoyatoa kwa ukali.

Jina hili tukufu limethibiti katika Sunnah ya Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم):

عَنْ عَائِشَةَ (رضي الله عنها) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) قَالَ: ((يَا عَائِشَةُ، إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ، وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لاَ يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ، وَمَا لاَ يُعْطِي عَلَى مَا سِوَاهُ))

Amesimulia ‘Aaishah (رضي الله عنها) kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Yaa ‘Aaishah! Hakika Allaah Ni Mpole, Anapenda upole, na Anatoa kwa upole yale Asiyoyatoa kwa ukali, wala Asiyoyatoa kwa kitu kingine chochote.” [Muslim]

Maana Ya Ar-Rafiyq:

1-Upole wa Allaah (سبحانه وتعالى) unaonekana katika Uumbaji Wake: Aliumba mbingu na ardhi kwa hatua, na Anaendesha mambo ya viumbe kwa upole na taratibu.

2-Na unaonekana katika Sharia Zake: Hamkalifishi mtu isipokuwa kwa kadiri ya uwezo wake. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

لَا يُكَلِّفُ اللَّـهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا ۚ أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿٢٨٦﴾

Allaah Hakalifishi nafsi yoyote ila kwa kadiri ya uwezo wake. Itapata malipo ya (mema) iliyoyachuma, na itabeba (matokeo ya maovu) iliyojichumia. Rabb wetu! Usituchukulie tukisahau au tukikosea. Rabb wetu! Usitubebeshe mzigo kama Uliowabebesha waliokuwa kabla yetu. Rabb wetu! Usitutwike tusiyoyaweza, na Tusamehe, na Tughufurie na Turehemu, Wewe Ni Mawlaa wetu, basi Tusaidie tuwashinde watu makafiri. [Al-Baqarah (2:286)]

3-Na Anataka kuwapunguzia Waja Wake kwa kuwa wameumbwa dhaifu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

يُرِيدُ اللَّـهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا ﴿٢٨﴾

Allaah Anataka kukukhafifishieni (tabu zenu), kwani binaadam ameumbwa dhaifu. [An-Nisaa (4:28)]

Taathira Ya Imaan, Faida, Mafunzo Tuyapatayo Na Jinsi Ya Kufanyia Kazi Jina Hili La Allaah, Ar-Rafiyq:

1-Pamba Kila Jambo Lako Kwa Upole:

Kumbuka kwamba Ar-Rafiyq Amejaalia upole kuwa pambo la kila jambo. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema:

عَنْ عَائِشَةَ (رضي الله عنها) عَنِ النَّبِيِّ (صلى الله عليه وسلم) قَالَ: ((إِنَّ الرِّفْقَ لاَ يَكُونُ فِي شَيْءٍ إِلاَّ زَانَهُ، وَلاَ يُنْزَعُ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ شَانَهُ))

Amesimulia ‘Aaishah (رضي الله عنها) kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Hakika upole hauwi katika kitu chochote isipokuwa hukipamba, wala hauondolewi katika kitu chochote isipokuwa hukitia aibu.” [Muslim]

2-Tahadhari Na Ukali, Kwani Anayenyimwa Upole Amenyimwa Kheri:

Tahadhari, ee Mja wa Ar-Rafiyq, na ukali na ujeuri katika kutangamana na watu. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema:

عَنْ جَرِيرٍ (رضي الله عنه) عَنِ النَّبِيِّ (صلى الله عليه وسلم) قَالَ: ((مَنْ يُحْرَمِ الرِّفْقَ يُحْرَمِ الْخَيْرَ))

Amesimulia Jariyr (رضي الله عنه) kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Anayenyimwa upole, amenyimwa kheri.” [Muslim]

3-Walinganie Watu Kwa Upole, Hata Walio Wakubwa Katika Ukafiri:

Tambua kwamba Ar-Rafiyq Aliwaamrisha Nabiy Muwsaa na Haaruwn (عليهما السلام) kumwambia Fir’awn maneno laini. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

اذْهَبَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَىٰ ﴿٤٣﴾ فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ ﴿٤٤﴾

Nendeni wawili nyie kwa Firawni, hakika yeye amepindukia mipaka ya kuasi. Mwambieni maneno laini, huenda akawaidhika au akakhofu. [Twaahaa (20:43-44)]

4-Iga Upole Wa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) Uliowavuta Watu:

Kumbuka kwamba upole wa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) ulikuwa Rehma kutoka kwa Ar-Rafiyq, na ndio uliowakusanya watu kwake. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّـهِ لِنتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ

Basi ni kwa sababu ya Rehma kutoka kwa Allaah ndio umekuwa mpole kwao. Na lau ungelikuwa mjeuri mwenye moyo mgumu, wangelitawanyika mbali nawe. [Aal-‘Imraan (3:159)]

5-Kuwa Mpole Kwa Familia Yako:

Tambua, ee Mja wa Ar-Rafiyq, kwamba nyumba yenye upole ni nyumba yenye kheri; basi kuwa mpole kwa mke wako, watoto wako na wazazi wako (rejea Hadiyth ya kwanza hapo juu: “Anapenda upole katika jambo lote”).

6-Wafanyie Wepesi Watu Wala Usiwatie Uzito:

Kumbuka, ee Mja wa Ar-Rafiyq, kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) aliwausia wajumbe wake:

عَنْ أَنَسٍ (رضي الله عنه) عَنِ النَّبِيِّ (صلى الله عليه وسلم) قَالَ: ((يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا، وَبَشِّرُوا وَلاَ تُنَفِّرُوا))

Amesimulia Anas (رضي الله عنه) kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Wepesisheni wala msitie uzito, na bashirieni wala msiwakimbize (watu).” [Al-Bukhaariy] [Muslim]

7-Kuwa Mpole Hata Kwa Wanyama:

Tambua, ee Mja wa Ar-Rafiyq, kwamba upole unatakiwa hata kwa wanyama; na katika kila kiumbe hai kuna ujira (rejea Hadiyth ya aliyemnywesha mbwa katika 005-Ar-Rahiym) [Al-Bukhaariy] [Muslim].

8-Usijikalifishe Katika Ibaada Kupita Uwezo Wako:

Kumbuka kwamba Ar-Rafiyq Hakukalifishi isipokuwa kwa kadiri ya uwezo wako (rejea Al-Baqarah (2:286) juu); basi dumu katika amali hata kama ni ndogo, kwani amali inayopendwa zaidi na Allaah ni ile inayodumu.

9-Ukiwa Na Mamlaka, Wafanyie Upole Walio Chini Yako:

Tambua, ee Mja wa Ar-Rafiyq, kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) aliwaombea wenye mamlaka:

عَنْ عَائِشَةَ (رضي الله عنها) قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم) يَقُولُ فِي بَيْتِي هَذَا: ((اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ، وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ))

Amesimulia ‘Aaishah (رضي الله عنها): Nilimsikia Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akisema katika nyumba yangu hii:

اللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَشَقَّ عَلَيْهِمْ فَاشْقُقْ عَلَيْهِ، وَمَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا فَرَفَقَ بِهِمْ فَارْفُقْ بِهِ

Yaa Allaah! Atakayesimamia jambo lolote la Ummah wangu akawatia mashaka, basi Umtie mashaka; na atakayesimamia jambo lolote la Ummah wangu akawafanyia upole, basi Umfanyie upole. [Muslim]

10-Mwombe Ar-Rafiyq Akufanyie Wepesi Katika Mambo Yako:

Omba du’aa, ee Mja wa Ar-Rafiyq, kama walivyoomba vijana wa pangoni:

إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا ﴿١٠﴾

Pale vijana walipokimbilia katika pango wakasema: Rabb wetu! Tupe kutoka Kwako Rehma, na Tutengenezee katika jambo letu mwongozo wa sawa. [Al-Kahf (18:10)]

Na Allaah Mjuzi zaidi