Majina Ya Allaah Mazuri Na Sifa Zake: أَسْمَآءُ اللهِ الحُسْنَى وَصِفَاتُهُ (Tafasili, Taathira, Faida Na Mafunzo)090 - Al-Qaabidhw

Al-Qaabidhw: Mwenye kubana na kushika; Anayebana rizki kwa Amtakaye kwa Hikmah Yake, Anayeshika roho za viumbe, na Anayeshika ardhi Mkononi Mwake Siku ya Qiyaamah.

Jina hili tukufu limethibiti katika Sunnah ya Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم), pamoja na Jina Al-Baasitw:

عَنْ أَنَسٍ (رضي الله عنه) قَالَ: قَالَ النَّاسُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، غَلاَ السِّعْرُ فَسَعِّرْ لَنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلى الله عليه وسلم): ((إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمُسَعِّرُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الرَّازِقُ، وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ أَلْقَى اللَّهَ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْكُمْ يُطَالِبُنِي بِمَظْلَمَةٍ فِي دَمٍ وَلاَ مَالٍ))

Amesimulia Anas (رضي الله عنه): Watu walisema: Yaa Rasula-Allaah! Bei imepanda, basi tupangie bei. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Hakika Allaah Ndiye Mpanga bei, Al-Qaabidhw (Mwenye kubana), Al-Baasitw (Mwenye kukunjua), Ar-Raaziq (Mwenye kuruzuku); nami natumaini kukutana na Allaah na hakuna yeyote kati yenu anayenidai dhulma katika damu wala mali.” [Abuu Daawuwd (3451), At-Tirmidhiy (1314) na ameisahihisha, na Imaam Al-Albaaniy ameisahihisha katika Swahiyh At-Tirmidhiy]

Na maana yake imekuja katika Qur-aan:

مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّـهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ۚ وَاللَّـهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿٢٤٥﴾

Ni nani atakayemkopesha Allaah karadha nzuri kisha (Allaah) Amzidishie mzidisho mwingi. Na Allaah Anakunja na Anakunjua, na Kwake mtarejeshwa. [Al-Baqarah (2:245)]

Imaam Al-Khattwaabiy (رحمه الله) amesema kuhusu Majina haya mawili:

الْقَابِضُ الْبَاسِطُ: قَدْ يَحْسُنُ فِي مِثْلِ هَذَيْنِ الِاسْمَيْنِ أَنْ يُقْرَنَ أَحَدُهُمَا فِي الذِّكْرِ بِالْآخَرِ، وَأَنْ يُوصَلَ بِهِ فَيَكُونَ ذَلِكَ أَنْبَأَ عَنِ الْقُدْرَةِ، وَأَدَلَّ عَلَى الْحِكْمَةِ ... وَإِذَا ذَكَرْتَ الْقَابِضَ مُفْرَدًا عَنِ الْبَاسِطِ كُنْتَ كَأَنَّكَ قَدْ قَصَرْتَ بِالصِّفَةِ عَلَى الْمَنْعِ وَالْحِرْمَانِ

“Al-Qaabidhw na Al-Baasitw: Ni vizuri katika Majina mawili kama haya kuunganishwa moja na jingine katika kutajwa, kwani hilo linaonyesha zaidi Uwezo na linajulisha zaidi Hikmah … Na ukimtaja Al-Qaabidhw peke yake bila Al-Baasitw, utakuwa kana kwamba umeifupisha Sifa katika kuzuia na kunyima tu.” Kwa sababu hiyo, makala hii inasomwa pamoja na makala inayofuata, 091-Al-Baasitw.1

Maana Ya Al-Qaabidhw:

1-Anabana rizki kwa Amtakaye kwa Hikmah Yake, si kwa ubakhili; kwani kubanwa kwa rizki kunaweza kuwa ni kheri kwa mja. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

اللَّـهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ وَيَقْدِرُ ۚ وَفَرِحُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مَتَاعٌ ﴿٢٦﴾

Allaah Anamkunjulia rizki Amtakaye na Humkadiria kwa kipimo (Amtakaye). Nao wamefurahia uhai wa dunia, na hali uhai wa dunia kulingana na Aakhirah si chochote ila ni starehe ya muda tu. [Ar-Ra’d (13:26)]

2-Anashika roho za viumbe wakati wa kulala na wakati wa mauti. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

اللَّـهُ يَتَوَفَّى الْأَنفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا ۖ فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَىٰ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَىٰ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴿٤٢﴾

Allaah Huzichukua roho wakati wa kufa kwake, na zile zisizokufa katika usingizi wake, kisha Huzizuia ambazo Amezikidhia mauti, na Huzirudisha nyingine mpaka muda maalumu uliokadiriwa. Hakika katika hayo bila shaka kuna Aayaat (Ishara, Dalili) kwa watu wanaotafakari. [Az-Zumar (39:42)]

3-Ardhi yote itakuwa katika Mkono Wake Siku ya Qiyaamah. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَمَا قَدَرُوا اللَّـهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ﴿٦٧﴾

Na hawakumkadiria Allaah kama inavyostahiki kumkadiria. Na hali ardhi yote Ataikamata Mkononi Mwake Siku ya Qiyaamah, na mbingu zitakunjwa kwa Mkono Wake wa kulia. Subhaanahu wa Ta’aalaa (Utakasifu ni wa Allaah na Ametukuka kwa ‘Uluwa) kutokana na yale yote wanayomshirikisha. [Az-Zumar (39:67)]

Taathira Ya Imaan, Faida, Mafunzo Tuyapatayo Na Jinsi Ya Kufanyia Kazi Jina Hili La Allaah, Al-Qaabidhw:

1-Tambua Kwamba Kubanwa Kwa Rizki Ni Mtihani Na Hikmah:

Tambua kwamba Al-Qaabidhw Al-Baasitw Anabana rizki kwa Hikmah Yake; na lau Angewapanulia waja wote rizki wangefanya uasi ardhini. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَلَوْ بَسَطَ اللَّـهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَلَـٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاءُ ۚ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ﴿٢٧﴾

Na lau kama Allaah Angelikunjua rizki kwa Waja Wake, basi wangeruka mipaka katika ardhi. Lakini Anateremsha kwa kadiri ya Akitakacho. Hakika Yeye kwa Waja Wake Ni Mjuzi wa Khabari za dhahiri na siri, Mwenye Kuona yote. [Ash-Shuwraa (42:27)]

2-Usikate Tamaa Unapobanwa, Kwani Pamoja Na Uzito Kuna Wepesi:

Kumbuka, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, kwamba dhiki haidumu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٥﴾ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ﴿٦﴾

Basi hakika pamoja na kila ugumu kuna wepesi. Hakika pamoja na kila ugumu kuna wepesi. [Ash-Sharh (94:5-6)]

3-Mkopeshe Al-Qaabidhw Al-Baasitw Mkopo Mzuri:

Tambua kwamba katika Aayah ya Jina hili, Al-Qaabidhw Al-Baasitw Ameanza kwa kuamrisha kukopesha mkopo mzuri kwa ajili Yake (rejea Al-Baqarah (2:245) juu); basi toa hata unapobanwa.

4-Usiufunge Mkono Wako Kwa Ubakhili Wala Usiukunjue Kupita Kiasi:

Kumbuka, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, kwamba kati kwa kati ndiyo njia bora katika matumizi. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَّحْسُورًا ﴿٢٩﴾

Na wala usifanye mkono wako kama uliofungwa shingoni mwako (ubakhili), na wala usiukunjue wote kabisa (kwa israfu) ukaja kubakia mwenye kulaumiwa, mwenye kufilisika. [Al-Israa (17:29)]

5-Kumbuka Kwamba Al-Qaabidhw Al-Baasitw Anashika Roho Yako Kila Usiku:

Tambua, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, kwamba usingizi ni kifo kidogo; Allaah Anashika roho yako, kisha Anairudisha au Anaizuia (rejea Az-Zumar (39:42) juu); basi usilale isipokuwa ukiwa umetubia.

6-Usiwadhulumu Watu Katika Biashara, Kwani Bei Ziko Mkononi Mwa Al-Qaabidhw Al-Baasitw:

Kumbuka kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) alikataa kupanga bei, akaeleza kwamba Allaah Ndiye Mpanga bei, Al-Qaabidhw Al-Baasitw, Al-Baasitw (rejea Hadiyth ya Anas (رضي الله عنه) juu); basi usifanye ulanguzi wala dhulma katika biashara.

7-Ridhika Katika Hali Ya Kubanwa Na Hali Ya Kupanuliwa:

Tambua, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, kwamba Muumini hushukuru katika raha na husubiri katika shida, na hali zote mbili ni kheri kwake (rejea Hadiyth “عَجَبًا لأَمْرِ الْمُؤْمِنِ” katika 060-Ash-Shaakir) [Muslim].

8-Tafakari Ukubwa Wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw Anayeshika Ardhi Yote:

Tafakari kwamba ardhi yote itakuwa ndani ya Mkono wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw Siku ya Qiyaamah (rejea Az-Zumar (39:67) juu); basi mtukuze na umkadirie kadiri Anavyostahiki.

9-Moyo Ukibanwa, Ukunjue Kwa Dhikr:

Kumbuka, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, kwamba kubanwa kwa moyo huondoka kwa kumdhukuru Allaah na kusujudu. Anasema Allaah (سبحانه وتعالى):

وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُولُونَ﴿٩٧﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ﴿٩٨﴾

Na kwa yakini Tunajua kwamba kifua chako kinadhikika kwa yale wanayoyasema. Basi Msabbih Rabb wako kwa Himdi Zake na uwe miongoni mwa wanaosujudu. [Al-Hijr (15:97-98)]

10-Mwombe Al-Qaabidhw Al-Baasitw Akupe Na Asikunyime:

Omba du’aa, ee Mja wa Al-Qaabidhw Al-Baasitw, baada ya kila Swalaah kwa maneno ya Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم): “اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ” (Yaa Allaah! Hakuna wa kuzuia Ulichokitoa, wala wa kutoa Ulichokizuia). Rejea Hadiyth kamili katika 017-Al-Maliyk [Al-Bukhaariy] [Muslim].

Na Allaah Mjuzi zaidi