Skip to main content

Sunan Ad-Daarimiy22 - Kitabu Cha Waswiyyah (Wasia)

من كتاب الوصايا

1-Mlangoباب: من استحب الوصيةMlango Wa Waliopendelea Wasia

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ: أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: "مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ وَلَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ، إِلَّا وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ"

Ametusimulia Muhammad bin 'Ubayd, ametukhabarisha 'Ubaydu-Allaah, kutoka kwa Naafi', kutoka kwa Ibn 'Umar (رضي الله عنهما), kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: "Si haki ya mtu Muislamu kulala (kupitisha) usiku mbili naye ana kitu cha kukiusia, isipokuwa wasia wake uwe umeandikwa (na uko) kwake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2027
Hadiyth
3219

حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، قَالَ: "الْمُؤْمِنُ لَا يَأْكُلُ فِي كُلِّ بَطْنِهِ، وَلَا تَزَالُ وَصِيَّتُهُ تَحْتَ جَنْبِهِ"

Ametusimulia 'Affaan, ametusimulia Abul-Ash-hab, ametusimulia Al-Hasan, amesema: "Muumini hali (kwa kujaza) tumbo lake lote, na wasia wake haukomi kuwa chini ya ubavu wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2027
Hadiyth
3220

2-Mlangoباب: فضل الوصيةMlango Wa Fadhila Ya Wasia

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: "قَالَ لِي ثُمَامَةُ بْنُ حَزْنٍ: مَا فَعَلَ أَبُوكَ؟ قُلْتُ: مَاتَ، قَالَ: فَهَلْ أَوْصَى؟ فَإِنَّهُ كَانَ يُقَالُ: إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ، كَانَتْ وَصِيَّتُهُ تَمَامًا لِمَا ضَيَّعَ مِنْ زَكَاتِهِ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد، وقال غَيْرُهُ: الْقَاسِمُ بْنُ عَمْرٍو

Ametukhabarisha Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Daawuwd bin Abiy Hind, kutoka kwa Al-Qaasim bin 'Umar, amesema: "Thumaamah bin Hazn aliniambia: Baba yako amefanya nini? Nikasema: Amefariki. Akasema: Je, aliusia? Kwani ilikuwa ikisemwa: Mtu anapousia, wasia wake huwa ni ukamilisho wa yale aliyoyapoteza katika Zakaah yake."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Na mwingine (asiyekuwa yeye) amesema: Al-Qaasim bin 'Amr.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2028
Hadiyth
3221

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ الشَّعْبِيِّ، قَالَ: كَانَ يُقَالُ: "مَنْ أَوْصَى بِوَصِيَّةٍ فَلَمْ يَجُرْ، وَلَمْ يَحِفْ، كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ مَا أَنْ لَوْ تَصَدَّقَ بِهِ فِي حَيَاتِهِ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, ametusimulia Daawuwd bin Abiy Hind, kutoka kwa Ash-Sha'biy, amesema: Ilikuwa ikisemwa: "Atakayeusia wasia, akawa hakudhulumu wala hakuelemea upande mmoja, atapata katika ujira mfano wa (ujira wake) lau angekitoa swadaka (kile alichokiusia) katika uhai wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2028
Hadiyth
3222

أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي يُونُسَ، عَنْ أَبِي قَزَعَةَ، قَالَ: قِيلَ لِهَرِمِ بْنِ حَيَّانَ: أَوْصِنَا، قَالَ: "أُوصِيكُمْ بِالْآيَاتِ الْأَوَاخِرِ مِنْ سُورَةِ النَّحْلِ، وَقَرَأَ ابْنُ حَيَّانَ: {ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ، وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ، وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ، إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ}"

Ametukhabarisha Sahl bin Hammaad, ametusimulia Shu'bah, kutoka kwa Abuw Yuwnus, kutoka kwa Abuw Qaza'ah, amesema: Harim bin Hayyaan aliambiwa: Tuusie. Akasema: "Ninakuusieni (mshikamane na) Aayah za mwisho za Suwrah An-Nahl (16)." Na Ibn Hayyaan akasoma:

ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ، وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ، وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ، إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ

Lingania waje katika Njia ya Rabb wako kwa hikmah na mawaidha mazuri. Na jadiliana nao kwa njia bora yenye kunasibiana na hali. Hakika Rabb wako, Yeye Anamjua zaidi aliyepotea Njia Yake, Naye Anawajua zaidi waliohidika. Na mkilipiza, basi lipizeni kulingana na vile mlivyoadhibiwa. Na mkivuta subira, basi bila shaka hivyo ni bora zaidi kwa wenye subira. Na vuta subira. Na haiwi subira yako isipokuwa kwa Msaada na Tawfiyq ya Allaah. Na wala usiwahuzunikie, na wala usiwe katika dhiki kutokana na njama wanazozifanya. Hakika Allaah Yu Pamoja na wenye taqwa, na wale ambao wao ni wenye kufanya ihsaan. [An-Nahl (16:125-128)]

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2028
Hadiyth
3223

3-Mlangoباب: من لم يوصMlango Wa Asiyeusia

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ الْيَامِيِّ، قَالَ: سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى: أَوْصَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: لَا، قُلْت: فَكَيْفَ كُتِبَ عَلَى النَّاسِ الْوَصِيَّةُ أَوْ: أُمِرُوا بِالْوَصِيَّةِ؟ فَقَالَ: أَوْصَى بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. وقَالَ هُزَيْلُ بْنُ شُرَحْبِيلَ: أَبُو بَكْرٍ كَانَ يَتَأَمَّرُ عَلَى وَصِيِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَدَّ أَبُو بَكْرٍ أَنَّهُ وَجَدَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدًا، فَخَزَمَ أَنْفَهُ بِخِزَامَةٍ ذلِكَ

Ametusimulia Muhammad bin Yuwsuf, kutoka kwa Maalik bin Mighwal, kutoka kwa Twalhah bin Muswarrif Al-Yaamiy, amesema: Nilimuuliza 'Abdu-Allaah bin Abiy Awfaa (رضي الله عنهما): Je, Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) aliusia? Akasema: Hapana. Nikasema: Basi vipi watu wameandikiwa (faradhi ya) wasia — au: wameamrishwa wasia? Akasema: Aliusia (kushikamana na) Kitabu cha Allaah (عز وجل). Na Huzayl bin Shurahbiyl amesema: Je, Abuw Bakr (رضي الله عنه) angejifanya amiri juu ya wasii wa Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم)? Abuw Bakr (رضي الله عنه) alitamani lau angepata kutoka kwa Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) ahadi (agizo), ili aitie pua yake hatamu ya hilo (alifuate kwa unyenyekevu).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2029
Hadiyth
3224

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، أنبأنا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ: " {كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ}، قَالَ:" الْخَيْرُ: الْمَالُ، كَانَ يُقَالُ: أَلْفًا فَمَا فَوْقَ ذَلِكَ "

Ametukhabarisha Yaziyd, ametupa khabari Hammaam, kutoka kwa Qataadah:

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

Mmeandikiwa sharia kuwa anapofikiwa mmoja wenu na mauti kama ameacha mali, kufanya wasia kwa wazazi wawili, na jamaa wa karibu kwa namna inayoeleweka katika sharia. (Haya) ni wajibu kwa wenye taqwa. [Al-Baqarah (2:180)]

Amesema: "Kheri (iliyotajwa katika Aayah hii) ni mali; ilikuwa ikisemwa: Elfu moja na kilicho juu ya hapo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2030
Hadiyth
3225

4-Mlangoباب: ما يستحب بالوصية من التشهد والكلامMlango Wa Yanayopendeza Katika Wasia, Ya Kushuhudia
Na Maneno (Mengineyo)

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ: "أَنَّهُ أَوْصَى ذِكْرُ مَا أَوْصَى بِهِ، أَوْ هَذَا ذِكْرُ مَا أَوْصَى بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ بَنِيهِ وَأَهْلَ بَيْتِهِ أَنِ {اتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}، وَأَوْصَاهُمْ بِمَا أَوْصَى بِهِ إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ، وَيَعْقُوبُ: {يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}، وَأَوْصَاهُمْ أَنْ لَا يَرْغَبُوا أَنْ يَكُونُوا مَوَالِيَ الْأَنْصَارِ وَإِخْوَانَهُمْ فِي الدِّينِ، وَأَنَّ الْعِفَّةَ وَالصِّدْقَ خَيْرٌ وَأَتْقَى مِنْ الزِّنَا وَالْكَذِبِ، إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ فِي مَرَضِي هَذَا قَبْلَ أَنْ أُغَيِّرَ وَصِيَّتِي هَذِهِ، ثُمَّ ذَكَرَ حَاجَتَهُ"

Ametukhabarisha Yaziyd bin Haaruwn, ametukhabarisha Ibn 'Awn, kutoka kwa Muhammad bin Siyriyn: "Kwamba yeye aliwausia — (akiandika): Hii ni kumbukumbu ya aliyoyausia; au: Hii ni kumbukumbu ya aliyoyausia Muhammad bin Abiy 'Amrah — wanawe na watu wa nyumbani kwake kwamba:

اتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

mcheni Allaah na suluhisheni yaliyo baina yenu. Na mtiini Allaah na Rasuli Wake mkiwa ni Waumini. [Al-Anfaal (8:1)]

Na akawausia yale aliyowausia Ibraahiym (عليه السلام) wanawe, na Ya'quwb (عليه السلام):

يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

Enyi wanangu! Hakika Allaah Amekukhitarieni nyinyi Dini, basi chungeni sana, angalieni msife isipokuwa nyinyi ni Waislamu. [Al-Baqarah (2:132)]

Na akawausia wasione vibaya kuwa ni waachwa huru wa Answaar (رضي الله عنهم) na ndugu zao katika Dini; na kwamba kujiepusha na machafu na ukweli ni bora, na ni taqwa zaidi, kuliko zinaa na uongo. Likimtokea tukio (la mauti) katika ugonjwa wangu huu kabla sijabadilisha wasia wangu huu — kisha akataja haja yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2031
Hadiyth
3226

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: "هَكَذَا كَانُوا يُوصُونَ: هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ، أَنَّهُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لَا رَيْبَ فِيهَا، وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ، وَأَوْصَى مَنْ تَرَكَ بَعْدَهُ مِنْ أَهْلِهِ أَنْ يَتَّقُوا اللَّهَ وَيُصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِهِمْ، وَأَنْ يُطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كَانُوا مُؤْمِنِينَ، وَأَوْصَاهُمْ بِمَا أَوْصَى بِهِ إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ: {يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}، وَأَوْصَى إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ مِنْ وَجَعِهِ هَذَا، أَنَّ حَاجَتَهُ كَذَا وَكَذَا"

Ametukhabarisha Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Bakr, ametusimulia Hishaam bin Hassaan, kutoka kwa Ibn Siyriyn, kutoka kwa Anas (رضي الله عنه), amesema: "Hivi ndivyo walivyokuwa wakiusia: Huu ndio aliousia fulani bin fulani: Kwamba yeye anashuhudia kwamba hapana mwabudiwa wa haki ila Allaah Peke Yake, hana mshirika, na kwamba Muhammad (صلى الله عليه وآله وسلم) ni Mja Wake na Rasuli Wake, na kwamba Saa itafika tu haina shaka ndani yake, na kwamba Allaah Atafufua waliomo makaburini. Na amewausia aliowaacha nyuma yake katika ahli zake wamche Allaah na wasuluhishe yaliyo baina yao, na wamtii Allaah na Rasuli Wake ikiwa wao ni Waumini. Na amewausia yale aliyowausia Ibraahiym (عليه السلام) wanawe, na Ya'quwb (عليه السلام):

يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

Enyi wanangu! Hakika Allaah Amekukhitarieni nyinyi Dini, basi chungeni sana, angalieni msife isipokuwa nyinyi ni Waislamu. [Al-Baqarah (2:132)]

Na ameusia kwamba likimtokea tukio (la mauti) kutokana na maradhi yake haya, basi haja yake ni kadhaa na kadhaa."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2031
Hadiyth
3227

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غَيْلَانَ، عَنْ مَكْحُولٍ حِينَ أَوْصَى، قَالَ: "تَشَهُّدُ هَذَا - مَا شَهِدَ بِهِ -: نَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَيُؤْمِنُ بِاللَّهِ، وَيَكْفُرُ بِالطَّاغُوتِ عَلَى ذَلِكَ يَحْيَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ، وَيَمُوتُ، وَيُبْعَثُ، وَأَوْصَى فِيمَا رَزَقَهُ اللَّهُ فِيمَا تَرَكَ إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ وَهُوَ كَذَا وَكَذَا، إِنْ لَمْ يُغَيِّرْ شَيْئًا مِمَّا فِي هَذِهِ الْوَصِيَّةِ".

Ametusimulia Al-Hakam bin Al-Mubaarak, ametukhabarisha Al-Waliyd, kutoka kwa Hafsw bin Ghaylaan, kutoka kwa Mak-huwl, alipousia, amesema: "Ushuhudiaji wa huyu — yale aliyoyashuhudia —: Tunashuhudia kwamba hapana mwabudiwa wa haki ila Allaah Peke Yake, hana mshirika, na kwamba Muhammad (صلى الله عليه وآله وسلم) ni Mja Wake na Rasuli Wake; na (yeye) anamwamini Allaah, na anaikanusha twaghuti (kila kinachoabudiwa badala ya Allaah); juu ya hilo anaishi — Akipenda Allaah —, na atakufa, na atafufuliwa. Na ameusia katika yale Aliyomruzuku Allaah, katika aliyoyaacha, likimtokea tukio (la mauti), nayo ni kadhaa na kadhaa, ikiwa hakubadilisha chochote katika yaliyomo katika wasia huu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2032
Hadiyth
3228

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ: أَخْبَرَنِي ابْنُ ثَوْبَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَكْحُولٍ، قَالَ: هَذِهِ وَصِيَّةُ أَبِي الدَّرْدَاءِ

Ametusimulia Al-Hakam, ametusimulia Al-Waliyd, amesema: Amenikhabarisha Ibn Thawbaan, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa Mak-huwl, amesema: Huu ndio wasia wa Abud-Dardaa (رضي الله عنه).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2033
Hadiyth
3229

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: كَتَبَ الرَّبِيعُ بْنُ خُثَيْمٍ وَصِيَّتَهُ: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ: "هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ الرَّبِيعُ بْنُ خُثَيْمٍ وَأَشْهَدَ اللَّهَ عَلَيْهِ، وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا، وَجَازِيًا لِعِبَادِهِ الصَّالِحِينَ وَمُثِيبًا، فَإِنِّي رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيًّا، وَإِنِّي آمُرُ نَفْسِي وَمَنْ أَطَاعَنِي أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ فِي الْعَابِدِينَ، وَنَحْمَدَهُ فِي الْحَامِدِينَ، وَأَنْ نَنْصَحَ لِجَمَاعَةِ الْمُسْلِمِينَ"

Ametusimulia Ja'far bin 'Awn, ametusimulia Abuw Hayyaan At-Taymiy, kutoka kwa baba yake, amesema: Ar-Rabiy' bin Khuthaym aliandika wasia wake:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

Kwa Jina la Allaah Ar-Rahmaan (Mwingi wa Rehma), Ar-Rahiym (Mwenye Kurehemu)

"Huu ndio aliousia Ar-Rabiy' bin Khuthaym, na amemshuhudisha Allaah juu yake — na inatosheleza Allaah kuwa Ni Mwenye Kushuhudia, na Mwenye Kuwalipa Waja Wake wema, na Mwenye Kuwapa thawabu —: Hakika mimi nimeridhika na Allaah kuwa Rabb (wangu), na Islaam kuwa Dini, na Muhammad (صلى الله عليه وآله وسلم) kuwa Nabiy. Na hakika mimi ninaiamrisha nafsi yangu na anayenitii tumuabudu Allaah pamoja na wenye kuabudu, na tumhimidi pamoja na wenye kuhimidi, na tuwanasihi jamaa ya Waislamu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2033
Hadiyth
3230

5-Mlangoباب: من لم ير الوصية في المال القليلMlango Wa Asiyeona Wasia Katika Mali Kidogo

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ: "أَنَّ عَلِيًّا دَخَلَ عَلَى مَرِيضٍ، فَذَكَرُوا لَهُ الْوَصِيَّةَ، فَقال عَلِيٌّ: قَالَ اللَّهُ: {إِنْ تَرَكَ خَيْرًا}، وَلَا أُرَاهُ تَرَكَ خَيْرًا". قَالَ حَمَّادٌ: فَحَفِظْتُ أَنَّهُ تَرَكَ أَكْثَرَ مِنْ سَبْعِ مِائَةٍ

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa baba yake: "Kwamba 'Aliy (رضي الله عنه) aliingia kwa mgonjwa mmoja, wakamtajia wasia. 'Aliy (رضي الله عنه) akasema: Allaah Amesema:

إِنْ تَرَكَ خَيْرًا

kama ameacha mali [Al-Baqarah (2:180)]

Na simwoni kuwa ameacha mali." Hammaad amesema: Nilihifadhi kwamba aliacha zaidi ya mia saba.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2034
Hadiyth
3231

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كُنَاسَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: "دَخَلَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَى رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ يَعُودُهُ، فَقَالَ: أُوصِي؟ قَالَ: لا، لَمْ تَدَعْ مَالًا، فَدَعْ مَالَكَ لِوَلَدِكَ"

Ametusimulia Muhammad bin Kunaasah, ametusimulia Hishaam, kutoka kwa baba yake, amesema: "'Aliy bin Abiy Twaalib (رضي الله عنه) aliingia kwa mtu mmoja wa kaumu yake akimtembelea (akiwa mgonjwa). (Yule mtu) akasema: Niusie? Akasema: Hapana; hukuacha mali, basi iache mali yako kwa ajili ya watoto wako."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2034
Hadiyth
3232

6-Mlangoباب: في الذي يوصي بأكثر من الثلثMlango Wa Kuhusu Anayeusia Zaidi Ya Theluthi

حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ: "فِي رَجُلٍ أَوْصَى وَالْوَرَثَةُ شُهُودٌ مُقِرُّونَ، فَقَالَ: لَا يَجُوزُ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد: يَعْنِي: إِذَا أَنْكَرُوا بَعْدُ

Ametusimulia Abuw Zayd, ametusimulia Shu'bah, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym: "Kuhusu mtu aliyeusia na warithi wakiwa ni mashahidi wenye kuukubali (wasia huo), akasema: Haijuzu."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Anakusudia: wakiukanusha baadaye.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2035
Hadiyth
3233

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ: سَأَلْتُ الحَكَمَ، وَحَمَّادًا: "عَنِ الْأَوْلِيَاءِ يُجِيزُونَ الْوَصِيَّةَ، فَإِذَا مَاتَ لَمْ يُجِيزُوا؟ قَالَا: لَا يَجُوزُ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Shu'bah, amesema: Niliwauliza Al-Hakam na Hammaad: "Kuhusu mawalii (warithi) wanaouidhinisha wasia, kisha (mwenye kuusia) anapokufa hawauidhinishi? Wakasema: Haijuzu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2035
Hadiyth
3234

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ شُرَيْحٍ: "فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِأَكْثَرَ مِنْ ثُلُثِهِ، قَالَ: إِنْ أَجَازَتْهُ الْوَرَثَةُ، أَجَزْنَاهُ، وَإِنْ قَالَتِ الْوَرَثَةُ: أَجَزْنَاهُ، فَهُمْ بِالْخِيَارِ إِذَا نَفَضُوا أَيْدِيَهُمْ مِنْ الْقَبْرِ"

Ametukhabarisha Yaziyd bin Haaruwn, kutoka kwa Daawuwd bin Abiy Hind, kutoka kwa 'Aamir, kutoka kwa Shurayh: "Kuhusu mtu anayeusia zaidi ya theluthi yake, amesema: Warithi wakiuidhinisha, tunauidhinisha; na warithi wakisema: Tumeuidhinisha, basi wao wana khiyari watakapokung'uta mikono yao kutoka kaburini."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2035
Hadiyth
3235

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا الْمَسْعُودِيُّ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ، عَنْ الْقَاسِمِ: "أَنَّ رَجُلًا اسْتَأْذَنَ وَرَثَتَهُ أَنْ يُوصِيَ بِأَكْثَرَ مِنَ الثُّلُثِ، فَأَذِنُوا لَهُ، ثُمَّ رَجَعُوا فِيهِ بَعْدَ مَا مَاتَ، فَسُئِلَ عَبْدُ اللَّهِ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالَ: هَذَا التَّكَرُّهُ لَا يَجُوزُ"

Ametusimulia Abuw Nu'aym, ametusimulia Al-Mas'uwdiy, kutoka kwa Abuw 'Awn, kutoka kwa Al-Qaasim: "Kwamba mtu mmoja aliwaomba warithi wake idhini ya kuusia zaidi ya theluthi, wakamruhusu; kisha wakarudi nyuma katika hilo baada ya kufa kwake. 'Abdu-Allaah [bin Mas'uwd] (رضي الله عنه) akaulizwa kuhusu hilo, akasema: Kukubali huku ni kwa kulazimika; hakujuzu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2036
Hadiyth
3236

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ فَرَضِيَ الْوَرَثَةُ، قَالَ: هُوَ جَائِزٌ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد: أَجَزْنَاهُ يَعْنِي فِي الْحَيَاةِ

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu anayeusia zaidi ya theluthi, na warithi wakaridhia, amesema: Hilo linajuzu."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: (Kauli yao:) Tumeuidhinisha — anakusudia: katika uhai (wake).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2036
Hadiyth
3237

7-Mlangoباب: الوصية بالثلثMlango Wa Kuusia Theluthi

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ: أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ وَهُوَ بِمَكَّةَ، وَلَيْسَ لَهُ إِلَّا ابْنَةٌ، فَقُلْتُ لَهُ: "إِنَّهُ لَيْسَ لِي إِلَّا ابْنَةٌ وَاحِدَةٌ، فَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ؟ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَا، قُلْتُ: فَأُوصِي بِالنِّصْفِ؟ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَا، قَالَ: فَأُوصِي بِالثُّلُثِ؟ قَالَ: فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ"

Ametusimulia Abul-Waliyd Atw-Twayaalisiy, ametusimulia Hammaam, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa Yuwnus bin Jubayr, kutoka kwa Muhammad bin Sa'd, kutoka kwa baba yake [Sa'd bin Abiy Waqqaasw (رضي الله عنه)], kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) aliingia kwake naye akiwa Makkah, na hakuwa na (mrithi) isipokuwa binti mmoja. Nikamwambia: Hakika mimi sina (mrithi) isipokuwa binti mmoja tu; basi niusie mali yangu yote? Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: "Hapana." Nikasema: Basi niusie nusu? Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akamwambia: "Hapana." Akasema: Basi niusie theluthi? Akasema: Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: "Theluthi, na theluthi ni nyingi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2037
Hadiyth
3238

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق، عَنْ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: "اشْتَكَيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حَتَّى إِذَا أُدْنِفْتُ، فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا أُرَانِي إِلَّا أَلَمَّ بِي وَأَنَا ذُو مَالٍ كَثِيرٍ، وَإِنَّمَا يَرِثُنِي ابْنَةٌ لِي، أَفَأَتَصَدَّقُ بِمَالِي كُلِّهِ؟ قَالَ: لَا، قُلْتُ: فَنِصْفَهُ؟ قَال: لَا، قُلْتُ: فَالثُّلُثِ؟ قَالَ: الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ إِنْ تَتْرُكْ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ فُقَرَاءَ يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ بِأَيْدِيهِمْ، وَإِنَّكَ لَا تُنْفِقُ نَفَقَةً إِلَّا آجَرَكَ اللَّهُ فِيهَا، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ"

Ametukhabarisha Yaziyd bin Haaruwn, ametusimulia Muhammad bin Is-haaq, kutoka kwa Az-Zuhriy, kutoka kwa 'Aamir bin Sa'd, kutoka kwa baba yake [Sa'd bin Abiy Waqqaasw (رضي الله عنه)], amesema: Niliugua pamoja na Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) katika Hajj ya Kuaga, mpaka nilipokuwa mahututi, Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akaingia kwangu kunitembelea. Nikasema: Yaa Rasula-Allaah, sijioni isipokuwa (mauti) yamenikaribia, nami ni mwenye mali nyingi, na hakuna anayenirithi isipokuwa binti yangu (mmoja); je, nitoe swadaka mali yangu yote? Akasema: "Hapana." Nikasema: Basi nusu yake? Akasema: "Hapana." Nikasema: Basi theluthi? Akasema: "Theluthi, na theluthi ni nyingi. Hakika wewe kuwaacha warithi wako wakiwa matajiri ni bora kuliko kuwaacha wakiwa mafakiri wanaowanyooshea watu mikono yao (kuwaomba). Na hakika wewe hutoi matumizi yoyote isipokuwa Allaah Atakulipa ujira kwayo, hata kile unachokitia katika kinywa cha mke wako."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2037
Hadiyth
3239

8-Mlangoباب: الوصية بأقل من الثلثMlango Wa Kuusia Chini Ya Theluthi

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ زِيَادٍ: "أَنَّ أَبَاهُ زِيَادَ بْنَ مَطَرٍ أَوْصَى، فَقَالَ: وَصِيَّتِي مَا اتَّفَقَ عَلَيْهِ فُقَهَاءُ أَهْلِ الْبَصْرَةِ، فَسَأَلْتُ، فَاتَّفَقُوا عَلَى الْخُمُسِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Is-haaq bin Suwayd, kutoka kwa Al-'Alaa bin Ziyaad: "Kwamba baba yake, Ziyaad bin Matwar, aliusia, akasema: Wasia wangu ni kile walichokubaliana Fuqahaa (Wanazuoni wa Fiqh) wa watu wa Al-Baswrah. Nikauliza, wakawa wamekubaliana juu ya moja ya tano."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2038
Hadiyth
3240

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ زِيَادٍ: أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، فَقَالَ: "إِنَّ وَارِثِي كَلَالَةٌ، أَفَأُوصِي بِالنِّصْفِ؟ قَالَ: لَا، قَالَ: فَالثُّلُثِ؟ قَالَ: لَا، قَالَ: فَالرُّبُع؟ قَالَ: لَا، قَالَ: فَالْخُمُس؟ قَالَ: لَا، حَتَّى صَارَ إِلَى الْعُشْرِ، فَقَالَ: أَوْصِ بِالْعُشْرِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Is-haaq bin Suwayd, kutoka kwa Al-'Alaa bin Ziyaad, kwamba mtu mmoja alimuuliza 'Umar bin Al-Khatwtwaab (رضي الله عنه), akasema: Hakika mrithi wangu ni kalaalah (asiye na mzazi wala mtoto; hivyo anarithiwa na jamaa wengine); je, niusie nusu? Akasema: "Hapana." Akasema: Basi theluthi? Akasema: "Hapana." Akasema: Basi robo? Akasema: "Hapana." Akasema: Basi moja ya tano? Akasema: "Hapana." Mpaka akafika kwenye moja ya kumi, akasema: "Usia moja ya kumi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2039
Hadiyth
3241

حَدَّثَنَا يَعْلَى، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ:" إِنَّمَا كَانُوا يُوصُونَ بِالْخُمُسِ وَالرُّبُعِ، وَكَانَ الثُّلُثُ مُنْتَهَى الْجَامِحِ. قَالَ أَبُو مُحَمَّد: يَعْنِي بِالْجَامِحِ: الْفَرَسَ الْجَمُوحَ

Ametusimulia Ya'laa, ametusimulia Ismaa'iyl, kutoka kwa 'Aamir, amesema: "Hakika walikuwa wakiusia moja ya tano na robo, na theluthi ilikuwa ndio upeo wa al-jaamih (mkaidi asiyezuilika)."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Anakusudia kwa al-jaamih: farasi mkaidi (asiyezuilika na lijamu).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2039
Hadiyth
3242

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ بَكْرٍ، قَالَ: "أَوْصَيْتُ إِلَى حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ: مَا كُنْتُ لِأَقْبَلَ وَصِيَّةَ رَجُلٍ لَهُ وَلَدٌ يُوصِي بِالثُّلُثِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Humayd, kutoka kwa Bakr, amesema: "Nilimfanya Humayd bin 'Abdir-Rahmaan kuwa wasii wangu, akasema: Sikuwa mtu wa kukubali wasia wa mtu mwenye mtoto anayeusia theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2039
Hadiyth
3243

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ شُرَيْحٍ، قَالَ: "الثُّلُثُ جَهْدٌ وَهُوَ جَائِزٌ"

Ametusimulia Qabiyswah, ametukhabarisha Sufyaan, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa Muhammad bin Siyriyn, kutoka kwa Shurayh, amesema: "Theluthi ni kikomo cha juhudi, nayo inajuzu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2039
Hadiyth
3244

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "كَانَ السُّدُسُ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ الثُّلُثِ"

Ametusimulia 'Ubaydu-Allaah, kutoka kwa Israaiyl, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Sudusi (moja ya sita) ilikuwa ikipendwa zaidi kwao kuliko theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2039
Hadiyth
3245

9-Mlangoباب: ما يجوز للوصي وما لا يجوزMlango Wa Yanayojuzu Kwa Wasii Na Yasiyojuzu

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "الْوَصِيُّ أَمِينٌ فِيمَا أُوصِيَ إِلَيْهِ بِهِ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Shariyk, kutoka kwa Mughiyrah, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Wasii ni mwaminiwa katika lile aliloachiwa wasia kwalo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2041
Hadiyth
3246

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ أبي وَهْبٍ، عَنْ مَكْحُولٍ، قَالَ: "أَمْرُ الْوَصِيِّ جَائِزٌ فِي كُلِّ شَيْءٍ، إِلَّا فِي الِابْتِيَاعِ، وَإِذَا بَاعَ بَيْعًا لَمْ يُقِلْ"، وَهُوَ رَأْيُ يَحْيَى بْنِ حَمْزَةَ

Ametusimulia Muhammad bin Al-Mubaarak, ametusimulia Yahyaa bin Hamzah, kutoka kwa Abuw Wahb, kutoka kwa Mak-huwl, amesema: "Jambo la wasii linajuzu katika kila kitu isipokuwa katika kununua; na anapouza mauzo, hayavunji." Na hiyo ndiyo rai ya Yahyaa bin Hamzah.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2041
Hadiyth
3247

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ: "الْوَصِيُّ أَمِينٌ فِي كُلِّ شَيْءٍ، إِلَّا فِي الْعِتْقِ، فَإِنَّ عَلَيْهِ أَنْ يُقِيمَ الْوَلَاءَ"

Ametusimulia Muhammad bin Al-Mubaarak, ametusimulia Al-Waliyd, kutoka kwa Al-Awzaa'iy, kutoka kwa Yahyaa bin Abiy Kathiyr, amesema: "Wasii ni mwaminiwa katika kila kitu isipokuwa katika kuacha huru (mtumwa); kwani ni juu yake kuisimamisha walaa (haki ya urithi kwa sababu ya kumwacha huru)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2041
Hadiyth
3248

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ: "فِي مَالِ الْيَتِيمِ يَعْمَلُ بِهِ الْوَصِيُّ إِذَا أَوْصَى إِلَى الرَّجُلِ"

Ametusimulia 'Ubaydu-Allaah, kutoka kwa Israaiyl, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym: "Kuhusu mali ya yatima, wasii huifanyia kazi (ya biashara), (marehemu) anapomfanya mtu huyo kuwa wasii wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2042
Hadiyth
3249

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيل، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "وَصِيُّ الْيَتِيمِ يَأْخُذُ لَهُ بِالشُّفْعَةِ، وَالْغَائِبُ عَلَى شُفْعَتِهِ"

Ametusimulia Muhammad bin Asw-Swalt, ametusimulia Muwsaa bin Muhammad, kutoka kwa Ismaa'iyl, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Wasii wa yatima humchukulia (yatima) kwa shuf'ah (haki ya mshirika au jirani kutangulia kununua), na asiyekuwepo (safarini) anabaki na shuf'ah yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2042
Hadiyth
3250

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ شَيْخٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ، قَالَ: "كُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، وَعِنْدَهُ سُلَيْمَانُ بْنُ حَبِيبٍ، وَأَبُو قِلَابَةَ، إِذْ دَخَلَ غُلَامٌ، فَقَالَ: أَرْضُنَا بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا، بَاعَكُمْ الْوَصِيُّ وَنَحْنُ أَطْفَالٌ، فَالْتَفَتَ إِلَى سُلَيْمَانَ بْنِ حَبِيبٍ، فَقَالَ: مَا تَقُولُ؟ قَالَ: فَأَضْجَعَ فِي الْقَوْلِ، فَالْتَفَتَ إِلَى أَبِي قِلَابَةَ، فَقَالَ: مَا تَقُولُ؟ فَقَالَ: رُدَّ عَلَى الْغُلَامِ أَرْضَهُ، قَالَ: إِذًا يَهْلِكُ مَالُنَا؟ قَالَ: أَنْتَ أَهْلَكْتَهُ"

Ametukhabarisha Muhammad bin Al-Mubaarak, ametusimulia Yahyaa bin Hamzah, kutoka kwa 'Ikrimah, kutoka kwa mzee mmoja wa watu wa Dimashq, amesema: "Nilikuwa kwa 'Umar bin 'Abdil-'Aziyz, na kwake walikuwa Sulaymaan bin Habiyb na Abuw Qilaabah; ghafla akaingia kijana mmoja, akasema: Ardhi yetu iliyoko mahali fulani na fulani, wasii aliwauzia nyinyi na sisi tukiwa watoto wadogo. ('Umar) akamgeukia Sulaymaan bin Habiyb, akasema: Unasemaje? Akasema: Akalegeza kauli (hakusema waziwazi). Kisha akamgeukia Abuw Qilaabah, akasema: Unasemaje? Akasema: Mrudishie kijana ardhi yake. Akasema: Basi hapo mali yetu itaangamia? Akasema: Wewe ndiye uliyeiangamiza."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2042
Hadiyth
3251

10-Mlangoباب: إذا أوصى لرجل بالنصف ولآخر بالثلثMlango Wa Akimuusia Mtu Nusu Na Mwingine Theluthi

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي رَجُلٍ أَوْصَى لِرَجُلٍ بِنِصْفِ مَالِهِ، وَلِآخَرَ بِثُلُثِ مَالِهِ، قَالَ: يَضْرِبَانِ بِذَلِكَ فِي الثُّلُثِ: هَذَا بِالنِّصْفِ، وَهَذَا بِالثُّلُث"

Ametukhabarisha Ibraahiym bin Muwsaa, kutoka kwa Muhammad bin 'Abdi-Allaah, kutoka kwa Ash'ath, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu aliyemuusia mtu mmoja nusu ya mali yake, na mwingine theluthi ya mali yake, amesema: Wawili hao wanagawana hilo (kwa uwiano) ndani ya theluthi: huyu kwa (hisa ya) nusu, na huyu kwa (hisa ya) theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3252

11-Mlangoباب: الرجوع عن الوصيةMlango Wa Kurudi Nyuma Katika Wasia

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ الشَّعْبِيِّ، قَالَ: "يُغَيِّرُ صَاحِبُ الْوَصِيَّةِ مِنْهَا مَا شَاءَ، غَيْرَ الْعَتَاقَةِ"

Ametusimulia Abul-Waliyd Atw-Twayaalisiy, ametusimulia Zaaidah, kutoka kwa Ash-Shaybaaniy, kutoka kwa Ash-Sha'biy, amesema: "Mwenye wasia hubadilisha katika wasia wake anachotaka, isipokuwa kuacha huru (watumwa)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3253

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ: " أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ:" يُحْدِثُ الرَّجُلُ فِي وَصِيَّتِهِ مَا شَاءَ، وَمِلَاكُ الْوَصِيَّةِ آخِرُهَا "

Ametusimulia Abul-Waliyd Atw-Twayaalisiy, ametusimulia Hammaam, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa 'Amr bin Shu'ayb, kutoka kwa 'Abdu-Allaah bin Abiy Rabiy'ah (رضي الله عنه), kwamba 'Umar bin Al-Khatwtwaab (رضي الله عنه) amesema: "Mtu huleta jipya katika wasia wake analolitaka, na kinachotegemewa katika wasia ni (ule) wa mwisho wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3254

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ: حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ: "أَنَّ أَبَاهُ أَعْتَقَ رَقِيقًا لَهُ فِي مَرَضِهِ، ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَرُدَّهُمْ وَيُعْتِقَ غَيْرَهُمْ، قَالَ: فَخَاصَمُونِي إِلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ، فَأَجَازَ عِتْقَ الْآخِرِينَ، وَأَبْطَلَ عِتْقَ الْأَوَّلِينَ"

Ametusimulia Sahl bin Hammaad, ametusimulia Hammaam, amesema: Amenisimulia Qataadah, amesema: Amenisimulia 'Amr bin Diynaar: "Kwamba baba yake aliwaacha huru watumwa wake katika ugonjwa wake, kisha akaona awarudishe (utumwani) na awaache huru wengine wasiokuwa wao. Akasema: Wakanishtaki kwa 'Abdul-Malik bin Marwaan; akapitisha kuachwa huru kwa wale wa mwisho, na akabatilisha kuachwa huru kwa wale wa mwanzo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3255

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ الشَّرِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ: قَالَ عُمَرُ: "يُحْدِثُ الرَّجُلُ فِي وَصِيَّتِهِ مَا شَاءَ، وَمِلَاكُ الْوَصِيَّةِ آخِرُهَا". قَالَ أَبُو مُحَمَّد: هَمَّامٌ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَمْرٍو، وَبَيْنَهُمَا قَتَادَةُ

Ametusimulia Sahl bin Hammaad, ametusimulia Hammaam, kutoka kwa 'Amr bin Shu'ayb, kutoka kwa 'Abdu-Allaah bin Abiy Rabiy'ah (رضي الله عنه), kutoka kwa Ash-Shariyd bin Suwayd (رضي الله عنه), amesema: 'Umar (رضي الله عنه) amesema: "Mtu huleta jipya katika wasia wake analolitaka, na kinachotegemewa katika wasia ni (ule) wa mwisho wake."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Hammaam hakusikia kutoka kwa 'Amr, na baina yao wawili yupo Qataadah.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3256

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، قَالَ: ابْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ: "فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِوَصِيَّةٍ ثُمَّ يُوصِي بِأُخْرَى، قَالَ: هُمَا جَائِزَتَانِ فِي مَالِهِ"

Ametusimulia Sa'iyd bin Al-Mughiyrah, amesema: Ibn Al-Mubaarak ametusimulia, kutoka kwa Ma'mar, kutoka kwa Az-Zuhriy: "Kuhusu mtu anayeusia wasia, kisha anausia (wasia) mwingine, amesema: Wasia hizo mbili zinajuzu katika mali yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3257

حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: "مِلَاكُ الْوَصِيَّةِ آخِرُهَا"

Ametusimulia Sa'iyd, kutoka kwa Ibn Al-Mubaarak, kutoka kwa Ma'mar, kutoka kwa Qataadah, amesema: 'Umar bin Al-Khatwtwaab (رضي الله عنه) amesema: "Kinachotegemewa katika wasia ni (ule) wa mwisho wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2043
Hadiyth
3258

12-Mlangoباب: في الوصي المتهمMlango Wa Kuhusu Wasii Anayetuhumiwa

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى، قَالَ: "إِذَا اتَّهَمَ الْقَاضِي الْوَصِيَّ لَمْ يَعْزِلْهُ، وَلَكِنْ يُوَكِّلُ مَعَهُ غَيْرَهُ" وَهُوَ رَأْيُ الْأَوْزَاعِيِّ

Ametukhabarisha Muhammad bin Al-Mubaarak, ametusimulia Al-Waliyd, kutoka kwa Al-Awzaa'iy, kutoka kwa Yahyaa, amesema: "Qaadhi anapomtuhumu wasii, hamuondoshi, lakini humweka mwingine pamoja naye kuwa wakili." Na hiyo ndiyo rai ya Al-Awzaa'iy.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2045
Hadiyth
3259

13-Mlangoباب: وصية المريضMlango Wa Wasia Wa Mgonjwa

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ: "يَجُوزُ بَيْعُ الْمَرِيضِ وَشِرَاؤُهُ وَنِكَاحُهُ، وَلَا يَكُونُ مِنَ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Shariyk, kutoka kwa Ash-Shaybaaniy, kutoka kwa 'Aamir, amesema: "Inajuzu kwa mgonjwa kuuza kwake, na kununua kwake, na kuoa kwake, na hayo hayahesabiwi katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2046
Hadiyth
3260

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ الْحَارِثِ الْعُكْلِيِّ، قَالَ: "مَا حَابَى بِهِ الْمَرِيضُ فِي مَرَضِهِ مِنْ بَيْعٍ أَوْ شِرَاءٍ، فَهُوَ فِي ثُلُثِهِ قِيمَةُ عَدْلٍ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Abuw 'Awaanah, kutoka kwa Mutwarrif, kutoka kwa Al-Haarith Al-'Ukliy, amesema: "Kile ambacho mgonjwa amependelea (mtu) kwacho katika ugonjwa wake, katika kuuza au kununua, hicho ni katika theluthi yake, (kwa kulinganisha na) thamani ya uadilifu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2046
Hadiyth
3261

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ، قَالَ: أَعْطَتِ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِنَا وَهِيَ حَامِلٌ، فَسُئِلَ الْقَاسِمُ، فَقَالَ: "هُوَ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ، قَالَ يَحْيَى: وَنَحْنُ نَقُولُ: إِذَا ضَرَبَهَا الْمَخَاضُ فَمَا أَعْطَتْهُ، فَمِنْ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Yahyaa — naye ni Ibn Sa'iyd —, amesema: Mwanamke mmoja wa jamaa zetu alitoa (kitu) naye akiwa mja mzito. Al-Qaasim akaulizwa, akasema: "Hicho ni katika mali yote." Yahyaa amesema: "Na sisi tunasema: Akishikwa na uchungu wa kuzaa, basi alichokitoa, ni katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2046
Hadiyth
3262

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي رَجُلٍ قَالَ لِغُلَامِهِ: إِنْ دَخَلْتُ دَارَ فُلَانٍ، فَغُلَامِي حُرٌّ، ثُمَّ دَخَلَهَا وَهُوَ مَرِيضٌ، قَالَ: يُعْتَقُ مِنْ الثُّلُثِ، وَإِنْ دَخَلَ فِي صِحَّتِهِ، عُتِقَ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ"

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Shihaab, kutoka kwa 'Amr, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu aliyemwambia mtumwa wake: Nikiingia nyumba ya fulani, basi mtumwa wangu yuko huru. Kisha akaiingia naye akiwa mgonjwa, akasema: Ataachwa huru kutoka katika theluthi; na akiiingia katika hali ya uzima wake, ataachwa huru kutoka katika mali yote."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2047
Hadiyth
3263

14-Mlangoباب: فيمن رد على الورثة من الثلثMlango Wa Kuhusu Anayewarudishia Warithi
Kutoka Katika Theluthi

أخبرنا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ الْمُنْذِرِ، عَنْ مَكْحُولٍ، قَالَ: "إِذَا كَانَ الْوَرَثَةُ مَحَاوِيجَ، فَلَا أَرَى بَأْسًا أَنْ يُرَدَّ عَلَيْهِمْ مِنْ الثُّلُثِ"، قَالَ يَحْيَى: فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلْأَوْزَاعِيِّ فَأَعْجَبَهُ

Ametukhabarisha Marwaan bin Muhammad, ametusimulia Yahyaa bin Hamzah, ametusimulia An-Nu'maan bin Al-Mundhir, kutoka kwa Mak-huwl, amesema: "Warithi wakiwa ni wahitaji, basi sioni ubaya (wasia) kurudishwa kwao kutoka katika theluthi." Yahyaa amesema: Nikamtajia Al-Awzaa'iy hilo, likampendeza.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2047
Hadiyth
3264

15-Mlangoباب: إذا شهد اثنان من الورثةMlango Wa Wakishuhudia Wawili Miongoni Mwa Warithi

أخبرنا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ الْحَسَنِ. وأَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَا: "إِذَا شَهِدَ شَاهِدَانِ مِنْ الْوَرَثَةِ، جَازَ عَلَى جَمِيعِهِمْ، وَإِذَا شَهِدَ وَاحِدٌ، فَفِي نَصِيبِهِ بِحِصَّتِهِ"

Ametukhabarisha Abun-Nu'maan, ametusimulia Hushaym, ametusimulia Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan; na ametukhabarisha Mughiyrah, kutoka kwa Ibraahiym, (wote wawili) wamesema: "Wakishuhudia mashahidi wawili miongoni mwa warithi, (ushahidi wao) unajuzu juu yao wote; na akishuhudia mmoja, basi (unajuzu) katika fungu lake kwa kiasi cha hisa yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2048
Hadiyth
3265

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ: أَنَّهُ سَمِعَ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ: "إِذَا شَهِدَ رَجُلٌ مِنْ الْوَرَثَةِ، فَفِي نَصِيبِهِ بِحِصَّتِهِ، ثُمَّ قَالَ: بَعْدَ ذَلِكَ فِي جَمِيعِ حِصَّتِهِ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hushaym, ametusimulia Mutwarrif, kwamba alimsikia Ash-Sha'biy akisema: "Akishuhudia mtu mmoja miongoni mwa warithi, basi (unajuzu) katika fungu lake kwa kiasi cha hisa yake. Kisha akasema baada ya hapo: (Unajuzu) katika hisa yake yote."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2048
Hadiyth
3266

16-Mlangoباب: ما يكون من الوصية في العين والدينMlango Wa Kinachokuwa
Katika Wasia Kwenye Mali Iliyopo Na Deni

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ الْأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ بِالثُّلُثِ، وَالرُّبُعِ، فَفِي الْعَيْنِ وَالدَّيْنِ، وَإِذَا أَوْصَى بِخَمْسِينَ أَوْ سِتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ، فَفِي الْعَيْنِ حَتَّى يَبْلُغَ الثُّلُثَ"

Ametusimulia Abul-Waliyd Atw-Twayaalisiy, ametusimulia Abuw Shihaab 'Abdu Rabbihi bin Naafi', kutoka kwa Al-A'mash, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Mtu anapousia theluthi, na robo, basi (wasia huo) ni katika mali iliyopo na deni (analolidai); na anapousia (dirhamu) khamsini au sitini mpaka mia, basi ni katika mali iliyopo mpaka ifikie theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2049
Hadiyth
3267

17-Mlangoباب: من أحب الوصية ومن كرهMlango Wa Aliyependa Wasia Na Aliyechukia

أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "الْمَرْءُ أَحَقُّ بِثُلُثِ مَالِهِ، يَضَعُهُ فِي أَيِّ مَالِهِ شَاءَ"

Ametukhabarisha Marwaan bin Muhammad, ametusimulia Sulaymaan bin Bilaal, ametusimulia Ja'far bin Muhammad, kutoka kwa Yaziyd bin 'Abdi-Allaah bin Qusayt, amesema: Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: "Mtu ana haki zaidi juu ya theluthi ya mali yake; anaiweka katika (sehemu) yoyote ya mali yake anayotaka."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2049
Hadiyth
3268

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاق، عَنْ أَبِي حَبِيبَةَ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ عَنْ رَجُلٍ جَعَلَ دَرَاهِمَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: "مَثَلُ الَّذِي يَتَصَدَّقُ عِنْدَ مَوْتِهِ أَوْ يُعْتِقُ، كَالَّذِي يُهْدِي بَعْدَمَا شَبِعَ"

Ametusimulia 'Abdusw-Swamad bin 'Abdil-Waarith, ametusimulia Shu'bah, ametusimulia Abuw Is-haaq, kutoka kwa Abuw Habiybah, amesema: Nilimuuliza Abud-Dardaa (رضي الله عنه) kuhusu mtu aliyetenga dirhamu katika Njia ya Allaah. Abud-Dardaa (رضي الله عنه) akasema: Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: "Mfano wa anayetoa swadaka wakati wa kufa kwake, au anayeacha huru (mtumwa), ni kama anayetoa zawadi baada ya kushiba."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2050
Hadiyth
3269

18-Mlangoباب: ما يبدأ به من الوصاياMlango Wa Kinachoanzwa Nacho Katika Wasia

حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي الرَّجُلِ يُوصِي بِأَشْيَاءَ وَمِنْهَا الْعِتْقُ، فَيُجَاوِزُ الثُّلُثَ، قَالَ: يُبْدَأُ بِالْعِتْقِ".

Ametusimulia Al-Mu'allaa bin Asad, ametusimulia Wuhayb, kutoka kwa Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu anayeusia mambo kadhaa, na miongoni mwake ni kuacha huru (mtumwa), (wasia wake) ukavuka theluthi, amesema: Huanzwa kwa kuacha huru."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2050
Hadiyth
3270

حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ: بِالْحِصَصِ

Ametusimulia Al-Mu'allaa bin Asad, ametusimulia Wuhayb, kutoka kwa Ayyuwb, kutoka kwa Muhammad, amesema: (Hugawanywa) kwa mafungu (kwa uwiano).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2051
Hadiyth
3271

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: "مَنْ أَوْصَى أَوْ أَعْتَقَ، فَكَانَ فِي وَصِيَّتِهِ عَوْلٌ، دَخَلَ الْعَوْلُ عَلَى أَهْلِ الْعَتَاقَةِ، وَأَهْلِ الْوَصِيَّةِ". قَالَ عَطَاءٌ: إِنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ غَلَبُونَا، يَبْدَءُونَ بِالْعَتَاقَةِ قَبْلُ

Ametusimulia Al-Hasan bin Bishr, ametusimulia Al-Mu'aafaa, kutoka kwa 'Uthmaan bin Al-Aswad, kutoka kwa 'Atwaa, amesema: "Mwenye kuusia au kuacha huru (mtumwa), kukawa katika wasia wake 'awl (kuongezwa kwa asili ya mgawanyo wa mirathi mafungu yanapozidi mali), basi 'awl huwaingia watu wa kuachwa huru na watu wa wasia (wote)." 'Atwaa amesema: Hakika watu wa Madiynah wametushinda; wanaanza kwa kuacha huru kabla (ya wasia mwingine).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2051
Hadiyth
3272

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ: قَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ "فِي الَّذِي يُوصِي بِعِتْقٍ، وَغَيْرِهِ فَيَزِيدُ عَلَى الثُّلُثِ، قَالَ: بِالْحِصَصِ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, amesema: 'Amr bin Diynaar amesema: "Kuhusu anayeusia kuacha huru (mtumwa) na (jambo) jingine, ukazidi theluthi, amesema: (Hugawanywa) kwa mafungu (kwa uwiano)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2051
Hadiyth
3273

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ شِنْظِيرٍ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي رَجُلٍ أَوْصَى بِأَكْثَرَ مِنْ الثُّلُثِ وَفِيهِ عِتْقٌ؟ قَالَ: يُبْدَأُ بِالْعِتْقِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Kathiyr bin Shindhwiyr, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu aliyeusia zaidi ya theluthi, na ndani yake kuna kuacha huru (mtumwa)? Amesema: Huanzwa kwa kuacha huru."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2051
Hadiyth
3274

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "يُبْدَأُ بِالْعَتَاقَةِ قَبْلَ الْوَصِيَّةِ"

Ametusimulia 'Ubaydu-Allaah, kutoka kwa Israaiyl, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Huanzwa kwa kuacha huru kabla ya wasia."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2051
Hadiyth
3275

19-Mlangoباب: في الذي يوصي لبني فلان بسهم من مالهMlango Wa Kuhusu Anayeusia
Kwa Wana Wa Fulani Fungu Katika Mali Yake

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي رَجُلٍ يُوصِي لِبَنِي فُلَانٍ، قَالَ: غَنِيُّهُمْ وَفَقِيرُهُمْ وَذَكَرُهُمْ وَأُنْثَاهُمْ سَوَاءٌ"

Ametukhabarisha Al-Mu'allaa bin Asad, amesema: Ametusimulia Wuhayb, kutoka kwa Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu anayeusia kwa ajili ya wana wa fulani, amesema: Tajiri wao na fakiri wao, na mwanamume wao na mwanamke wao ni sawa."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2053
Hadiyth
3276

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى لِبَنِي فُلَانٍ، فَالذَّكَرُ وَالْأُنْثَى فِيهِ سَوَاءٌ"

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Shihaab, kutoka kwa 'Amr, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Anapousia kwa ajili ya wana wa fulani, basi mwanamume na mwanamke ni sawa katika hilo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2053
Hadiyth
3277

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ مُوسَى الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنِي يَسَارُ بْنُ أَبِي كَرِبٍ: "أَنَّ آتِيًا أَتَى شُرَيْحًا، فَسَأَلَهُ عَنْ رَجُلٍ أَوْصَى بِسَهْمٍ مِنْ مَالِهِ، قَالَ: تُحْسَبُ الْفَرِيضَةُ، فَمَا بَلَغَ سِهَامَهَا، أُعْطِيَ الْمُوصَى لَهُ سَهْمًا كَأَحَدِهَا"

Ametusimulia Abuw Nu'aym, ametusimulia Zaaidah bin Muwsaa Al-Hamdaaniy, amenisimulia Yasaar bin Abiy Karib: "Kwamba mtu mmoja alimjia Shurayh, akamuuliza kuhusu mtu aliyeusia fungu moja katika mali yake. Akasema: Mafungu ya mirathi huhesabiwa; na kwa idadi yoyote ile mafungu yake yatakayofikia, aliyeusiwa hupewa fungu moja mfano wa mojawapo ya mafungu hayo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2053
Hadiyth
3278

20-Mlangoباب: إذا تصدق الرجل على بعض ورثتهMlango Wa Mtu Anapompa Swadaka Baadhi Ya Warithi Wake

أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ مَكْحُولٍ، قَالَ: "إِذَا تَصَدَّقَ الرَّجُلُ عَلَى بَعْضِ وَرَثَتِهِ وَهُوَ صَحِيحٌ بِأَكْثَرَ مِنْ النِّصْفِ، رُدَّ إِلَى الثُّلُثِ، وَإِذَا أَعْطَى النِّصْفَ، جَازَ لَهُ ذَلِكَ". قَالَ سَعِيدٌ: وَكَانَ قُضَاةُ أَهْلِ دِمَشْقَ يَقْضُونَ بِذَلِكَ

Ametukhabarisha Marwaan bin Muhammad, ametusimulia Sa'iyd, kutoka kwa Mak-huwl, amesema: "Mtu anapompa swadaka baadhi ya warithi wake, naye ni mzima (si mgonjwa), zaidi ya nusu (ya mali yake), (swadaka hiyo) hurudishwa kwenye theluthi; na anapotoa nusu, hilo linajuzu kwake." Sa'iyd amesema: Na Maqaadhi wa watu wa Dimashq walikuwa wakihukumu hivyo.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2054
Hadiyth
3279

21-Mlangoباب: من قال الكفن من جميع المالMlango Wa Waliosema: Sanda Ni Kutoka Katika Mali Yote

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "الْكَفَنُ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ"

Ametusimulia 'Abdu-Allaah bin Muhammad bin Abiy Shaybah, ametusimulia Hafsw, kutoka kwa Ismaa'iyl bin Abiy Khaalid, kutoka kwa Al-Hakam, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Sanda ni kutoka katika mali yote."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2054
Hadiyth
3280

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُعَاذٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ الْحَسَنِ: "فِي رَجُلٍ مَاتَ وَتَرَكَ قِيمَةَ أَلْفَيْ دِرْهَمٍ، وَعَلَيْهِ مِثْلُهَا أَوْ أَكْثَرُ، قَالَ: يُكَفَّنُ مِنْهَا، وَلَا يُعْطَى دَيْنُهُ"

Ametusimulia Ibraahiym bin Muwsaa, kutoka kwa Mu'aadh, kutoka kwa Ash'ath, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu aliyekufa akaacha (mali yenye) thamani ya dirhamu elfu mbili, naye anadaiwa mfano wake au zaidi, amesema: Hutiwa sanda kutokana nayo, wala halipwi deni lake (kutokana na kiasi hicho)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2054
Hadiyth
3281

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَمَّنْ سَمِعَ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "يُبْدَأُ بِالْكَفَنِ، ثُمَّ الدَّيْنِ، ثُمَّ الْوَصِيَّةِ"

Ametusimulia Qabiyswah, ametusimulia Sufyaan, kutoka kwa aliyemsikia Ibraahiym, amesema: "Huanzwa kwa sanda, kisha deni, kisha wasia."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2054
Hadiyth
3282

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنْ الشَّعْبِيِّ: " فِي الْمَرْأَةِ تَمُوتُ، قَالَ:" تُكَفَّنُ مِنْ مَالِهَا، لَيْسَ عَلَى الزَّوْجِ شَيْءٌ "

Ametusimulia Qabiyswah, ametukhabarisha Sufyaan, kutoka kwa Firaas, kutoka kwa Ash-Sha'biy: "Kuhusu mwanamke anayekufa, amesema: Hutiwa sanda kutokana na mali yake; mume hana jukumu lolote (la hilo)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2054
Hadiyth
3283

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: "الْحَنُوطُ، وَالْكَفَنُ مِنْ رَأْسِ الْمَالِ"

Ametusimulia Sa'iyd bin Al-Mughiyrah, kutoka kwa Ibn Al-Mubaarak, kutoka kwa Ibn Jurayj, kutoka kwa 'Atwaa, amesema: "Hanuwtw (manukato yanayotiwa kwa maiti) na sanda ni kutoka katika asili ya mali (kabla ya deni na wasia)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2055
Hadiyth
3284

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيل، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "الْكَفَنُ مِنْ وَسَطِ الْمَالِ، فَيُكَفَّنُ عَلَى قدر ما كان يلبس في حياته، ثم يخرج الدين، ثم الثلث"

Ametusimulia Muhammad bin 'Uyaynah, kutoka kwa 'Aliy bin Mus-hir, kutoka kwa Ismaa'iyl, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Sanda ni kutoka katikati ya mali; basi hutiwa sanda kwa kiasi cha (nguo) aliyokuwa akivaa katika uhai wake, kisha deni hutolewa, kisha theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2056
Hadiyth
3285

22-Mlangoباب: إذا أوصى الرجل إلى الرجل وهو غائبMlango Wa Mtu Anapomuusia
Mtu (Amsimamie Wasia Wake) Naye Hayupo

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَنْبَأَنَا مَنْصُورٌ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ وَهُوَ غَائِبٌ، فَلْيَقْبَلْ وَصِيَّتَهُ، وَإِنْ كَانَ حَاضِرًا، فَهُوَ بِالْخِيَارِ: إِنْ شَاءَ، قَبِلَ، وَإِنْ شَاء، َتَرَكَ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hushaym, ametupa khabari Manswuwr, kutoka kwa Al-Hasan, kwamba alikuwa akisema: "Mtu anapomuusia mtu (amsimamie wasia wake), naye (huyo aliyeusiwa) hayupo, basi aukubali wasia wake; na akiwa yupo, basi yeye ana khiyari: akitaka, ataukubali, na akitaka, ataacha."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2056
Hadiyth
3286

حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ: سَأَلْتُ الْحَسَنَ، وَمُحَمَّدًا عَنِ "الرَّجُلِ يُوصِي إِلَى الرَّجُلِ، قَالَا: نَخْتَارُ أَنْ يَقْبَلَ"

Ametusimulia Swaalih bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Ayyuwb, amesema: Niliwauliza Al-Hasan na Muhammad kuhusu "mtu anayemuusia mtu (amsimamie wasia wake). Wakasema: Tunapendelea aukubali."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2056
Hadiyth
3287

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَسْعَدَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ وَهُوَ غَائِبٌ، فَإِذَا قَدِمَ فَإِنْ شَاءَ، قَبِلَ، فَإِذَا قَبِلَ، لَمْ يَكُنْ لَهُ أَنْ يَرُدَّهُ"

Ametusimulia Muhammad bin As'ad, ametusimulia Abuw Bakr, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Mtu anapomuusia mtu (amsimamie wasia wake), naye (huyo aliyeusiwa) hayupo, basi atakapofika, akitaka, ataukubali; na akishaukubali, hana haki ya kuurudisha."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2057
Hadiyth
3288

حَدَّثَنَا الْوَضَّاحُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ، فَعُرِضَتْ عَلَيْهِ الْوَصِيَّةُ، وَكَانَ غَائِبًا فَقَبِلَ، لَمْ يَكُنْ لَهُ أَنْ يَرْجِعَ"

Ametusimulia Al-Wadhwdhwaah bin Yahyaa, ametusimulia Abuw Bakr, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Mtu anapomuusia mtu (amsimamie wasia wake), ukaonyeshwa kwake wasia huo, naye alikuwa hayupo, akaukubali, hana haki ya kurejea (katika kauli yake)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2057
Hadiyth
3289

23-Mlangoباب: الوصية للميتMlango Wa Wasia Kwa Aliyekufa

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ لِإِنْسَانٍ، وَهُوَ غَائِبٌ، وَكَانَ مَيِّتًا، وَهُوَ لَا يَدْرِي، فَهِيَ رَاجِعَةٌ"

Ametusimulia Ja'far bin 'Awn, kutoka kwa Sa'iyd, kutoka kwa Abuw Ma'shar, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Mtu anapomuusia mtu mwingine, naye (huyo) hayupo, na (kumbe) alikuwa amekwisha kufa, naye (muusiaji) hajui, basi (wasia) huo unarudi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2058
Hadiyth
3290

24-Mlangoباب: الوصية للعبدMlango Wa Wasia Kwa Mtumwa

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى لِعَبْدِهِ ثُلُثَ مَالِهِ، رُبُعَ مَالِهِ، خُمُسَ مَالِهِ، فَهُوَ مِنْ مَالِهِ دَخَلَتْهُ عَتَاقَةٌ"

Ametusimulia Muhammad bin 'Iysaa, ametusimulia Yaziyd bin Zuray', ametusimulia Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Anapomuusia mtumwa wake theluthi ya mali yake, (au) robo ya mali yake, (au) sehemu ya tano ya mali yake, basi yeye (mtumwa) ni katika mali yake; uhuru umemuingia (kwa kiasi hicho)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2058
Hadiyth
3291

25-Mlangoباب: من كره أن يفرق ماله عند الموتMlango Wa Aliyechukia Mtu Kuigawa Mali Yake Wakati Wa Mauti

حَدَّثَنَا يَعْلَى، عَنْ إِسْمَاعِيل، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ: كَانَ يُقَالُ: "إِنَّ الرَّجُلَ لَيُحْرَمُ بَرَكَةَ مَالِهِ فِي حَيَاتِهِ، فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْمَوْتِ، تَزَوَّدَ بِفَجْرَةٍ"

Ametusimulia Ya'laa, kutoka kwa Ismaa'iyl, kutoka kwa Qays, amesema: Ilikuwa ikisemwa: "Hakika mtu hunyimwa baraka ya mali yake katika uhai wake; na inapokuwa wakati wa mauti, hujichukulia masurufu (yake) kwa kitendo kiovu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2058
Hadiyth
3292

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: قَالَ عَبْدُ اللَّهِ: "الْمُرَّانِ: الْإِمْسَاكُ فِي الْحَيَاةِ، وَالتَّبْذِيرُ عِنْدَ الْمَوْتِ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد: يُقَالُ: مُرٌّ فِي الْحَيَاةِ، وَمُرٌّ عِنْدَ الْمَوْتِ

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Zubayd, ametusimulia Huswayn, kutoka kwa Ibraahiym At-Taymiy, kutoka kwa baba yake, amesema: 'Abdu-Allaah [bin Mas'uwd] (رضي الله عنه) amesema: "Mambo mawili machungu: kubana (mali) katika uhai, na kuifuja wakati wa mauti."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Husemwa: Chungu katika uhai, na chungu wakati wa mauti.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2059
Hadiyth
3293

26-Mlangoباب: الرجل يوصي بمثل نصيب بعض الورثةMlango Wa Mtu Anayeusia Mfano Wa Fungu La Baadhi Ya Warithi

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ لِآخَرَ بِمِثْلِ نَصِيبِ ابْنِهِ، فَلَا يَتِمُّ لَهُ مِثْلُ نَصِيبِهِ، حَتَّى يَنْقُصَ مِنْهُ"

Ametusimulia 'Ubaydu-Allaah, kutoka kwa Israaiyl, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Mtu anapomuusia mwingine mfano wa fungu la mwanawe, basi hautimii kwake mfano wa fungu lake mpaka upunguzwe kutoka kwake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2059
Hadiyth
3294

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ الشَّعْبِيِّ: "فِي رَجُلٍ كَانَ لَهُ ثَلَاثَةُ بَنِينَ، فَأَوْصَى لِرَجُلٍ مِثْلَ نَصِيبِ أَحَدِهِمْ لَوْ كَانُوا أَرْبَعَةً، قَالَ الشَّعْبِيُّ: يُعْطَى الْخُمُسَ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Daawuwd bin Abiy Hind, kutoka kwa Ash-Sha'biy: "Kuhusu mtu aliyekuwa na wana watatu, akamuusia mtu (mmoja) mfano wa fungu la mmoja wao lau wangekuwa wanne. Ash-Sha'biy akasema: Anapewa sehemu ya tano."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2060
Hadiyth
3295

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، قَالَ: "سَأَلْنَا عَامِرًا عَنْ رَجُلٍ تَرَكَ ابْنَيْنِ، وَأَوْصَى بِمِثْلِ نَصِيبِ أَحَدِهِمْ لَوْ كَانُوا ثَلَاثَةً، قَالَ: أَوْصَى بِالرُّبُعِ"

Ametusimulia Muhammad bin 'Iysaa, ametusimulia Yaziyd bin Zuray', ametusimulia Daawuwd bin Abiy Hind, amesema: "Tulimuuliza 'Aamir kuhusu mtu aliyeacha wana wawili, na akausia mfano wa fungu la mmoja wao lau wangekuwa watatu. Akasema: Ameusia robo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2060
Hadiyth
3296

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "فِي رَجُلٍ أَوْصَى بِمِثْلِ نَصِيبِ بَعْضِ الْوَرَثَةِ، قَالَ: لَا يَجُوزُ، وَإِنْ كَانَ أَقَلَّ مِنْ الثُّلُثِ"، قَالَ أَبُو مُحَمَّد: هُوَ حَسَنٌ

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Abuw 'Awaanah, kutoka kwa Mughiyrah, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Kuhusu mtu aliyeusia mfano wa fungu la baadhi ya warithi, amesema: Haijuzu, hata kama ni chini ya theluthi."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Hiyo (kauli) ni nzuri.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2060
Hadiyth
3297

27-Mlangoباب: في الرجل يوصي بغلة عبدهMlango Wa Kuhusu Mtu Anayeusia Mapato Ya Mtumwa Wake

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، أنبأنا سُفْيَانُ، عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنْ الشَّعْبِيِّ: "فِي رَجُلٍ أَوْصَى فِي غَلَّةِ عَبْدِهِ بِدِرْهَمٍ، وَغَلَّتُهُ سِتَّةٌ، قَالَ: لَهُ سُدُسُهُ"

Ametusimulia Qabiyswah, ametupa khabari Sufyaan, kutoka kwa Ibn Abis-Safar, kutoka kwa Ash-Sha'biy: "Kuhusu mtu aliyeusia dirhamu moja katika mapato ya mtumwa wake, na mapato yake ni (dirhamu) sita, amesema: Anastahiki sudusi yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3298

28-Mlangoباب: الوصية للوارثMlango Wa Wasia Kwa Mrithi

أخبرنا قَبِيصَةُ، قَالَ: سَمِعْتُ سُفْيَانَ، يَقُولُ: "إِذَا أَقَرَّ لِوَارِثٍ وَلِغَيْرِ وَارِثٍ بِمِائَةِ دِرْهَمٍ، قَالَ: أَرَى أَنْ أُبْطِلَهُمَا جَمِيعًا"

Ametukhabarisha Qabiyswah, amesema: Nilimsikia Sufyaan akisema: "Akikiri kwa mrithi na kwa asiye mrithi (kwamba wanamdai) dirhamu mia, amesema: Naona niyabatilishe yote mawili."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3299

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ شُرَيْحٍ، قَالَ: "لَا يَجُوزُ إِقْرَارٌ لِوَارِثٍ، قَالَ: وقال الْحَسَنُ: أَحَقُّ مَا جَازَ عَلَيْهِ عِنْدَ مَوْتِهِ: أَوَّلَ يَوْمٍ مِنْ أَيَّامِ الْآخِرَةِ، وَآخِرَ يَوْمٍ مِنْ أَيَّامِ الدُّنْيَا"

Ametusimulia Muslim, ametusimulia Hammaam, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa Ibn Siyriyn, kutoka kwa Shurayh, amesema: "Haijuzu kukiri (deni) kwa ajili ya mrithi. Amesema: Na Al-Hasan amesema: Kinachostahiki zaidi kujuzu juu yake ni (anachokikiri) wakati wa mauti yake: (siku hiyo ni) siku ya kwanza katika siku za Aakhirah, na siku ya mwisho katika siku za dunia."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3300

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أنبأنا خَالِدٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ، قَالَ: "لَا يَجُوزُ لِوَارِثٍ وَصِيَّةٌ"

Ametusimulia 'Amr bin 'Awn, ametupa khabari Khaalid, kutoka kwa Khaalid, kutoka kwa Abuw Qilaabah, amesema: "Haijuzu wasia kwa mrithi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3301

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ: "أَنَّ رَجُلًا يُكْنَى أَبَا ثَابِتٍ أَقَرَّ لِامْرَأَتِهِ عِنْدَ مَوْتِهِ أَنَّ لَهَا عَلَيْهِ أَرْبَعَمِائَةِ دِرْهَمٍ مِنْ صَدَاقِهَا، فَأَجَازَهُ الْحَسَنُ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Humayd: "Kwamba mtu mmoja aliyekuwa akiitwa Abuw Thaabit alikiri kwa ajili ya mkewe wakati wa kufa kwake kwamba (mkewe) anamdai dirhamu mia nne katika mahari yake; Al-Hasan akalijuzisha (hilo)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3302

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خَارِجَةَ، قَالَ: كُنْتُ تَحْتَ نَاقَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تَقْصَعُ بِجِرَّتِهَا، وَلُعَابُهَا يَنُوصُ بَيْنَ كَتِفَيَّ، سَمِعْتُهُ يَقُولُ: "أَلَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ، فَلَا يَجُوزُ وَصِيَّةٌ لِوَارِثٍ"

Ametusimulia Muslim bin Ibraahiym, ametusimulia Hishaam Ad-Dastawaaiy, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa Shahr bin Hawshab, kutoka kwa 'Abdur-Rahmaan bin Ghanm, kutoka kwa 'Amr bin Khaarijah (رضي الله عنه), amesema: Nilikuwa chini ya ngamia jike wa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) naye akicheua cheuo lake, na mate yake yakitiririka baina ya mabega yangu. Nilimsikia akisema: "Tanabahini! Hakika Allaah Amempa kila mwenye haki haki yake; basi haijuzu wasia kwa mrithi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3303

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أنبأنا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَال: {إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ}، أَمَرَ أَنْ يُوصِيَ لِوَالِدَيْهِ وَأَقَارِبِهِ، ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ فِي سُورَةِ النِّسَاءِ، فَجَعَلَ لِلْوَالِدَيْنِ نَصِيبًا مَعْلُومًا، وَأَلْحَقَ لِكُلِّ ذِي مِيرَاثٍ نَصِيبَهُ مِنْهُ، وَلَيْسَتْ لَهُمْ وَصِيَّةٌ، فَصَارَتْ الْوَصِيَّةُ لِمَنْ لَا يَرِثُ مِنْ قَرِيبٍ وَغَيْرِهِ "

Ametukhabarisha Yaziyd bin Haaruwn, ametupa khabari Hammaam, kutoka kwa Qataadah, amesema:

إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

anapofikiwa mmoja wenu na mauti kama ameacha mali, kufanya wasia kwa wazazi wawili, na jamaa wa karibu kwa namna inayoeleweka katika sharia. (Haya) ni wajibu kwa wenye taqwa. [Al-Baqarah (2:180)]

(Allaah) Aliamrisha kwamba (mtu) awausie wazazi wake wawili na jamaa zake; kisha hilo likafutwa baada ya hapo katika Suwrah An-Nisaa (4): Akawajaalia wazazi wawili fungu maalumu, na Akampa kila mwenye (haki ya) mirathi fungu lake kutokana nayo, nao hawana wasia; basi wasia ukawa kwa asiyerithi miongoni mwa jamaa wa karibu na wengineo.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2061
Hadiyth
3304

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: "كَانَ الْمَالُ لِلْوَلَدِ، وَكَانَتْ الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ، فَنَسَخَ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ مَا أَحَبَّ، فَجَعَلَ لِلذَّكَرِ مِثْلَ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ، وَجَعَلَ لِلْأَبَوَيْنِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسَ وَالثُّلُثَ، وَجَعَلَ لِلْمَرْأَةِ الثُّمُنَ وَالرُّبُعَ، وَلِلزَّوْجِ الشَّطْرَ وَالرُّبُعَ"

Ametusimulia Muhammad bin Yuwsuf, ametusimulia Warqaa, kutoka kwa Ibn Abiy Najiyh, kutoka kwa 'Atwaa, kutoka kwa Ibn 'Abbaas (رضي الله عنهما), amesema: "Mali ilikuwa ni ya mtoto, na wasia ulikuwa ni kwa wazazi wawili na jamaa wa karibu. Allaah Akafuta katika hayo Alichokipenda: Akamjaalia mwanamume mfano wa fungu la wanawake wawili, na Akawajaalia wazazi wawili, kila mmoja wao, sudusi na theluthi, na Akamjaalia mke thumni na robo, na mume nusu na robo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2063
Hadiyth
3305

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْمَاعِيل، حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، عَنْ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، وَالْحَسَنِ: {إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ}، فكانت الوصية كذلك، حتى نسختها آية الميراث "

Ametusimulia Ahmad bin Ismaa'iyl, ametusimulia Abuw Tumaylah, kutoka kwa Al-Husayn bin Waaqid, kutoka kwa Yaziyd, kutoka kwa 'Ikrimah na Al-Hasan, (wamesema):

إِنْ تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ

kama ameacha mali, kufanya wasia kwa wazazi wawili, na jamaa wa karibu [Al-Baqarah (2:180)]

Basi wasia ukawa hivyo, mpaka Aayah ya mirathi ilipoufuta.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2064
Hadiyth
3306

29-Mlangoباب: الوصية للغنيMlango Wa Wasia Kwa Tajiri

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ الْحَسَنِ، "سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ أَوْصَى وَلَهُ أَخٌ مُوسِرٌ، أَيُوصِي لَهُ؟ قَالَ: نَعَمْ، وَإِنْ كَانَ رَبَّ عِشْرِينَ أَلْفًا، ثُمَّ قَالَ: وَإِنْ كَانَ رَبَّ مِائَةِ أَلْفٍ، فَإِنَّ غِنَاهُ لَا يَمْنَعُهُ الْحَقَّ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Humayd, kutoka kwa Al-Hasan, (kwamba) "aliulizwa kuhusu mtu aliyeusia, naye ana ndugu tajiri: Je, amuusie? Akasema: Ndiyo, hata kama ni mwenye (mali ya) elfu ishirini. Kisha akasema: Na hata kama ni mwenye (mali ya) elfu mia; kwani utajiri wake haumzuii haki (yake)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2064
Hadiyth
3307

30-Mlangoباب: الرجل يوصي لفلان فإذا مات فلفلانMlango Wa Mtu Anayeusia
Kwa Fulani, Na Akifa Basi Ni Kwa Fulani

حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ الْحَسَنِ، وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ: "في رجل قَالَ: سَيْفِي لِفُلَانٍ، فَإِنْ مَاتَ فُلَانٌ، فَلِفُلَانٍ، فَإِنْ مَاتَ فُلَانٌ، فَمَرْجِعُهُ إِلَيَّ، قَالَا: هُوَ لِلْأَوَّلِ". قَالَ: وَقَالَ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ: يُمْضَى كَمَا قَالَ

Ametusimulia 'Affaan, ametusimulia Hammaad bin Salamah, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa Al-Hasan na Sa'iyd bin Al-Musayyib: "Kuhusu mtu aliyesema: Upanga wangu ni wa fulani; na fulani akifa, basi ni wa fulani; na fulani akifa, basi marejeo yake ni kwangu. Wakasema (wote wawili): Ni wa wa kwanza." Amesema: Na Humayd bin 'Abdir-Rahmaan amesema: Hutekelezwa kama alivyosema.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2065
Hadiyth
3308

حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ: أَنَّ عُرْوَةَ، قَالَ: "فِي الرَّجُلِ يُعْطِي الرَّجُلَ الْعَطَاءَ، فَيَقُولُ: هُوَ لَكَ، فَإِذَا مُتَّ، فَلِفُلَانٍ، فَإِذَا مَاتَ فُلَانٌ، فَلِفُلَانٍ، وَإِذَا مَاتَ فُلَانٌ، فَمَرْجِعُهُ إِلَيَّ. قَالَ: يُمْضَى كَمَا قَالَ، وَإِنْ كَانُوا مِائَةً"

Ametusimulia 'Affaan, ametusimulia Hammaad bin Salamah, ametusimulia Hishaam bin 'Urwah, kwamba 'Urwah amesema: "Kuhusu mtu anayempa mtu kitu, akasema: Ni chako; na ukifa, basi ni cha fulani; na fulani akifa, basi ni cha fulani; na fulani akifa, basi marejeo yake ni kwangu. Amesema: Hutekelezwa kama alivyosema, hata kama watakuwa mia."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2065
Hadiyth
3309

31-Mlangoباب: في الرجل يوصي لغير قرابتهMlango Wa Kuhusu Mtu Anayeusia Kwa Wasiokuwa Jamaa Zake

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَةُ بْنُ هِشَامٍ الرَّاسِبِيُّ، وَكَثِيرُ بْنُ مَعْدَانَ، قَالَا: سَأَلْنَا سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ "الرَّجُلِ يُوصِي فِي غَيْرِ قَرَابَتِهِ، فَقَالَ سَالِمٌ: هِيَ حَيْثُ جَعَلَهَا، قَالَ: فَقُلْنَا: إِنَّ الْحَسَنَ يَقُولُ: يُرَدُّ عَلَى الْأَقْرَبِينَ، فَأَنْكَرَ ذَلِكَ، وَقَالَ قَوْلًا شَدِيدًا"

Ametusimulia Muslim bin Ibraahiym, ametusimulia Hammaad bin Zayd, ametusimulia Shaybah bin Hishaam Ar-Raasibiy na Kathiyr bin Ma'daan, (wote wawili) wamesema: Tulimuuliza Saalim bin 'Abdi-Allaah kuhusu "mtu anayeusia kwa wasiokuwa jamaa zake. Saalim akasema: (Wasia) uko pale alipouweka. Akasema: Tukasema: Hakika Al-Hasan anasema: Hurudishwa kwa jamaa wa karibu. Akalikanusha hilo, na akasema maneno makali."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2066
Hadiyth
3310

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "إِذَا أَوْصَى الرَّجُلُ فِي قَرَابَتِهِ، فَهُوَ لِأَقْرَبِهِمْ بِبَطْنٍ: الذَّكَرُ وَالْأُنْثَى فِيهِ سَوَاءٌ"

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Shihaab, kutoka kwa 'Amr, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Mtu anapousia kwa jamaa zake, basi (wasia huo) ni kwa aliye karibu zaidi kati yao kwa nasaba: mwanamume na mwanamke ni sawa katika hilo."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2066
Hadiyth
3311

32-Mlangoباب: إذا قال: أحد غلامي حر، ثم مات ولم يبينMlango Wa Mtu Akisema: Mmoja Wa Watumwa Wangu
Wawili Yuko Huru, Kisha Akafa Wala Hakubainisha

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ الشَّعْبِيِّ: "فِي رَجُلٍ قَالَ: أَحَدُ غُلَامَيَّ حُرٌّ ثُمَّ مَاتَ، وَلَمْ يُبَيِّنْ، قَالَ: الْوَرَثَةُ بِمَنْزِلَتِهِ يُعْتِقُونَ أَيَّهُمَا أَحَبُّوا"

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Bakr, kutoka kwa Mutwarrif, kutoka kwa Ash-Sha'biy: "Kuhusu mtu aliyesema: Mmoja wa watumwa wangu wawili yuko huru, kisha akafa wala hakubainisha, amesema: Warithi wako katika nafasi yake; watamwacha huru yeyote kati yao wawili watakayempenda."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2067
Hadiyth
3312

33-Mlangoباب: إذا أوصى بالعتق في مرضه ثم برأMlango Wa Mtu Akiusia Kuacha Huru (Mtumwa)
Katika Ugonjwa Wake Kisha Akapona

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ الْحَسَنِ: "أَنَّ رَجُلًا قَالَ فِي مَرَضِهِ: لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا، وَعَبْدِي فُلَانٌ حُرٌّ، وَلَمْ يَقُلْ: إِنْ حَدَثَ بِي حَدَثٌ، فَبَرَأَ، قَالَ: هُوَ مَمْلُوكٌ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan: "Kwamba mtu mmoja alisema katika ugonjwa wake: Fulani apewe kadhaa, na fulani apewe kadhaa, na mtumwa wangu fulani yuko huru — wala hakusema: Likinitokea tukio (la mauti) —, kisha akapona. Amesema: Yeye (mtumwa huyo) angali ni mmilikiwa."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2067
Hadiyth
3313

34-Mlangoباب: إذا أعتق غلامه عند الموت وليس له مال غيرهMlango Wa Mtu Akimwacha Huru Mtumwa Wake
Wakati Wa Mauti, Naye Hana Mali Isiyokuwa Yeye

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ الشَّعْبِيِّ: "فِي رَجُلٍ أَعْتَقَ غُلَامَهُ عِنْدَ الْمَوْتِ، وَلَيْسَ لَهُ غَيْرُهُ، وَعَلَيْهِ دَيْنٌ، قَالَ: يَسْعَى لِلْغُرَمَاءِ فِي ثَمَنِهِ"

Ametusimulia Ahmad bin 'Abdi-Allaah, ametusimulia Abuw Bakr, kutoka kwa Mutwarrif, kutoka kwa Ash-Sha'biy: "Kuhusu mtu aliyemwacha huru mtumwa wake wakati wa mauti, naye hana (mali) isiyokuwa yeye, na anadaiwa deni, amesema: (Mtumwa) atafanya kazi kwa ajili ya wadai (ili kulipa) thamani yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2068
Hadiyth
3314

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ الْحَسَنِ: "أَنَّ رَجُلًا اشْتَرَى عَبْدًا بِتِسْعِ مِائَةِ دِرْهَمٍ، فَأَعْتَقَهُ وَلَمْ يَقْضِ ثَمَنَ الْعَبْدِ، وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا، فَقَالَ عَلِيٌّ: يَسْعَى الْعَبْدُ فِي ثَمَنِهِ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Hammaam, ametusimulia Qataadah, kutoka kwa Al-Hasan: "Kwamba mtu mmoja alinunua mtumwa kwa dirhamu mia tisa, akamwacha huru, wala hakulipa thamani ya mtumwa, na hakuacha kitu chochote. 'Aliy (رضي الله عنه) akasema: Mtumwa atafanya kazi (ili kulipa) thamani yake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2068
Hadiyth
3315

35-Mlangoباب: من قال: المدبر من الثلثMlango Wa Waliosema: Mudabbar
(Mtumwa Aliyeahidiwa Kuachwa Huru
Baada Ya Kufa Bwana Wake) Ni Kutoka Katika Theluthi

حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ الْأَشْعَثِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: "الْمُدَبَّرُ مِنْ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Manswuwr bin Salamah, kutoka kwa Shariyk, kutoka kwa Al-Ash'ath, kutoka kwa Naafi', kutoka kwa Ibn 'Umar (رضي الله عنهما), amesema: "Mudabbar (mtumwa aliyeahidiwa kuachwa huru baada ya kufa bwana wake) ni kutoka katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3316

حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "الْمُدَبَّرُ مِنْ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Manswuwr bin Salamah, kutoka kwa Shariyk, kutoka kwa Manswuwr, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Mudabbar (mtumwa aliyeahidiwa kuachwa huru baada ya kufa bwana wake) ni kutoka katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3317

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ كَثِيرٍ، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "الْمُعْتَقُ عَنْ دُبُرٍ مِنَ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Kathiyr, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Aliyeachwa huru baada ya kufa (kwa bwana wake) ni kutoka katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3318

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "الْمُعْتَقَةُ عَنْ دُبُرٍ وَوَلَدُهَا مِنْ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Humayd, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "(Mtumwa) mwanamke aliyeachwa huru baada ya kufa (kwa bwana wake), na mtoto wake, ni kutoka katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3319

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ: مَنْصُورٌ أَخْبَرَنِي، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "الْمُعْتَقُ عَنْ دُبُرٍ مِنَ الثُّلُثِ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Shu'bah, amesema: Manswuwr amenikhabarisha, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Aliyeachwa huru baada ya kufa (kwa bwana wake) ni kutoka katika theluthi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3320

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الشَّقَرِيِّ، وَأَبِي هَاشِمٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "الْمُدَبَّرُ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ"

Ametusimulia Abun-Nu'maan, ametusimulia Hammaad bin Zayd, kutoka kwa Abuw 'Abdi-Allaah Ash-Shaqariy na Abuw Haashim, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Mudabbar (mtumwa aliyeahidiwa kuachwa huru baada ya kufa bwana wake) ni kutoka katika mali yote."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3321

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَنْبَأَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ: "الْمُعْتَقُ عَنْ دُبُرٍ مِنْ جَمِيعِ الْمَالِ". قَالَ: سُئِلَ أَبُو مُحَمَّد: بِأَيِّهِمَا تَقُولُ؟ قَالَ: مِنَ الثُّلُثِ

Ametukhabarisha Al-Hakam bin Al-Mubaarak, ametupa khabari Abuw 'Awaanah, kutoka kwa Abuw Bishr, kutoka kwa Sa'iyd bin Jubayr, amesema: "Aliyeachwa huru baada ya kufa (kwa bwana wake) ni kutoka katika mali yote."

Amesema: Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] aliulizwa: Wewe unasema kwa ipi kati ya hizo mbili? Akasema: Kutoka katika theluthi.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2069
Hadiyth
3322

36-Mlangoباب: من قال: لا تشهد على وصية حتى تقرأ عليكMlango Wa Aliyesema: Usitoe Ushahidi
Juu Ya Wasia Mpaka Usomewe

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ الْحَسَنِ، قَالَ: "لَا تَشْهَدْ عَلَى وَصِيَّةٍ حَتَّى تُقْرَأَ عَلَيْكَ، وَلَا تَشْهَدْ عَلَى مَنْ لَا تَعْرِفُ"

Ametukhabarisha Sa'iyd bin Al-Mughiyrah, ametusimulia Makhlad, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Usitoe ushahidi juu ya wasia mpaka usomewe; wala usitoe ushahidi juu ya usiyemjua."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2071
Hadiyth
3323

37-Mlangoباب: من أوصى لأمهات أولادهMlango Wa Aliyeusia Kwa Ajili Ya Mama Wa Watoto Wake
(Wajakazi Waliomzalia Watoto)

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ الْحَسَنِ: أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ "أَوْصَى لِأُمَّهَاتِ أَوْلَادِهِ بِأَرْبَعَةِ آلَافٍ، أَرْبَعَةِ آلَافٍ، لِكُلِّ امْرَأَةٍ مِنْهُنَّ"

Ametukhabarisha Sulaymaan bin Harb, ametusimulia Hammaad bin Salamah, kutoka kwa Humayd, kutoka kwa Al-Hasan, kwamba 'Umar bin Al-Khatwtwaab (رضي الله عنه) "aliusia kwa ajili ya mama wa watoto wake (wajakazi waliomzalia watoto) elfu nne, elfu nne, kwa kila mwanamke miongoni mwao."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2071
Hadiyth
3324

38-Mlangoباب: وصية الغلامMlango Wa Wasia Wa Mvulana

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، أنبأنا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ: أَنَّهُ "أَجَازَ وَصِيَّةَ ابْنِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَنَةً"

Ametusimulia Yahyaa bin Hassaan, ametupa khabari Ibn Abiz-Zinaad, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa 'Umar bin 'Abdil-'Aziyz, kwamba yeye "aliupitisha wasia wa mtoto wa miaka kumi na tatu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2072
Hadiyth
3325

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق، قَالَ: "أَوْصَى غُلَامٌ مِنْ الْحَيِّ ابْنُ سَبْعِ سِنِينَ، فَقَالَ شُرَيْحٌ: إِذَا أَصَابَ الْغُلَامُ فِي وَصِيَّتِهِ، جَازَتْ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد: يُعْجِبُنِي، وَالْقُضَاةُ لَا يُجِيزُونَ

Ametusimulia Abuw Nu'aym, ametusimulia Zuhayr, kutoka kwa Abuw Is-haaq, amesema: "Mvulana mmoja wa kabila (letu), mwenye umri wa miaka saba, aliusia. Shurayh akasema: Mvulana akipatia (haki) katika wasia wake, (wasia huo) unajuzu."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: (Kauli hiyo) inanipendeza; na Maqaadhi hawaupitishi (wasia huo).

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2072
Hadiyth
3326

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاق أَنَّهُ "شَهِدَ شُرَيْحًا أَجَازَ وَصِيَّةَ عَبَّاسِ بْنِ إِسْمَاعِيل بْنِ مَرْثَدٍ لِظِئْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْحِيرَةِ"، وَعَبَّاسٌ صَبِيٌّ

Ametusimulia Ja'far bin 'Awn, ametukhabarisha Yuwnus, ametusimulia Abuw Is-haaq, kwamba yeye "alimshuhudia Shurayh akiupitisha wasia wa 'Abbaas bin Ismaa'iyl bin Marthad kwa ajili ya mama yake mnyonyeshaji, mmoja wa watu wa Al-Hiyrah"; na 'Abbaas alikuwa mtoto mdogo.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3327

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أنبأنا يُونُسُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاق، قَالَ: قَالَ شُرَيْحٌ: "إِذَا اتَّقَى الصَّبِيُّ الرَّكِيَّةَ، جَازَتْ وَصِيَّتُهُ"

Ametusimulia Ja'far bin 'Awn, ametupa khabari Yuwnus, ametusimulia Abuw Is-haaq, amesema: Shurayh amesema: "Mtoto mdogo akijiepusha na kisima (asitumbukie ndani yake), wasia wake unajuzu."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3328

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق: "أَنَّ غُلَامًا مِنْهُمْ حِينَ ثُغِرَ يُقَالُ لَهُ مَرْثَدٌ: أَوْصَى لِظِئْرٍ لَهُ مِنْ أَهْلِ الْحِيرَةِ بِأَرْبَعِينَ دِرْهَمًا، فأجازه شريح، وَقَالَ: مَنْ أَصَابَ الْحَقَّ، أَجَزْنَاهُ"

Ametusimulia Qabiyswah, ametusimulia Sufyaan, kutoka kwa Abuw Is-haaq: "Kwamba mvulana mmoja miongoni mwao, alipong'oka meno yake (ya utotoni), aitwaye Marthad, aliusia kwa ajili ya mama yake mnyonyeshaji, mmoja wa watu wa Al-Hiyrah, dirhamu arubaini. Shurayh akaupitisha, na akasema: Aliyepatia haki, tunampitishia (wasia wake)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3329

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى: أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ أَخْبَرَهُ: "أَنَّ غُلَامًا بِالْمَدِينَةِ حَضَرَهُ الْمَوْتُ وَوَرَثَتُهُ بِالشَّامِ، وَأَنَّهُمْ ذَكَرُوا لِعُمَرَ أَنَّهُ يَمُوتُ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يُوصِيَ، فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُوصِيَ، فَأَوْصَى بِبِئْرٍ يُقَالُ لَهَا: بِئْرُ جُشَمَ، وَإِنَّ أَهْلَهَا بَاعُوهَا بِثَلَاثِينَ أَلْفًا، ذَكَرَ أَبُو بَكْرٍ أَنَّ الْغُلَامَ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ، أَوْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ"

Ametusimulia Yaziyd bin Haaruwn, ametukhabarisha Yahyaa, kwamba Abuw Bakr bin Muhammad bin 'Amr bin Hazm alimkhabarisha: "Kwamba mvulana mmoja huko Madiynah alifikiwa na mauti, na warithi wake walikuwa Shaam; na kwamba wao walimtajia 'Umar (رضي الله عنه) kwamba (mvulana huyo) anakufa, wakamuomba (idhini ili mvulana huyo) aache wasia. 'Umar (رضي الله عنه) akamuamrisha aache wasia. Akausia kisima kiitwacho: Kisima cha Jusham; na wenye kisima hicho wakakiuza kwa elfu thelathini. Abuw Bakr alitaja kwamba mvulana huyo alikuwa na umri wa miaka kumi, au kumi na mbili."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3330

حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ حَمَّادٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ: "يَجُوزُ وَصِيَّةُ الصَّبِيِّ في ماله في الثلث، فما دونه، وإنما يمنعه وليه ذلك في الصحة رهبة الفاقة عليه، فأما عند الموت، فليس له أن يمنعه"

Ametusimulia Yaziyd, kutoka kwa Hishaam Ad-Dastawaaiy, kutoka kwa Hammaad, kutoka kwa Ibraahiym, amesema: "Wasia wa mtoto mdogo katika mali yake unajuzu katika theluthi na kilicho chini yake. Na hakika walii wake humzuia hilo wakati wa uzima (wa afya yake) kwa kumhofia ufukara; ama wakati wa kufa, basi (walii) hana haki ya kumzuia."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3331

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ خالد الحذاء، وَأَيُّوبَ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ: "أَنَّهُ أُتِيَ فِي جَارِيَةٍ أَوْصَتْ، فَجَعَلُوا يُصَغِّرُونَهَا، فَقَالَ: مَنْ أَصَابَ الْحَقَّ، أَجَزْنَاهُ"

Ametusimulia Qabiyswah, ametusimulia Sufyaan, kutoka kwa Khaalid Al-Hadhdhaa na Ayyuwb, kutoka kwa Ibn Siyriyn, kutoka kwa 'Abdu-Allaah bin 'Utbah: "Kwamba aliletewa (shauri la) msichana mmoja aliyeusia; wakawa wanamuona kuwa ni mdogo. Akasema: Aliyepatia haki, tunampitishia (wasia wake)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2073
Hadiyth
3332

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ: "أَنَّ سُلَيْمًا الْغَسَّانِيَّ مَاتَ وَهُوَ ابْنُ عَشْرٍ، أَوْ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ سَنَةً، فَأَوْصَى بِبِئْرٍ لَهُ قِيمَتُهَا ثَلاثُونَ أَلْفًا"، فَأَجَازَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ: النَّاسُ يَقُولُونَ: عَمْرُو بْنُ سُلَيْمٍ،

Ametusimulia Qabiyswah, ametupa khabari Sufyaan, kutoka kwa Yahyaa bin Sa'iyd, kutoka kwa Abuw Bakr: "Kwamba Sulaym Al-Ghassaaniy alikufa naye akiwa na umri wa miaka kumi, au kumi na mbili; akausia kisima chake ambacho thamani yake ni elfu thelathini." 'Umar bin Al-Khatwtwaab (رضي الله عنه) akaupitisha (wasia huo).

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Watu wanasema: 'Amr bin Sulaym.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2075
Hadiyth
3333

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ ابْنَيْهِ: عَبْدِ اللَّهِ، وَمُحَمَّدٍ ابْنَيْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِمَا مِثْلَ ذَلِكَ، غَيْرَ أَنَّ أَحَدَهُمَا قَالَ: ابْنُ ثَلَاثَ عَشْرَةَ، وَقَالَ الْآخَرُ: قَبْلَ أَنْ يَحْتَلِمَ. قَالَ أَبُو مُحَمَّد: عَنْ ابْنَيْهِ، يَعْنِي: ابْنَيْ أَبِي بَكْرٍ

Ametusimulia Qabiyswah, ametusimulia Sufyaan, kutoka kwa wanawe wawili: 'Abdu-Allaah na Muhammad, wana wawili wa Abuw Bakr, kutoka kwa baba yao, mfano wa hayo; isipokuwa mmoja wao alisema: (Alikuwa) mtoto wa miaka kumi na tatu; na mwingine akasema: Kabla hajabaleghe.

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: "Kutoka kwa wanawe wawili", yaani: wana wawili wa Abuw Bakr.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2076
Hadiyth
3334

39-Mlangoباب: من قال: لا يجوزMlango Wa Waliosema: Haujuzu

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: "وَصِيَّتُهُ لَيْسَتْ بِجَائِزَةٍ إِلَّا مَا لَيْسَ بِذِي بَالٍ، يَعْنِي: الْغُلَامَ قَبْلَ أَنْ يَحْتَلِمَ"

Ametusimulia Naswr bin 'Aliy, ametusimulia 'Abdul-A'laa, kutoka kwa Ma'mar, kutoka kwa Az-Zuhriy, kwamba alikuwa akisema: "Wasia wake haujuzu, isipokuwa (katika) kisicho na umuhimu — yaani: mvulana kabla hajabaleghe."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2076
Hadiyth
3335

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَنْبَأَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ: "لَا يَجُوزُ طَلَاقُ الْغُلَامِ وَلَا وَصِيَّتُهُ، وَلَا هِبَتُهُ، وَلَا صَدَقَتُهُ، وَلَا عَتَاقَتُهُ، حَتَّى يَحْتَلِمَ"

Ametusimulia 'Amr bin 'Awn, ametupa khabari Hushaym, kutoka kwa Yuwnus, kutoka kwa Al-Hasan, amesema: "Haijuzu talaka ya mvulana, wala wasia wake, wala zawadi yake, wala swadaka yake, wala kuacha kwake huru (mtumwa), mpaka abaleghe."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2076
Hadiyth
3336

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: "لَا يَجُوزُ طَلَاقُ الصَّبِيِّ، وَلَا عِتْقُهُ، وَلَا وَصِيَّتُهُ، وَلَا شِرَاؤُهُ، وَلَا بَيْعُهُ، وَلَا شَيْءٌ"

Ametusimulia Sa'iyd bin Al-Mughiyrah, kutoka kwa Hafsw bin Ghiyaath, kutoka kwa Hajjaaj, kutoka kwa 'Atwaa, kutoka kwa Ibn 'Abbaas (رضي الله عنهما), amesema: "Haijuzu talaka ya mtoto mdogo, wala kuacha kwake huru (mtumwa), wala wasia wake, wala kununua kwake, wala kuuza kwake, wala kitu (chochote)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2076
Hadiyth
3337

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ، قَالَ: "لَا يَجُوزُ طَلَاقٌ، وَلَا وَصِيَّةٌ، إِلَّا فِي عَقْلٍ، إِلَّا النَّشْوَانَ، يَعْنِي: السَّكْرَانَ، فَإِنَّهُ يَجُوزُ طَلَاقُهُ، وَيُضْرَبُ ظَهْرُهُ"

Ametusimulia Abul-Waliyd, ametusimulia Hammaam, kutoka kwa Qataadah, kutoka kwa Humayd bin 'Abdir-Rahmaan Al-Himyariy, amesema: "Haijuzu talaka wala wasia isipokuwa (kwa mwenye) akili, isipokuwa aliyelewa — yaani: mlevi —; kwani talaka yake inajuzu, na anapigwa mgongo wake (adhabu ya kulewa)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2076
Hadiyth
3338

40-Mlangoباب: إذا أوصى بعتق عبد له آبقMlango Wa Mtu Anapousia Kuachwa
Huru Mtumwa Wake Aliyetoroka

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَاق، قَالَ: " سَأَلْتُ الْقَاسِمَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَمُعَاوِيَةَ بْنَ قُرَّةَ عَنْ رَجُلٍ قَالَ فِي وَصِيَّتِهِ: " كُلُّ مَمْلُوكٍ لِي حُرٌّ، وَلَهُ مَمْلُوكٌ آبِقٌ، فَقَالَا: هُوَ حُرٌّ "، وَقَالَ الْحَسَنُ، وَإِيَاسٌ، وَبَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ: ليس بحر

Ametusimulia 'Amr bin 'Awn, kutoka kwa Khaalid bin 'Abdi-Allaah, kutoka kwa Yahyaa bin Abiy Is-haaq, amesema: "Niliwauliza Al-Qaasim bin 'Abdir-Rahmaan na Mu'aawiyah bin Qurrah kuhusu mtu aliyesema katika wasia wake: Kila mtumwa ninayemmiliki ni huru; naye ana mtumwa aliyetoroka. Wakasema: Yeye ni huru." Na Al-Hasan, na Iyaas, na Bakr bin 'Abdi-Allaah wamesema: Si huru.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2078
Hadiyth
3339

41-Mlangoباب: الوصية للنساءMlango Wa Wasia Kwa Wanawake

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْعُمَرِيُّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ: "أَنَّ عُمَرَ أَوْصَى إِلَى حَفْصَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ"

Ametusimulia 'Abdu-Allaah bin Maslamah, ametusimulia 'Abdu-Allaah Al-'Umariy, kutoka kwa Naafi', kutoka kwa Ibn 'Umar (رضي الله عنهما): "Kwamba 'Umar (رضي الله عنه) alimfanya Hafswah, Mama wa Waumini (رضي الله عنها), kuwa msimamizi wa wasia wake."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2078
Hadiyth
3340

42-Mlangoباب: الوصية لأهل الذمةMlango Wa Wasia Kwa Ahl Adh-Dhimmah (Wasiokuwa
Waislamu Walio Chini Ya Ahadi Ya Ulinzi Wa Waislamu)

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ: "أَنَّ صَفِيَّةَ أَوْصَتْ لِنَسِيبٍ لَهَا يَهُودِيٍّ"

Ametusimulia Abuw Nu'aym, ametusimulia Sufyaan, kutoka kwa Layth, kutoka kwa Naafi', kutoka kwa Ibn 'Umar (رضي الله عنهما): "Kwamba Swafiyyah (رضي الله عنها) aliusia kwa ajili ya jamaa yake wa nasaba, Myahudi."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2079
Hadiyth
3341

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق، قَالَ: "أَوْصَى غُلَامٌ مِنَ الْحَيِّ، يُقَالُ لَهُ: عَبَّاسُ بْنُ مَرْثَدٍ ابْنُ سَبْعِ سِنِينَ لِظِئْرٍ لَهُ يَهُودِيَّةٍ مِنْ أَهْلِ الْحِيرَةِ بِأَرْبَعِينَ دِرْهَمًا، فَقَالَ شُرَيْحٌ: إِذَا أَصَابَ الْغُلَامُ فِي وَصِيَّتِهِ، جَازَتْ وَإِنَّمَا أَوْصَى لِذِي حَقٍّ"، قَالَ أَبُو مُحَمَّد: أَنَا أَقُولُ بِهِ

Ametusimulia Abuw Nu'aym, ametusimulia Zuhayr, kutoka kwa Abuw Is-haaq, amesema: "Mvulana mmoja wa kabila (letu), aitwaye 'Abbaas bin Marthad, mwenye umri wa miaka saba, aliusia kwa ajili ya mama yake mnyonyeshaji, Myahudi, mmoja wa watu wa Al-Hiyrah, dirhamu arubaini. Shurayh akasema: Mvulana akipatia (haki) katika wasia wake, (wasia huo) unajuzu; na hakika ameusia kwa mwenye haki."

Abuw Muhammad [Ad-Daarimiy] amesema: Mimi nashika kauli hiyo.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2079
Hadiyth
3342

43-Mlangoباب: في الوقفMlango Wa Kuhusu Waqf (Kuzuia Asili Ya Mali
Na Kutoa Manufaa Yake Swadaka)

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ: "أَنَّ الزُّبَيْرَ جَعَلَ دُورَهُ صَدَقَةً عَلَى بَنِيهِ، لَا تُبَاعُ وَلَا تُوَرَّثُ، وَأَنَّ لِلْمَرْدُودَةِ مِنْ بَنَاتِهِ أَنْ تَسْكُنَ غَيْرَ مُضِرَّةٍ وَلَا مُضَارٍّ بِهَا، فَإِنْ هِيَ اسْتَغْنَتْ بِزَوْجٍ، فَلَا حَقَّ لَهَا"

Ametukhabarisha 'Abdu-Allaah bin Sa'iyd, ametusimulia Abuw Usaamah, kutoka kwa Hishaam, kutoka kwa baba yake: "Kwamba Az-Zubayr (رضي الله عنه) alizifanya nyumba zake kuwa swadaka kwa wanawe: haziuzwi wala hazirithiwi; na kwamba binti yake aliyerudishwa (nyumbani kwa kutalikiwa) ana (haki ya) kukaa (humo) bila kuleta madhara wala kudhuriwa; na akijitosheleza kwa mume, basi hana haki (ya kukaa humo)."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2079
Hadiyth
3343

44-Mlangoباب: إذا مات الموصى له قبل الموصيMlango Wa Aliyeusiwa Anapokufa Kabla Ya Aliyeusia

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ، أنبأنا الْوَلِيدُ، عَنْ حَفْصٍ، عَنْ مَكْحُولٍ: "فِي الرَّجُلِ يُوصِي لِلرَّجُلِ بِدَنَانِيرَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَيَمُوتُ الْمُوصَى لَهُ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ بِهَا مِنْ أَهْلِهِ، قَالَ: هِيَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمُتَوَفَّى الْمُوصِي، يُنْفِذُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ"

Ametusimulia Al-Hakam bin Al-Mubaarak, ametupa khabari Al-Waliyd, kutoka kwa Hafsw, kutoka kwa Mak-huwl: "Kuhusu mtu anayemuusia mtu (mwingine) dinari katika Njia ya Allaah, kisha aliyeusiwa akafa kabla ya kuondoka nazo kutoka kwa ahli zake; akasema: Hizo (zinarudi) kwa mawalii wa marehemu aliyeusia; wazitekeleze katika Njia ya Allaah."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2080
Hadiyth
3344

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ الْحَسَنِ: " فِي الرَّجُلِ يُوصِي لِلرَّجُلِ بِالْوَصِيَّةِ، فَيَمُوتُ الْمُوصَى لَهُ قَبْلَ الْمُوصِي، قَالَ: هِيَ جَائِزَةٌ لِوَرَثَةِ الْمُوصَى لَهُ.

Ametusimulia Muhammad bin 'Uyaynah, kutoka kwa 'Aliy bin Mus-hir, kutoka kwa Ash'ath, kutoka kwa Al-Hasan: "Kuhusu mtu anayemuusia mtu (mwingine) wasia, kisha aliyeusiwa akafa kabla ya aliyeusia; akasema: Huo (wasia) unajuzu kwa warithi wa aliyeusiwa."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2080
Hadiyth
3345

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق السَّبِيعِيِّ، قَالَ: حُدِّثْتُ أَنَّ عَلِيًّا كَانَ يُجِيزُهَا مِثْلَ قَوْلِ الْحَسَنِ

Ametusimulia Muhammad bin 'Uyaynah, kutoka kwa 'Aliy bin Mus-hir, kutoka kwa Ash'ath, kutoka kwa Abuw Is-haaq As-Sabiy'iy, amesema: Nimesimuliwa kwamba 'Aliy (رضي الله عنه) alikuwa akiupitisha (wasia huo), mfano wa kauli ya Al-Hasan.

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2080
Hadiyth
3346

45-Mlangoباب: إذا أوصى بشيء في سبيل اللهMlango Wa Mtu Anapousia Kitu Katika Njia Ya Allaah

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُوسَى هُوَ ابْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ: "أَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ: إِنَّ رَجُلًا أَوْصَى إِلَيَّ وَجَعَلَ نَاقَةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَلَيْسَ هَذَا زَمَانًا يُخْرَجُ إِلَى الْغَزْوِ، فَأَحْمِلُ عَلَيْهَا فِي الْحَجِّ؟ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ: الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ"

Ametusimulia Al-Hakam bin Al-Mubaarak, ametupa khabari 'Abdul-'Aziyz — naye ni Ibn Muhammad —, kutoka kwa Muwsaa — naye ni Ibn 'Uqbah —, kutoka kwa Naafi': "Kwamba mtu mmoja alikuja kwa Ibn 'Umar (رضي الله عنهما), akasema: Hakika mtu mmoja amenifanya msimamizi wa wasia wake, na ameweka ngamia jike katika Njia ya Allaah; na huu si wakati ambao (watu) wanatoka kwenda vitani. Je, niwapandishe (watu) juu yake (kwenda) Hajj? Ibn 'Umar (رضي الله عنهما) akasema: Hajj na 'Umrah ni katika Njia ya Allaah."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2081
Hadiyth
3347

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ: "أَنَّ رَجُلًا أَوْصَى بِمَالِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَسَأَلَ الْوَصِيُّ عَنْ ذَلِكَ عُمَرَ، فَقَالَ: أَعْطِهِ عُمَّالَ اللَّهِ، قَالَ: وَمَنْ عُمَّالُ اللَّهِ؟ قَالَ: حَاجُّ بَيْتِ اللَّهِ"

Ametukhabarisha 'Ubaydu-Allaah bin Muwsaa, kutoka kwa Muwsaa bin 'Ubaydah, kutoka kwa Waaqid bin Muhammad bin Zayd, kutoka kwa 'Abdu-Allaah bin 'Umar (رضي الله عنهما): "Kwamba mtu mmoja aliusia mali yake katika Njia ya Allaah. Msimamizi wa wasia akamuuliza 'Umar (رضي الله عنه) kuhusu hilo. Akasema: Mpe wafanyakazi wa Allaah. Akasema: Na ni akina nani wafanyakazi wa Allaah? Akasema: Wanaohiji Nyumba ya Allaah."

Mjalada
4
Kitabu
22
Ukurasa
2082
Hadiyth
3348