008 - Al-Anfaal

 الأَنْفَال

Al-Anfaal: 8

 

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيم

 

 

 

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَنفَالِ ۖ قُلِ الْأَنفَالُ لِلَّـهِ وَالرَّسُولِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّـهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ۖ وَأَطِيعُوا اللَّـهَ وَرَسُولَهُ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ﴿١﴾

1. Wanakuuliza (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم) kuhusu ngawira; sema: ngawira ni ya Allaah na Rasuli. Basi mcheni Allaah na tengenezeni yaliyo baina yenu. Na mtiini Allaah na Rasuli Wake mkiwa ni Waumini.[1]

 

 

 

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّـهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ﴿٢﴾

2. Hakika Waumini ni wale ambao Anapotajwa Allaah, nyoyo zao zinajaa khofu na wanaposomewa Aayaat Zake huwazidishia iymaan, na kwa Rabb wao wanatawakali.

 

 

 

الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ﴿٣﴾

3. Ambao wanasimamisha Swalaah na katika yale Tuliyowaruzuku hutoa.

 

 

 

أُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ۚ لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ﴿٤﴾

4. Hao ndio Waumini wa kweli!  Wana daraja (za Jannah) kwa Rabb wao na maghfirah na riziki karimu.

 

 

 

كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِن بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ﴿٥﴾

5. Kama Alivyokutoa Rabb wako (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم) kutoka nyumbani kwako kwa haki, na hakika kundi miongoni mwa Waumini linachukia.

 

 

 

يُجَادِلُونَكَ فِي الْحَقِّ بَعْدَ مَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَهُمْ يَنظُرُونَ﴿٦﴾

6. Wanajadiliana nawe katika haki baada ya kubainika, kama kwamba wanasukumwa katika mauti nao huku wanatazama.

 

 

 

وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللَّـهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللَّـهُ أَن يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ﴿٧﴾

7. Na pindi Allaah Alipokuahidini moja kati ya makundi mawili (la msafara au la jeshi) kwamba ni lenu; nanyi mkatamani kwamba lisilo na silaha liwe lenu, na Allaah Anataka Athibitishe haki kwa maneno Yake, na Akate mizizi ya makafiri.

 

 

 

لِيُحِقَّ الْحَقَّ وَيُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ﴿٨﴾

8. Ili Athibitishe haki na Abatilishe ubatilifu japokuwa wakhalifu wamekirihika.

 

 

 

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ﴿٩﴾

9. Na pindi mlipomuomba uokovu Rabb wenu Naye Akakuitikieni kuwa: “Hakika Mimi Nitakusaidieni kwa Malaika elfu wafuatanao mfululizo.”[2]

 

 

 

وَمَا جَعَلَهُ اللَّـهُ إِلَّا بُشْرَىٰ وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ ۚ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِندِ اللَّـهِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴿١٠﴾

10. Na Allaah Hakujaalia haya isipokuwa ni bishara na ili zitumainike nyoyo zenu kwayo. Na hakuna nusura isipokuwa kutoka kwa Allaah. Hakika Allaah ni Mwenye enzi ya nguvu Asiyeshindika, Mwenye hikmah wa yote.

 

 

 

إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِّنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُم مِّنَ السَّمَاءِ مَاءً لِّيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذْهِبَ عَنكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ﴿١١﴾

11. Pindi Alipokufunikeni kwa usingizi kuwa ni amani kutoka Kwake, na Akakuteremshieni maji kutoka mbinguni, ili Akutwaharisheni kwayo, na Akuondosheeni wasiwasi na rai ovu za shaytwaan, na ili Atie nguvu nyoyo zenu, na Athibitishe kwayo miguu.

 

 

 

إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلَائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا ۚ سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْنَاقِ وَاضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنَانٍ﴿١٢﴾

12. Pindi Rabb wako Alipowatia ilhamu Malaika (kuwaambia): “Hakika Mimi Niko pamoja nanyi; basi wathibitisheni wale walioamini. Nitavurumisha kizaazaa katika nyoyo za waliokufuru. Basi wapigeni juu ya shingo na wapigeni kila kiungo.”

 

 

 

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّـهَ وَرَسُولَهُ ۚ وَمَن يُشَاقِقِ اللَّـهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّـهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ﴿١٣﴾

13. Hivyo kwa kuwa wao wamempinga Allaah na Rasuli Wake. Na yeyote ampingae Allaah na Rasuli Wake basi hakika Allaah ni Mkali wa kuakibu.

 

 

 

ذَٰلِكُمْ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابَ النَّارِ﴿١٤﴾

14. Ndivyo hivyo kwenu (jazaa), basi ionjeni, na kwamba makafiri wana adhabu ya moto.

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ﴿١٥﴾

15. Enyi walioamini! Mtapokutana na wale waliokufuru vitani, msiwageuzie migongo (kukimbia).

 

 

 

وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِّنَ اللَّـهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ﴿١٦﴾

16. Na yeyote atakayewageuzia mgongo wake siku hiyo - isipokuwa akigeuka kwa kufanya mbinu za kupigana au kwa kujiunga na kikosi kingine - basi amestahiki ghadhabu ya Allaah, na makazi yake ni Jahannam, na ni pabaya palioje mahali pa kuishia.[3]

 

 

 

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَـٰكِنَّ اللَّـهَ قَتَلَهُمْ ۚ وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَـٰكِنَّ اللَّـهَ رَمَىٰ ۚ وَلِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلَاءً حَسَنًا ۚ إِنَّ اللَّـهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴿١٧﴾

17. Hamkuwaua nyinyi, lakini Allaah Ndiye Aliyewaua. Na wala hukurusha (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم mchanga) pale uliporusha lakini Allaah Ndiye Aliyerusha; ili Awajaribu Waumini jaribio zuri kutoka Kwake. Hakika Allaah ni Mwenye kusikia yote, Mjuzi wa yote.[4]

 

 

 

ذَٰلِكُمْ وَأَنَّ اللَّـهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكَافِرِينَ﴿١٨﴾

18. Ndivyo hivyo! Na hakika Allaah ni Mwenye kudhoofisha mbinu za makafiri.

 

 

 

إِن تَسْتَفْتِحُوا فَقَدْ جَاءَكُمُ الْفَتْحُ ۖ وَإِن تَنتَهُوا فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۖ وَإِن تَعُودُوا نَعُدْ وَلَن تُغْنِيَ عَنكُمْ فِئَتُكُمْ شَيْئًا وَلَوْ كَثُرَتْ وَأَنَّ اللَّـهَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ﴿١٩﴾

 

 

 

19. Mkitafuta hukmu (enyi makafiri), basi imeshakujieni hukmu. Na mkikoma (ukhalifu) basi hivyo ni khayr kwenu. Na mkirudia (kuhujumu) Nasi Tutarudia, na wala kikosi chenu hakitokufaeni kitu chochote japo kikikithiri. Na kwamba Allaah Yu Pamoja na Waumini.[5]

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَأَنتُمْ تَسْمَعُونَ﴿٢٠﴾

20. Enyi walioamini! Mtiini Allaah na Rasuli Wake; na wala msijiepushe nazo (amri za Rasuli) na hali nyinyi mnasikia.  

 

 

 

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ﴿٢١﴾

21. Na wala msiwe kama wale waliosema: “Tumesikia”; na hali wao hawasikii.

 

 

 

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّـهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ﴿٢٢﴾

22. Hakika viumbe viovu kabisa mbele ya Allaah ni viziwi, mabubu ambao hawatumii akili.

 

 

 

وَلَوْ عَلِمَ اللَّـهُ فِيهِمْ خَيْرًا لَّأَسْمَعَهُمْ ۖ وَلَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوا وَّهُم مُّعْرِضُونَ﴿٢٣﴾

23. Na kama Allaah Angelijua kuwa wana khayr yoyote ile, basi Angeliwasikilizisha; na kama Angeliwasikilizisha, wangeligeuka nao huku wakipuuza.

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّـهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّـهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ﴿٢٤﴾

24. Enyi walioamini! Muitikieni Allaah na Rasuli Anapokuiteni kwenye yale yenye kukuhuisheni na jueni kwamba Allaah Anaingilia kati baina ya mtu na moyo wake; na kwamba Kwake mtakusanywa.

 

 

 

وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَّا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنكُمْ خَاصَّةً ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّـهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ﴿٢٥﴾

25. Na ogopeni mitihani ambayo haitowasibu pekee wale waliodhulumu miongoni mwenu. Na jueni kwamba Allaah ni Mkali wa kuakibu.

 

 

 

وَاذْكُرُوا إِذْ أَنتُمْ قَلِيلٌ مُّسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخَافُونَ أَن يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَآوَاكُمْ وَأَيَّدَكُم بِنَصْرِهِ وَرَزَقَكُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ﴿٢٦﴾

26. Na kumbukeni pale mlipokuwa wachache, mkikandamizwa ardhini, mnakhofu watu wasikunyakueni. (Allaah) Akakupeni makazi na Akakutieni nguvu kwa nusra Yake, na Akakuruzukuni katika vizuri mpate kushukuru.

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّـهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ﴿٢٧﴾

27. Enyi walioamini! Msimfanyie khiyana Allaah na Rasuli na wala msikhini amana zenu na hali nyinyi mnajua.  

 

 

 

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّـهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ﴿٢٨﴾

28.  Na jueni kwamba mali zenu na watoto wenu ni jaribio, na kwamba kwa Allaah uko ujira adhimu. 

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن تَتَّقُوا اللَّـهَ يَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَاللَّـهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ﴿٢٩﴾

29. Enyi walioamini! Mkimcha Allaah Atakupeni kipambanuo na Atakufutieni maovu yenu, na Atakughufurieni. Na Allaah ni Mwenye fadhila adhimu.

 

 

 

وَإِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ ۚ وَيَمْكُرُونَ وَيَمْكُرُ اللَّـهُ ۖ وَاللَّـهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ﴿٣٠﴾

30. Na pindi (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم) walipokupangia makri wale waliokufuru ili wakufunge, au wakuue, au wakutoe (Makkah). Na wanapanga makri, na Allaah Anapanga makri (kupindua njama zao), na Allaah ni Mbora wa wenye kupanga makri.[6]

 

 

 

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَـٰذَا ۙ إِنْ هَـٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ﴿٣١﴾

31. Na wanaposomewa Aayaat Zetu, husema: “Tumekwishasikia. Lau tungelitaka tungelisema kama haya. Haya si chochote isipokuwa ni hekaya za watu wa kale.”

 

 

 

وَإِذْ قَالُوا اللَّـهُمَّ إِن كَانَ هَـٰذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِندِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِّنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ﴿٣٢﴾

32. Na pindi waliposema: “Ee Allaah! Kama haya ni haki kutoka Kwako; basi Tunyeshee mvua ya mawe kutoka mbinguni, au Tuletee adhabu iumizayo.”

 

 

 

وَمَا كَانَ اللَّـهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنتَ فِيهِمْ ۚ وَمَا كَانَ اللَّـهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴿٣٣﴾

33. Na Allaah Hakuwa wa kuwaadhibu na hali wewe (Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم) uko nao. Na Allaah Hakuwa wa kuwaadhibu hali wao wanaomba maghfirah.[7]

 

 

 

وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّـهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ ۚ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ﴿٣٤﴾

34. Na wana nini hata Allaah Asiwaadhibu na hali wao wanazuia (watu) na Al-Masjidil-Haraam, na hawakuwa walinzi wake (Msikiti huo). Hawakuwa walinzi wake isipokuwa wenye taqwa; lakini wengi wao hawajui.

 

 

 

وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً ۚ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ﴿٣٥﴾

35. Na haikuwa Swalaah zao (makafiri) kwenye Nyumba (Al-Ka’bah) isipokuwa ni miruzi na kupiga makofi. Basi onjeni adhabu kwa yale mliyokuwa mkikufuru. 

 

 

 

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّـهِ ۚ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ ۗ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَىٰ جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ﴿٣٦﴾

36. Hakika wale waliokufuru wanatoa mali zao ili wazuie njia ya Allaah. Basi watazitoa, kisha itakuwa ni majuto juu yao, kisha watashindwa. Na wale waliokufuru watakusanywa kwenye Jahannam.

 

 

 

لِيَمِيزَ اللَّـهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَىٰ بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعًا فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ ۚ أُولَـٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ﴿٣٧﴾

37. Ili Allaah Apambanue waovu na wema, kisha Aweke waovu juu ya waovu wengine, kisha Awarundike pamoja Awatie katika Jahannam. Hao ndio waliokhasirika.

 

 

 

قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُوا إِن يَنتَهُوا يُغْفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِن يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلِينَ﴿٣٨﴾

38. Waambie waliokufuru kwamba wakikoma wataghufuriwa yaliyopita, lakini wakirudia, basi imekwishapita desturi ya watu wa awali.

 

 

 

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّـهِ ۚ فَإِنِ انتَهَوْا فَإِنَّ اللَّـهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴿٣٩﴾

39. Na piganeni nao mpaka kusiweko fitnah, na Dini yote iwe kwa ajili ya Allaah, Na wakikoma, basi hakika Allaah kwa wanayoyatenda ni Mwenye kuona.

 

 

 

وَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّـهَ مَوْلَاكُمْ ۚ نِعْمَ الْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ النَّصِيرُ﴿٤٠﴾

40. Na wakikengeuka, basi jueni kwamba Allaah ni Mola Msaidizi wenu, Mola Mzuri Alioje, na Mnusuraji Mzuri Alioje!

 

 

 

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّـهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِن كُنتُمْ آمَنتُم بِاللَّـهِ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ ۗ وَاللَّـهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴿٤١﴾

41. Na jueni ya kwamba ghanima yoyote mnayoipata (vitani), basi humusi yake ni ya Allaah na Rasuli na jamaa wa karibu na mayatima na maskini na wasafiri (walioharibikiwa); ikiwa nyinyi mumemwamini Allaah na yale Tuliyoyateremsha kwa mja Wetu siku ya upambanuzi; siku yaliyokutana makundi mawili (vita vya Badr) na Allaah juu ya kila kitu ni Mweza.

 

 

 

إِذْ أَنتُم بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُم بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَىٰ وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ۚ وَلَوْ تَوَاعَدتُّمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعَادِ ۙ وَلَـٰكِن لِّيَقْضِيَ اللَّـهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا لِّيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَن بَيِّنَةٍ وَيَحْيَىٰ مَنْ حَيَّ عَن بَيِّنَةٍ ۗ وَإِنَّ اللَّـهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ﴿٤٢﴾

42. Pindi nyinyi mlipokuwa kando ya bonde la karibu na wao (Makafiri) walipokuwa kando ya bonde la mbali, na msafara (wa mali zao) ulikuwa uko chini yenu. Na lau mngeliahidiana basi mngelikhitalifiana katika miadi hiyo, lakini ili Allaah Akidhie jambo lilokuwa lazima litendwe; ili ahiliki (kwa ukafiri) yule wa kuhiliki kwa hoja bayana na ahuike (kwa iymaan) mwenye kuhuika kwa hoja bayana. Na kwamba Allaah bila shaka ni Mwenye kusikia yote, Mjuzi wa yote.

 

 

 

إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّـهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا ۖ وَلَوْ أَرَاكَهُمْ كَثِيرًا لَّفَشِلْتُمْ وَلَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَلَـٰكِنَّ اللَّـهَ سَلَّمَ ۗ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ﴿٤٣﴾

43. Pindi Allaah Alipokuonyesha usingizini mwako kwamba wao ni wachache. Na lau Angelikuonyesha kuwa wao ni wengi, bila shaka mngelivunjikwa moyo, na bila shaka mngelizozana katika jambo hilo (la kupigana), lakini Allaah Amesalimisha (hayo). Hakika Yeye ni Mjuzi kwa yaliyomo vifuani.

 

 

 

وَإِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَيُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ لِيَقْضِيَ اللَّـهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا ۗ وَإِلَى اللَّـهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ﴿٤٤﴾

44. Na pindi (Allaah) Alipokuonyesheni machoni mwenu, pale mlipokutana, kuwa wao ni wachache na Akakufanyeni nyinyi kuwa wachache machoni mwao; ili Allaah Akidhie jambo lilokuwa lazima litendwe. Na kwa Allaah Pekee hurejeshwa mambo yote.

 

 

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّـهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴿٤٥﴾

45. Enyi walioamini! Mtapokutana na kikosi (cha makafiri), basi simameni imara, na mdhukuruni Allaah kwa wingi ili mpate kufaulu.

 

 

 

وَأَطِيعُوا اللَّـهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ ۖ وَاصْبِرُوا ۚ إِنَّ اللَّـهَ مَعَ الصَّابِرِينَ﴿٤٦﴾

46. Na mtiini Allaah na Rasuli Wake, na wala msizozane, mtavunjikwa moyo, na zikatoweka nguvu zenu, na subirini. Hakika Allaah Yu Pamoja na wanaosubiri.

 

 

 

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِن دِيَارِهِم بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّـهِ ۚ وَاللَّـهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ﴿٤٧﴾

47. Na wala msiwe kama wale waliotoka majumbani mwao kwa majivuno na kujionyesha kwa watu, na wanazuia njia ya Allaah. Na Allaah ni Mwenye kuyazunguka yote wanayoyatenda.

 

 

 

وَإِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ وَقَالَ لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَإِنِّي جَارٌ لَّكُمْ ۖ فَلَمَّا تَرَاءَتِ الْفِئَتَانِ نَكَصَ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ وَقَالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِّنكُمْ إِنِّي أَرَىٰ مَا لَا تَرَوْنَ إِنِّي أَخَافُ اللَّـهَ ۚ وَاللَّـهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ﴿٤٨﴾

48. Na pindi shaytwaan alipowapambia ‘amali zao na akasema: “Hakuna watu wa kukushindeni leo, na mimi ni mlinzi wenu.” Vilipoonana vikosi viwili, (shaytwaan) alirejea nyuma kwa visigino vyake na kusema: “Hakika mimi nimejitoa dhima nanyi (sihusiki), hakika mimi naona msiyoyaona; hakika mimi namkhofu Allaah. Na Allaah ni Mkali wa kuakibu.”

 

 

 

إِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَـٰؤُلَاءِ دِينُهُمْ ۗ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّـهِ فَإِنَّ اللَّـهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴿٤٩﴾

49. Na pindi waliposema wanafiki na wale walio na maradhi katika nyoyo zao: “Dini yao (hawa Waislamu) imewaghuri.” Na anayetawakali kwa Allaah (atashinda tu kwani), hakika Allaah ni Mwenye enzi ya nguvu Asiyeshindika, Mwenye hikmah wa yote.

 

 

 

وَلَوْ تَرَىٰ إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا ۙ الْمَلَائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ﴿٥٠﴾

50. Na lau ungeliona pale Malaika wanapowafisha wale waliokufuru, wanawapiga nyuso zao na migongo yao na (wanawaambia): “Onjeni adhabu iunguzayo.”

 

 

 

ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّـهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿٥١﴾

51. “Hayo ni kwa yale (maovu) yaliyotangulizwa na mikono yenu; na kwamba Allaah si Mwenye kudhulumu waja.”

 

 

 

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ ۙ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَفَرُوا بِآيَاتِ اللَّـهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّـهُ بِذُنُوبِهِمْ ۗ إِنَّ اللَّـهَ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقَابِ﴿٥٢﴾

52. Ni kama mwenendo wa watu wa Fir’awn na wale wa kabla yao. Walizikufuru Aayaat (ishara, hoja) za Allaah; basi Allaah Akawachukua kwa sababu ya madhambi yao. Hakika Allaah ni Mwenye nguvu zote, Mkali wa kuakibu.

 

 

 

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّـهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّرًا نِّعْمَةً أَنْعَمَهَا عَلَىٰ قَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ ۙ وَأَنَّ اللَّـهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴿٥٣﴾

53. Hayo ni kwa kuwa Allaah Hakuwa Mwenye kubadilisha neema yoyote Aliyoineemesha kwa watu mpaka wao wabadilishe yaliyomo ndani ya nafsi zao; na kwamba Allaah ni Mwenye kusikia yote, Mjuzi wa yote.

 

 

 

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ ۙ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَّبُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ ۚ وَكُلٌّ كَانُوا ظَالِمِينَ﴿٥٤﴾

54. Ni kama mwenendo wa watu wa Fir’awn na wale wa kabla yao. Walikadhibisha Aayaat (ishara, hoja) za Rabb wao; Tukawaangamiza kwa sababu ya madhambi yao, na Tukawagharikisha watu wa Fir’awn; na wote walikuwa madhalimu.

 

 

 

إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّـهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ﴿٥٥﴾

55. Hakika viumbe viovu kabisa mbele ya Allaah ni wale waliokufuru nao hawaamini.

 

 

 

الَّذِينَ عَاهَدتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ﴿٥٦﴾

56. Ambao umepeana nao ahadi, kisha wanavunja ahadi yao kila mara, na wala hawana taqwa.

 

 

 

فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِم مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ﴿٥٧﴾

57. Basi mkiwashinda vitani (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم), waadhibu vikali ili wakimbie mbali walio nyuma yao wapate kuwaidhika.

 

 

 

وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِن قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَىٰ سَوَاءٍ ۚ إِنَّ اللَّـهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ﴿٥٨﴾

58. Na kama ukikhofu khiyana kwa watu basi watupilie (ahadi yao) ili iwe sawasawa (kusiweko tena kuahidiana). Hakika Allaah Hapendi makhaini.

 

 

 

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا ۚ إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ﴿٥٩﴾

59. Na wala wasidhanie wale waliokufuru kwamba wao wameshinda na kuokoka. Hakika wao hawashindi kukwepa (adhabu ya Allaah).

 

 

 

وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّـهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّـهُ يَعْلَمُهُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُوا مِن شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ﴿٦٠﴾

60. Na waandalieni nguvu zozote mziwezazo na farasi waliofungwa tayari (kwa vita) muwaogopeshe kwayo maadui wa Allaah na maadui zenu, na wengineo wasiokuwa wao, hamuwajui, (lakini) Allaah Anawajua. Na chochote mkitoacho katika njia ya Allaah mtalipwa kikamilifu, nanyi hamtodhulumiwa.

 

 

 

وَإِن جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّـهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴿٦١﴾

61. Na kama (maadui) wakielemea kwenye amani basi nawe ielemee; na tawakali kwa Allaah. Hakika Yeye ni Mwenye kusikia yote, Mjuzi wa yote.

 

 

 

وَإِن يُرِيدُوا أَن يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّـهُ ۚ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَبِالْمُؤْمِنِينَ﴿٦٢﴾

62. Na wakitaka kukuhadaa, basi Allaah Anakutosheleza. Yeye Ndiye Ambaye Amekusaidia kwa nusra Yake, na kwa Waumini.

 

 

 

وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰكِنَّ اللَّـهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴿٦٣﴾

63. Na Akaunganisha nyoyo zao. Lau ungelitoa vyote vilivyomo ardhini, basi usingeliweza kuunganisha nyoyo zao; lakini Allaah Amewaunganisha. Hakika Yeye ni Mwenye enzi ya nguvu Asiyeshindika, Mwenye hikmah wa yote.

 

 

 

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّـهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴿٦٤﴾

64. Ee Nabiy! Anakutosheleza Allaah na anayekufuata miongoni wa Waumini.

 

 

 

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ ۚ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُونَ﴿٦٥﴾

65. Ee Nabiy! Shajiisha Waumini kupigana vita. Wakiweko miongoni mwenu (Waumini) ishirini wanaosubiri, basi watawashinda (makafiri) mia mbili. Na wakiweko miongoni mwenu mia watawashinda elfu katika wale waliokufuru kwa kuwa wao ni watu wasiofahamu. 

 

 

 

الْآنَ خَفَّفَ اللَّـهُ عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا ۚ فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّـهِ ۗ وَاللَّـهُ مَعَ الصَّابِرِينَ﴿٦٦﴾

66. Sasa Allaah Amekukhafifishieni na Amejua kwamba kati yenu kuna udhaifu. Hivyo basi wakiweko miongoni mwenu (Waumini) mia wenye kusubiri, watawashinda (makafiri) mia mbili; na wakiweko miongoni mwenu (Waumini) elfu, wawatashinda (makafiri) elfu mbili kwa idhini ya Allaah. Na Allaah Yu pamoja na wenye kusubiri.[8]

 

 

 

مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُونَ لَهُ أَسْرَىٰ حَتَّىٰ يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ ۚ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّـهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ۗ وَاللَّـهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴿٦٧﴾

 

 

67. Haikumpasa Nabiy awe ana mateka mpaka apigane kuwaua na kuwajeruhi (maadui wa Allaah) nchini. Mnataka vitu vya dunia, na hali Allaah Anataka (mpate vya) Aakhirah. Na Allaah ni Mwenye enzi ya nguvu Asiyeshindika, Mwenye hikmah wa yote.[9]

 

 

 

لَّوْلَا كِتَابٌ مِّنَ اللَّـهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ﴿٦٨﴾

68. Lau kama si hukumu iliyotangulia kutoka kwa Allaah; bila shaka ingekupateni kwa yale mliyoyachukua adhabu kuu.[10]

 

 

 

فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا ۚ وَاتَّقُوا اللَّـهَ ۚ إِنَّ اللَّـهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ﴿٦٩﴾

69. Kuleni katika mlivyopata ghanima ni halali na ni vizuri, na mcheni Allaah. Hakika Allaah ni Mwingi wa kughufuria, Mwenye kurehemu.

 

 

 

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّمَن فِي أَيْدِيكُم مِّنَ الْأَسْرَىٰ إِن يَعْلَمِ اللَّـهُ فِي قُلُوبِكُمْ خَيْرًا يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِّمَّا أُخِذَ مِنكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَاللَّـهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ﴿٧٠﴾

70. Ee Nabiy! Waambie wale waliomo mikononi mwenu katika mateka: “Kama Allaah Akijua khayr yoyote katika nyoyo zenu, Atakupeni ya khayr kuliko yale yaliyochukuliwa kutoka kwenu; na Atakughufurieni. Na Allaah ni Mwingi wa kughufuria, Mwenye kurehemu.

 

 

 

وَإِن يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللَّـهَ مِن قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ ۗ وَاللَّـهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ﴿٧١﴾

71. Na wakitaka kukufanyia khiyana, basi wao wamekwishamfanyia khiyana Allaah kabla na Akakupa kuwashinda. Na Allaah ni Mjuzi wa yote, Mwenye hikmah wa yote.

 

 

 

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَّنَصَرُوا أُولَـٰئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُم مِّن وَلَايَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا ۚ وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ ۗ وَاللَّـهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴿٧٢﴾

72. Hakika wale walioamini na wakahajiri (Muhaajirina) na wakafanya jihaad kwa mali zao na nafsi zao katika njia ya Allaah, na wale waliowapa makazi (Answaar) na wakanusuru (Dini ya Allaah); hao ni marafiki wandani wao kwa wao. Na wale walioamini lakini hawakuhajiri, hamna nyinyi wajibu wa kuwalinda lolote mpaka wahajiri. Na wakikuombeni msaada kwenu katika Dini, basi ni juu yenu kuwasaidia; isipokuwa juu ya watu mliofungamana mapatano baina yenu na wao. Na Allaah ni Mwenye kuona myatendayo.

 

 

 

وَالَّذِينَ كَفَرُوا بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ إِلَّا تَفْعَلُوهُ تَكُن فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَفَسَادٌ كَبِيرٌ﴿٧٣﴾

73. Na wale waliokufuru ni marafiki wandani wao kwa wao. (Nanyi Waislamu) Msipofanya hivi itakuweko fitnah katika ardhi na ufisadi mkubwa.

 

 

 

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَّنَصَرُوا أُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ۚ لَّهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ﴿٧٤﴾

74. Na wale walioamini na wakahajiri na wakafanya jihaad katika njia ya Allaah, na wale waliotoa makazi na wakanusuru, hao ndio Waumini wa kweli. Watapata maghfirah na riziki karimu.

 

 

 

وَالَّذِينَ آمَنُوا مِن بَعْدُ وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولَـٰئِكَ مِنكُمْ ۚ وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّـهِ ۗ إِنَّ اللَّـهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ﴿٧٥﴾

75. Na wale walioamini baada (ya hijra) na wakahajiri na wakafanya jihaad pamoja nanyi; basi hao ni miongoni mwenu. Na ndugu wa uhusiano wa damu wanastahikiana wenyewe kwa wenyewe (kwa kurithiana), katika shariy’ah ya Allaah. Hakika Allaah ni Mjuzi wa kila kitu.[11]

 

 

 

 

[1] Sababun-Nuzuwl: Aayah hii imeteremka kama alivyohadithia Musw’ab bin Sa’d kutoka kwa baba yake kwamba: “Aayah nne za Qur-aan zimeteremshwa kuhusu mimi. Niliukuta upanga (katika ngawira za vita). Ukaletwa kwa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم). Baba yangu akasema: Ee Rasuli wa Allaah, nipatie mimi. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Uweke hapa! Kisha (baba yangu) akasimama na Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akamwambia: “Uweke ulipoukuta.” Kisha akasimama akasema: Ee Rasuli wa Allaah, nipatie mimi. Akamwambia: “Uweke!” Akasimama akasema: Ee Rasuli wa Allaah nipatie; je, nitafanywa kama ambaye hana sehemu (ya ngawira)?  Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akamwambia: “Uweke ulipoukuta.” Hapo ikataremshwa: “Wanakuuliza kuhusu ngawira; sema: ngawira ni ya Allaah na Rasuli.” [Muslim Kitaab Al-Jihaad was-Siyar, Baab Al-Anfaal].

 

 

Pia Musw-‘ab bin Sa’d amehadithia kutoka kwa baba yake (Sa’d bin Abiy Waqaasw): “Nilikuja kwa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) siku ya Badr nikiwa na upanga nikasema: Ee Rasuli wa Allaah, hakika Allaah Amenipa shifaa ya kifua changu kutokana na adui leo, basi nipe upanga.” Akasema: “Upanga si wangu wala si wako.”  Nikaondoka huku nikisema: “Leo atapewa huo (upanga) mtu ambaye hakutiwa mtihanini kama mimi.” Mara akaja mjumbe akaniambia: “Itikia.”  Nikadhani kwamba imeteremshwa Wahyi kuhusu mimi kutokana na kauli yangu. Nikaenda kwa Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Ulinitaka nikupe upanga huu lakini huu haukuwa wangu wala wako. Lakini sasa Allaah Amenipa mimi kwa hiyo sasa ni wako.” Kisha akasoma: “Wanakuuliza kuhusu ngawira; sema: ngawira ni ya Allaah na Rasuli.” [Abuu Daawuwd, Kitaab Al-Jihaad].

 

 

[2] Sababun-Nuzuwl: Imehadithiwa kutoka kwa ‘Umar bin Al-Khatwwaab (رضي الله عنه) kwamba: “Ilipokuwa siku ya vita vya Badr, Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) aliwatazama washirikina wakiwa ni elfu moja na Maswahaba wake ni mia tatu na kumi na tisa. Basi Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) alielekea Qiblah akanyoosha mikono yake akiomba kwa Rabb wake: “Ee Allaah, nitimizie Yale Uliyoniahidi. Ee Allaah, nipe yale Uliyoniahidi. Ee Allaah, kikundi hiki kidogo cha Waislamu kikiangamia, hutoabudiwa tena katika ardhi.” Akaendelea kuomba kwa Rabb wake akinyoosha mikono yake huku ameelekea Qiblah mpaka ridaa (vazi la juu ya nguo kama kanzu au joho) lake likamuanguka kutoka mabegani mwake. Abuu Bakr akamjia akaliokota ridaa lake na akamwekea mabegani. Kisha akamgeukia nyuma akasema: Ee Nabiy wa Allaah, Du’aa yako hii kwa Rabb wako itakutosheleza kwani Atakutimizia yale Aliyokuahidi. Hapo Allaah (عز وجل) Akateremsha:  “Na pindi mlipomuomba uokovu Rabb wenu Naye Akakuitikieni kuwa: “Hakika Mimi Nitakusaidieni kwa Malaika elfu wafuatanao mfululizo.” Basi Allaah Akamsaidia kwa Malaika.  Abuu Zumayl amesema kwamba Hadiyth imesimuliwa kwake na Ibn ‘Abbaas ambaye amesema: “Siku hiyo, pindi Muislamu alipokuwa anamfukuza kafiri aliyekuwa anamwendea mbele yake, alisikia mpigo wa mjeledi na sauti ya mpandaji farasi akisema: “Tangulia ee Zumayl! Basi alimtazama kafiri ambaye hapo alianguka chini akiwa amelala chali. Alipomtazama aliona pua yake ina kovu na uso umechanwa kama kwamba umepigwa na mjeledi na uso umegeuka rangi ya kijani kutokana na sumu. Answaariy mmoja alikuja akamhadithia hayo Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Umesema kweli, huo ni msaada kutoka mbingu ya tatu.” Basi siku hiyo Waislamu waliwaua watu sabini na wakawateka sabini.  Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akamwambia Abuu Bakr na ‘Umar (رضي الله عنهما): “Nini ushauri wenu kuhusu mateka hawa?” Abuu Bakr akasema: “Hao ni watoto wa ‘ammi zetu na jamaa zetu. Naona kuwa uwaache baada ya kuwatoza fidia ili tupate nguvu dhidi ya makafiri, na ‘asaa Allaah Awahidi katika Uislamu.”  Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Je, ee ‘Umar unaonaje wewe?” Akasema: “Hapana! Wa-Allaahi ee Rasuli wa Allaah, mimi sioni anavtoona Abuu Bakr, lakini ninaloona ni kuwa utukabidhi tuwakate vichwa vyao. Basi mkabidhi ‘Aqiyl kwa ‘Aliy ili amkate kichwa chake. Na nikabidhi mimi ‘fulani’ (jamaa wa ‘Umar) ili nimkate mimi kichwa chake, kwani hao ni viongozi wa makafiri na ndio mashujaa wao. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akaunga mkono aliyoyasema Abuu Bakr lakini hakuunga mkono niliyoyasema mimi. Siku ya pili, nilipomwendea Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) nimekuta yeye na Abuu Bakr wamekaa kitako huku wanalia. Nikasema: Ee Rasuli wa Allaah, nijulishe kinachokuliza wewe na Swahibu yako ili nami nilie pamoja nanyi au angalau nijilize kwa kuwaonea huruma. Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akasema: “Nalia kutokana na yaliyomtokea Swahibu wako kuchukua fidia (kwa mateka). Nimeonyeshwa adhabu yao iliyokaribia chini ya mti huu (akaashiria mti ulio karibu naye). Kisha Allaah (عز وجل) Akateremsha: Haikumpasa Nabiy awe ana mateka mpaka apigane kuwaua na kuwajeruhi (maadui wa Allaah) nchini…” Mpaka kauli Yake: “Kuleni katika mlivyopata ghanima ni halaal na ni vizuri…” [Al-Anfaal: 67-68].

 

[3] Sababun-Nuzuwl: Aayah hii imeteremshwa siku ya vita vya Badr [Sunan Abiy Daawuwd – Kitaab Al-Jihaad – Hadiyth ya Abuu Sa’iyd na ameisahihisha Al-Albaaniy].

 

[4] Sababun-Nuzuwl: Kuhusu kauli ya Allaah (سبحانه وتعالى): “Na wala hukurusha (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم mchanga) pale uliporusha lakini Allaah Ndiye Aliyerusha.” Amehadithia Hakiym bin Hizaam kwamba Imeteremshwa siku ya Badr pindi Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alipoamrisha akateka changarawe za mawe mkononi akatukabili kwazo na kuturushia akasema: “Nyuso zinyauke.” Tukashindwa. Allaah (عز وجل) Akateremsha: Na wala hukurusha (ee Muhammad صلى الله عليه وآله وسلم mchanga) pale uliporusha lakini Allaah Ndiye Aliyerusha.” [Atw-Twabaraaniy].

 

 

[5] Sababun-Nuzuwl: Imepokelewa kutoka kwa ‘Abdullaah bin Tha’labah bin Swughayr kwamba aliyeomba hukmu siku ya Badr alikuwa ni Abuu Jahl. Alisema pale majeshi mawili yalipokutana: “Ee Allaah, muangamize miongoni mwetu yeyote yule anayekata undugu na akaleta ambayo hatukupatapo kuyajua.” Hiyo ndiyo hukmu aliyoiomba na Allaah Akateremsha: “Mkitafuta hukmu (enyi makafiri), basi imeshakujieni hukmu.” [Ibn Jariyr (9/208), Musnad (5/431), Al-Haakim akasema Hadiyth Swahiyh].

 

 

[6] Rejea tanbihi ya Suwrat Aal-‘Imraan (3: 54).

[7] Sababun-Nuzuwl: Aayah hii na iliyotangulia ni kama alivyohadithia Anas bin Maalik (رضي الله عنه) kwamba Abuu Jahl alisema: “Ee Allaah!  Kama haya ni haki kutoka Kwako; basi Tunyeshee mvua ya mawe kutoka mbinguni, au Tuletee adhabu iumizayo.” [Al-Anfaal: 32] Allaah Akateremsha: “Na Allaah Hakuwa wa kuwaadhibu na hali wewe uko nao. Na Allaah Hakuwa wa kuwaadhibu hali wao wanaomba maghfirah.” [Al-Bukhaariy, Muslim na wengineo].

 

[8] Sababun-Nuzuwl: Imepokelewa kutoka kwa Ibn ‘Abbaas (رضي الله عنه) kwamba pindi ilipoteremka: “Wakiweko miongoni mwenu (Waumini) ishirini wanaosubiri, basi watawashinda (makafiri) mia mbili.” [Al-Anfaal: 65] ikawa jambo gumu kwa Waislamu kwamba mtu mmoja hapaswi kukimbia (vita) mbele ya (makafiri) kumi. Basi ikaja takhfifu pindi (Allaah) Aliposema: “Sasa Allaah Amekukhafifishieni na Amejua kwamba kati yenu kuna udhaifu. Hivyo basi wakiweko miongoni mwenu (Waumini) mia wenye kusubiri, watawashinda (makafiri) mia mbili.” Basi Allaah Alipowafanyia takhfifu kwa kuwapunguzia idadi (ya maadui ambao kila mmoja wao atapambana nao), ikapungua subira yao kadiri ya walivyofanyiwa takhfifu (ya idadi ya maadui watakaopigana nao). [Al-Bukhaariy na wengineo].

 

[9] Sababun-Nuzuwl: ‘Abdullaah bin ‘Umar (رضي الله عنهما) amehadithia kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) alimtaka ushauri Abuu Bakr (رضي الله عنه) kuhusu mateka akamwambia: “Ni watu wako na jamaa zako waachilie.” Alipomtaka ushauri ‘Umar (رضي الله عنه) alisema: “Waue.”  Basi Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) akatoza fidia Allaah (عز وجل) Akateremsha: “Haikumpasa Nabiy awe ana mateka mpaka apigane kuwaua na kuwajeruhi (maadui wa Allaah) nchini...” Mpaka kauli Yake: “Kuleni katika mlivyopata ghanima ni halali na ni vizuri.” [Al-Anfaal: 69] [Al-Haakim (2/239)].

 

[10] Sababun-Nuzuwl: Abuu Hurayrah (رضي الله عنه) amehadithia kwamba Nabiy (صلى الله عليه وآله وسلم) amesema: “Ghanima hazipasi kuchukuliwa na yeyote yule wa vichwa vyeusi (vichwa vyeusi imekusudiwa ni wana wa Aadam kwa vile wengi ya watu vichwa vyao ni vyeusi kutokana na nywele nyeusi), bali moto kutoka mbinguni utateremka kuzila ghanima.”  Sulaymaan Al-A’mash akasema: Hakuna asemayo haya sasa isipokuwa Abuu Hurayrah. Basi siku ya Badr pindi ghanima za vita zilipoletwa, zilifanywa halali kwao. Allaah (سبحانه وتعالى) Akateremsha: “Lau kama si hukumu iliyotangulia kutoka kwa Allaah; bila shaka ingekupateni kwa yale mliyoyachukua adhabu kuu.” [At-Tirmidhiy (Abuu ‘Iysaa) amesema: Hii Hadiyth Hasan Swahiyh Ghariyb katika Hadiyth ya Al-A’mash].

 

[11] Sababun-Nuzuwl: Ibn ‘Abbaas (رضي الله عنهما) kwamba Rasuli wa Allaah (صلى الله عليه وآله وسلم) aliwaunga undugu Maswahaba wakawa wanarithiana mpaka ilipoteremka: “Na ndugu wa uhusiano wa damu wanastahikiana wenyewe kwa wenyewe.”  Wakaacha kurithiana wakawa wanarithiana kwa uhusiano wa damu. [Atw-Twabaraaniy, na amesema Al-Haythamiy katika Majma’u Az-Zawaaid (7/28) Watu wake ni Swahiyh, na ameipokea Ibn Abiy Haatim (4/25) Hadiyth ya Az-Zubayr bin Al-‘Awwaam (4/24) na ameipokea Ibn Jariyr (10/58)].

Share